Đồng ý hoạt động ngoài trường: Từ thảm kịch đến yêu cầu bắt buộc
Đồng ý hoạt động ngoài trường là việc cha mẹ hoặc người giám hộ xác nhận bằng văn bản cho con tham gia các hoạt động giáo dục ngoài cơ sở chính của nhà trường, nhằm bảo đảm con hiểu nội dung chương trình, nhà trường chuẩn bị đủ điều kiện an toàn và gia đình chịu trách nhiệm phối hợp về sức khỏe, đi lại, bảo hiểm và liên lạc trong suốt thời gian diễn ra hoạt động. Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT quy định rõ các yêu cầu về sự đồng ý của gia đình, vận chuyển, y tế và bảo vệ dữ liệu khi tổ chức hoạt động giáo dục ngoài nhà trường. Đây không phải giấy tờ cho có, mà là “lớp áo giáp” tối thiểu để tránh lặp lại những tai nạn đau lòng đã từng xảy ra trong các chuyến tham quan, dã ngoại. Khi cha mẹ hiểu và ký đúng, văn bản cha mẹ học sinh trở thành chốt chặn quan trọng của quy định giáo dục học sinh về an toàn hoạt động ngoài trường, buộc nhà trường và đơn vị tổ chức phải chuẩn bị nghiêm túc thay vì chạy theo phong trào.
Thông tư 85 và nghĩa vụ pháp lý của nhà trường, tổ chức ngoại khóa
Điểm mới cần được nhấn mạnh là: khi phối hợp với tổ chức, cá nhân để tổ chức hoạt động ngoài cơ sở giáo dục, nhà trường bắt buộc phải có văn bản đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ. Điều này đặt trách nhiệm pháp lý rõ ràng lên cả trường học lẫn đơn vị tổ chức. Không có văn bản, hoạt động coi như chưa đủ điều kiện an toàn tối thiểu và cha mẹ có quyền từ chối cho con tham gia. Thông tư 85 yêu cầu thêm: người học phải được tham gia bảo hiểm tai nạn, phương tiện vận chuyển và người điều khiển đáp ứng chuẩn an toàn giao thông, có phương án đưa đón, điểm danh, bàn giao cụ thể. Địa điểm phải bảo đảm an toàn, vệ sinh, phòng cháy chữa cháy và phù hợp nội dung giáo dục. Quy định giáo dục học sinh theo hướng này khiến mọi bên không thể tổ chức “cho xong chuyện” mà phải xây dựng kế hoạch chịu trách nhiệm đến cùng. Theo kinh nghiệm của một người tổ chức ngoại khóa lâu năm, tổ chức hoạt động cho học sinh “rất nặng nhọc, tốt hơn là tổ chức ít nhưng chất lượng và an toàn hơn là nhiều mà cẩu thả”.
Cha mẹ cần kiểm tra những gì trong văn bản đồng ý?
Thay vì ký nhanh cho xong, cha mẹ nên xem văn bản đồng ý hoạt động ngoài trường như một bản hợp đồng về an toàn. Tối thiểu, văn bản cha mẹ học sinh phải thể hiện rõ: mục đích và nội dung hoạt động có gắn với chương trình giáo dục, tránh mang tính phô trương thành tích; thời gian, địa điểm cụ thể và được phê duyệt trong kế hoạch; phương án đưa đón, điểm danh, bàn giao con đi – về; thông tin bảo hiểm tai nạn mà con sẽ tham gia; đơn vị phối hợp tổ chức và tỷ lệ người lớn giám sát học sinh. Ở góc độ thực tế, cha mẹ nên chủ động cung cấp thông tin sức khỏe, tâm lý, thói quen đặc biệt của con cho ban tổ chức, như chuyên gia tổ chức ngoại khóa khuyến nghị: nếu trẻ có tiền sử vấn đề sức khỏe, tâm lý, hoặc thói quen như mộng du, gia đình phải thông tin để có cách bố trí phòng ở và giám sát phù hợp. Văn bản đồng ý tốt là văn bản đủ chi tiết để cha mẹ hình dung được cách con sẽ được bảo vệ chứ không phải một tờ giấy chung chung.”
Quy trình thực tế cha mẹ nên áp dụng trước khi cho con tham gia
Trong thực tế, quy định chỉ thực sự có ý nghĩa khi cha mẹ biến chúng thành quy trình riêng của gia đình. Bước một, yêu cầu nhà trường gửi đầy đủ kế hoạch hoạt động, kèm theo văn bản đồng ý cụ thể chứ không ký trên phiếu thu tiền mơ hồ. Bước hai, đối chiếu nội dung văn bản với các yêu cầu về an toàn hoạt động ngoài trường: bảo hiểm tai nạn, phương tiện và lái xe đạt chuẩn, phương án sơ cứu – cấp cứu, phối hợp với cơ sở y tế, nhân sự đã được tập huấn sơ cấp cứu cho các hoạt động có nguy cơ cao như thể dục, bơi, thí nghiệm, tham quan, dã ngoại. Bước ba, trao đổi trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh khác về tỷ lệ giám sát, lịch nghỉ – tuần tra ban đêm, đặc biệt nếu hoạt động qua đêm; kinh nghiệm thực tế cho thấy ban tổ chức phải phân ca trực, kể cả khi học sinh đang ngủ, để đảm bảo không có khoảng trống giám sát. Khi thấy những câu trả lời mơ hồ, cha mẹ nên thẳng thắn đề nghị điều chỉnh hoặc cân nhắc không cho con tham gia.
Kết luận: Văn bản đồng ý là quyền thương lượng an toàn của cha mẹ
Thông tư 85 không chỉ siết chặt trách nhiệm của nhà trường và đơn vị tổ chức, mà còn trao cho cha mẹ một quyền rất đáng giá: quyền đồng ý bằng văn bản đi kèm thông tin đầy đủ và minh bạch. Nếu cha mẹ chỉ ký cho qua, quy định giáo dục học sinh về an toàn hoạt động ngoài trường sẽ trở thành thủ tục hình thức. Ngược lại, khi đọc kỹ, đặt câu hỏi và sẵn sàng từ chối nếu điều kiện chưa đảm bảo, cha mẹ buộc hệ thống giáo dục phải nghiêm túc với từng chuyến đi. Quyền này không nhằm cản trở trải nghiệm của trẻ, mà để bảo vệ chúng khỏi những hoạt động chạy theo phong trào, thiếu chuẩn bị – điều mà chính người làm ngoại khóa giàu kinh nghiệm đã cảnh báo: tốt hơn là ít nhưng an toàn, còn hơn nhiều mà cẩu thả. Trong mọi trường hợp, hãy nhớ: chữ ký của cha mẹ trên văn bản đồng ý là cam kết chung về an toàn, không phải một thủ tục mang tính xã giao.
