Nguồn hàng mới gây sức ép lên giá
Giá cà phê là mức giao dịch của hạt cà phê trên thị trường nội địa và quốc tế, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ cung cầu, triển vọng mùa vụ và nhịp bán hàng của các nước sản xuất. Hiện cả giá trong nước lẫn giá kỳ hạn quốc tế đều giảm khi nguồn cung vụ mới chuẩn bị tăng, cho thấy thị trường đang định giá trước một mùa hàng dồi dào hơn.
Tại Tây Nguyên, cà phê nhân được giao dịch trong khoảng 88.000–89.000 đồng/kg ngày 29/10, thấp hơn mức 91.000–92.500 đồng/kg của tuần trước và là vùng giá thấp nhất kể từ giữa tháng 6. Giá tại các thủ phủ cà phê đã giảm liên tiếp, lùi dưới 90.000 đồng/kg và thấp hơn 35% so với đỉnh hồi tháng 3. Trên thị trường quốc tế, cả Robusta lẫn Arabica cũng đi xuống trong các phiên cuối tháng 10. Động lực giảm không khó nhận ra: vụ thu hoạch cà phê tại Việt Nam bước vào giai đoạn tăng tốc trong tháng 11, còn triển vọng nguồn cung được cải thiện đã kéo hợp đồng kỳ hạn xuống mức thấp nhất trong hơn hai tuần.
Với nông dân, giá giảm ngay trước cao điểm thu hoạch khiến quyết định bán trở nên khó khăn hơn. Chờ giá tốt hơn có thể giúp bảo toàn doanh thu, nhưng kéo theo chi phí lưu kho, rủi ro giảm chất lượng và nhu cầu tiền mặt cho sản xuất. Đây không chỉ là câu chuyện của thị trường kỳ hạn: thời điểm bán và khả năng bảo quản sẽ quyết định phần nào lợi ích thực tế của người trồng.
Kỷ lục sản lượng khiến thị trường thận trọng
Sức ép giá không chỉ đến từ lượng hàng sắp thu hoạch ở Việt Nam. Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2026–2027 có thể đạt kỷ lục 189,7 triệu bao loại 60 kg, tăng 10,8 triệu bao so với vụ trước; tiêu thụ dự kiến đạt 179,7 triệu bao, tăng 3,6%. Khoảng cách gần 10 triệu bao giữa sản lượng và tiêu thụ làm nguy cơ dư cung trở thành mối lo có cơ sở, thay vì chỉ là phản ứng nhất thời của giới giao dịch.
Brazil và Việt Nam được dự báo là hai nguồn đóng góp lớn cho mức tăng sản lượng. Riêng Brazil có thể đạt 71,9 triệu bao, tăng 8,9 triệu bao so với niên vụ trước. Đồng real suy yếu còn khuyến khích nhà sản xuất và doanh nghiệp Brazil bán hàng định giá bằng USD, bởi doanh thu quy đổi sang nội tệ thuận lợi hơn. Khi nhiều nguồn hàng cùng có khả năng xuất hiện, bên mua có thêm lý do thận trọng và người bán khó giữ giá cao như giai đoạn nguồn cung căng.
Dù vậy, dự báo dư cung không đồng nghĩa giá chắc chắn bước vào chu kỳ giảm kéo dài. Lượng hàng đầu vụ chưa thể hiện đầy đủ sản lượng cả niên vụ, trong khi tồn lượng chuyển tiếp được cho là thấp. Giá sắp tới còn phụ thuộc sản lượng thực tế, tiến độ thu hoạch, chất lượng, tồn kho và tốc độ đưa hàng ra thị trường. Vì vậy, thị trường có thể còn biến động thay vì giảm theo một đường thẳng.
Xuất khẩu có cơ hội tăng lượng, nhưng giá trị là bài toán khó
Kết quả chín tháng đầu năm cho thấy xuất khẩu cà phê Việt Nam đang tăng hàng nhưng chưa chuyển được đà đó thành tăng trưởng doanh thu. Việt Nam xuất khẩu 1,45 triệu tấn, thu về 6,57 tỷ USD; lượng tăng 16,3% so với cùng kỳ, còn trị giá giảm 6,9%. Giá xuất khẩu bình quân giảm 20%, còn 4.524 USD/tấn. Đây là lời cảnh báo rõ ràng: bán được nhiều hơn chưa đủ nếu giá bình quân giảm nhanh.
Dẫu vậy, triển vọng những tháng cuối năm vẫn có điểm tựa. Theo Chủ tịch Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam Nguyễn Nam Hải, vụ cà phê 2026–2027 bước vào chính vụ từ tháng 11. Nguồn hàng mới có thể giúp doanh nghiệp đáp ứng đơn hàng, trong khi nhu cầu nhập khẩu phục vụ mùa tiêu dùng cuối năm được kỳ vọng tăng. Robusta Việt Nam cũng có lợi thế trong phối trộn, tạo cơ hội giữ khách hàng và mở rộng thị phần nếu chất lượng ổn định, giá chào cạnh tranh và giao hàng đúng hạn.
Tăng trưởng xuất khẩu vì thế vẫn khả thi, nhưng không nên đánh đồng triển vọng về lượng với triển vọng về kim ngạch. Doanh nghiệp cần tập trung vào chất lượng, tiến độ giao hàng và hiệu quả bán, thay vì chạy theo sản lượng bằng mọi giá. Với người trồng, lựa chọn bán ngay hay chờ cũng cần cân nhắc nhu cầu vốn và điều kiện bảo quản; với toàn ngành, sức cạnh tranh sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì giá trị trong bối cảnh nguồn cung cà phê toàn cầu nới rộng.
