Vành đai 2.5 Hà Nội là gì và vì sao giai đoạn nước rút này quan trọng?
Vành đai 2.5 Hà Nội là tuyến đường vành đai dài 19,41km, mặt cắt rộng 40–50m, chạy dọc trục Linh Nam – Kim Đồng – Định Công – Nguyễn Trãi – Yên Hòa – Xuân Đỉnh – Phú Thượng, được quy hoạch nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông và hạ tầng đô thị phía ngoài khu trung tâm, giảm ùn tắc Hà Nội và mở rộng không gian phát triển đô thị hiện đại cho người dân thủ đô. Điểm mấu chốt lúc này là dự án đã thoát khỏi "vòng luẩn quẩn" chậm tiến độ vì giải phóng mặt bằng, bước vào giai đoạn nước rút với mục tiêu hoàn thành giao thông kỹ thuật vào đúng dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10. Trong bối cảnh hàng loạt tuyến xuyên tâm quá tải, việc Vành đai 2.5 Hà Nội cán đích không chỉ là thêm một con đường mới, mà là phép thử cho năng lực tổ chức thực hiện các dự án hạ tầng đô thị quy mô lớn của thành phố.
Từ ách tắc mặt bằng đến công trường “ba ca, bốn kíp”
Suốt nhiều năm, ách tắc lớn nhất của Vành đai 2.5 Hà Nội là giải phóng mặt bằng: nhiều đoạn bị chia cắt, bàn giao nhỏ giọt khiến nhà thầu chỉ triển khai được vài mũi thi công rời rạc. Bước ngoặt đến khi toàn bộ mặt bằng dự án được bàn giao vào tháng 5, tháo gỡ nút thắt lớn nhất và cho phép các đơn vị thi công đồng loạt vào công trường. Từ đó, không khí trên tuyến đổi màu: dọc các đoạn Linh Nam, Đầm Hồng – Nguyễn Trãi, Cầu Giấy – Dịch Vọng, Xuân Tao – Nam Thăng Long… máy móc chạy suốt ngày đêm, công nhân chia ca thành "ba ca, bốn kíp" để kịp mục tiêu hoàn thành giao thông kỹ thuật vào ngày 10/10. Ở tuyến Linh Nam, nhà thầu từ chỗ chỉ có hai mũi thi công đã tăng lên năm mũi, nhân lực gấp đôi, làm cả ban ngày lẫn ban đêm để bù tiến độ sau những đợt mưa kéo dài. Đây là lựa chọn mang tính quyết đoán: hoặc tăng tốc toàn tuyến, hoặc tiếp tục kéo dài sự mệt mỏi của người dân với công trường dang dở.
Những thay đổi giao thông nào sẽ đến với người dân khi tuyến mở?
Khi Vành đai 2.5 Hà Nội hoàn thành giao thông, điều người dân cảm nhận rõ nhất sẽ là cách di chuyển hằng ngày thay đổi: từ việc phải len lỏi qua những trục xuyên tâm quá tải sang lựa chọn đi vành đai để tránh khu nội đô chật chội. Ở phía tây thành phố, tuyến sẽ tạo thêm các lối đi mới, giảm áp lực lên những điểm nóng ùn tắc Hà Nội như Cầu Giấy, Trần Thái Tông, Dương Đình Nghệ trong khung giờ cao điểm. Trên thực tế, một số đoạn như 582m từ khu đô thị Hồ Tây, khu Ngoại giao đoàn tới Nam Thăng Long đã được trải nhựa, mở cho giao thông kỹ thuật với nền đường gần 50m, hệ thống hạ tầng ngầm cơ bản hoàn chỉnh. Điều này cho thấy lợi ích rất cụ thể: xe cộ đã có thể lưu thông, lưu lượng được phân tán trước cả khi toàn tuyến khép kín. Một câu nói đáng chú ý là: "Khối lượng xây lắp đã đạt khoảng 70%, hệ thống thoát nước mưa và nước thải trên tuyến cơ bản hoàn thành". Đây là nền tảng để kỳ vọng tuyến sẽ không chỉ thông xe mà còn vận hành ổn định trong mùa mưa.
Vành đai 2.5: cú hích cho không gian đô thị, nhưng không phải chiếc đũa thần
Tác động của Vành đai 2.5 Hà Nội vượt ra ngoài phạm vi giao thông thuần túy. Khi tuyến khép kín, nó góp phần hoàn thiện quy hoạch chung của thủ đô, mở ra hai dải không gian mới hai bên đường cho phát triển đô thị hiện đại, từ khu ở, thương mại đến dịch vụ công cộng. Việc nâng cấp đồng bộ hạ tầng đô thị – từ thoát nước, cấp nước, điện, chiếu sáng, cây xanh – nếu được duy trì đúng thiết kế, sẽ cải thiện chất lượng sống và diện mạo văn minh cho khu vực vốn lâu nay chắp vá. Tuy vậy, Vành đai 2.5 không phải chiếc đũa thần có thể xóa sạch ùn tắc Hà Nội. Nếu hai bên tuyến bị phát triển nóng, mật độ xây dựng và dân cư tăng quá nhanh, tuyến mới lại dễ rơi vào vòng xoáy quá tải như nhiều con đường trước đó. Điều mà người dân có quyền kỳ vọng là dự án này trở thành minh chứng cho cách làm khác: hạ tầng đi trước, quy hoạch đô thị đi kèm, quản lý nghiêm để lợi ích không bị bào mòn bởi đầu cơ đất và xây dựng tự phát.
Tháng 10: mốc hoàn thành giao thông và bài kiểm tra cho quản trị đô thị Hà Nội
Ngày 9/9, lãnh đạo thành phố đã trực tiếp thị sát công trường và yêu cầu các đơn vị thi công tổ chức công việc khoa học, phối hợp chặt chẽ, quyết tâm mở tuyến cho giao thông kỹ thuật đúng dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10. Tinh thần “6 rõ” được nhấn mạnh, cùng nhịp thi công nước rút trên bảy đoạn trọng điểm trải từ Thanh Trì, Hoàng Mai, Thanh Xuân tới Cầu Giấy và khu vực Hồ Tây. Theo mô tả từ hiện trường, nhiều hạng mục đã tiến vào giai đoạn cuối như lát vỉa hè, trồng dải cây xanh dải phân cách, hoàn thiện hệ thống chiếu sáng và tổ chức giao thông. Việc kịp cán đích không chỉ đánh dấu một bước tiến quan trọng trong phát triển hạ tầng giao thông và đô thị của thủ đô, mà còn là bài kiểm tra cho năng lực điều hành, tháo gỡ vướng mắc ngay tại hiện trường thay vì để dự án kéo dài rồi “giải trình” trên giấy. Nếu vượt qua, Hà Nội có thêm niềm tin để tiếp tục các tuyến vành đai khác một cách chủ động và thực chất hơn.
