Miễn thị thực giúp khách Việt tiến vào nhóm dẫn đầu
Du lịch Trung Quốc của người Việt đang tăng nhờ thủ tục nhập cảnh thông thoáng hơn, kết nối thuận tiện và nhiều lựa chọn điểm đến; vị trí thứ ba về lượng khách là dấu hiệu rõ nhất cho đà dịch chuyển này. Ngày 20/10, Cục Quản lý Di dân Quốc gia Trung Quốc công bố số liệu quý III, xếp Việt Nam thứ ba trong các thị trường có lượng khách nhập cảnh lớn nhất, sau Nga và Hàn Quốc. Đây không chỉ là thứ hạng thống kê: nó cho thấy Trung Quốc đang trở thành lựa chọn thường xuyên hơn với du khách Việt, trong bối cảnh các quy định nhập cảnh được nới rộng. Người phát ngôn cơ quan này cho biết lượng khách quốc tế tăng nhanh nhờ mở rộng miễn thị thực và cải thiện điều kiện nhập cảnh. Tuy vậy, chính sách thuận lợi là chất xúc tác chứ không phải lời giải duy nhất; đường bay, đường sắt và sức hấp dẫn của từng vùng mới quyết định liệu lượng khách có tiếp tục tăng.
Từ ngày 20/8, người Việt mang hộ chiếu phổ thông có thể vào Trung Quốc qua 65 cửa khẩu thuộc chương trình quá cảnh miễn thị thực Trung Quốc, lưu trú tối đa 240 giờ mà không cần xin visa. Điều kiện quan trọng là phải có vé nối chuyến đã xác nhận, với hành trình tiếp tục đến một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ thứ ba. Quy định này hữu ích với người muốn kết hợp nhiều chặng hoặc tận dụng một điểm dừng để tham quan, nhưng không đồng nghĩa với miễn visa cho mọi chuyến đi khứ hồi. Tín hiệu ban đầu khá mạnh: hơn 80% số ghế trên các chuyến bay từ Việt Nam sang Trung Quốc được lấp đầy trong cuối tuần đầu tiên sau khi chính sách có hiệu lực. Con số ấy gợi ý nhu cầu bị kìm bởi thủ tục đang được giải phóng, dù chưa đủ để khẳng định mức tăng sẽ duy trì dài hạn.
Quảng Tây là cửa ngõ nổi bật của khách Việt
Nếu thứ hạng toàn quốc cho thấy quy mô dòng khách, Quảng Tây cho thấy nơi dòng khách Việt tập trung rõ nhất. Tại chương trình giao lưu văn hóa và du lịch Bắc Kinh – Quảng Tây diễn ra ở Hà Nội tối 23/10, đại diện Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cho biết Việt Nam đứng đầu trong các thị trường khách quốc tế đến Quảng Tây. Theo số liệu được truyền thông Trung Quốc dẫn lại, trong bảy tháng đầu năm, địa phương này ghi nhận hơn 4,1 triệu lượt khách Việt Nam xuất nhập cảnh, tăng 10,1% so với cùng kỳ. Cần đọc con số đó đúng phạm vi: đây là lượt qua lại, không phải số du khách duy nhất hay số đêm lưu trú. Dù vậy, vị trí dẫn đầu vẫn phản ánh lợi thế địa lý và sự thuận tiện của các cửa khẩu biên giới. Với du lịch Quảng Tây, khách Việt không còn là phân khúc phụ mà là một thị trường nguồn có sức nặng.
Đà tăng cũng thể hiện ở lưu trú: trong sáu tháng đầu năm, lượng khách Việt lưu trú tại Quảng Tây tăng 81% so với cùng kỳ năm trước, theo đại diện cơ quan du lịch được phát biểu tại sự kiện ở Hà Nội. Cùng giai đoạn rộng hơn, gần 100.000 lượt khách Việt đến Bắc Kinh trong bảy tháng đầu năm 2026. Những con số này cho thấy nhu cầu không chỉ giới hạn ở các chuyến đi biên giới. Dữ liệu đặt vé và lưu trú từ tháng 1 đến tháng 8 cũng ghi nhận sự quan tâm tăng lên với Vân Nam và Tây Tạng, bên cạnh các đô thị quen thuộc như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu. Theo tôi, sự mở rộng bản đồ điểm đến là phép thử quan trọng hơn một đợt tăng ngắn hạn: nếu sản phẩm đủ đa dạng và việc đi lại thuận tiện, khách Việt Trung Quốc có thể chuyển từ tour quen thuộc sang những hành trình dài và chuyên biệt hơn.
Chính sách mở cửa cần đi cùng kết nối và sản phẩm
Miễn quá cảnh không tự tạo nên một chuyến đi hấp dẫn. Các tuyến bay thẳng được khôi phục, mở rộng cùng dịch vụ đường sắt xuyên biên giới đang giúp hành trình thuận tiện hơn, còn mạng lưới 65 cửa khẩu mở thêm lựa chọn nhập cảnh cho người đủ điều kiện. Để biến tiện lợi thành tăng trưởng bền vững, nhà cung cấp tour cần giải thích rõ yêu cầu vé đi nước thứ ba, thời hạn lưu trú và phạm vi hoạt động được phép; người đi cũng nên kiểm tra quy định trước khi khởi hành. Chính sách quá cảnh không thay thế visa phù hợp với các hoạt động như làm việc, học tập hay tác nghiệp báo chí. Vì thế, visa quá cảnh Trung Quốc là một lối vào linh hoạt cho một số hành trình, không phải giấy phép bao quát mọi mục đích. Chất lượng thông tin và dịch vụ sẽ quyết định du khách có quay lại hay chỉ tận dụng một lần.
Quy mô trao đổi hai chiều càng khiến cơ hội đáng chú ý. Đại diện Cục Du lịch quốc gia Việt Nam cho biết mỗi năm có khoảng 7–8 triệu lượt khách Việt sang Trung Quốc; chiều ngược lại, Việt Nam đón khoảng 5 triệu khách Trung Quốc mỗi năm. Trong chín tháng đầu năm 2026, lượng khách Trung Quốc đại lục đến Việt Nam khoảng 3,9 triệu lượt, chiếm 22,4% tổng khách quốc tế theo một số liệu được công bố. Một phát biểu khác tại sự kiện nêu con số khoảng 4 triệu lượt trong cùng giai đoạn; chênh lệch nhỏ có thể do cách làm tròn hoặc phạm vi thống kê, nên không nên gộp thành một số chính xác duy nhất. Trung Quốc cũng đã thông báo giai đoạn áp dụng chính sách từ 12/10/2026 đến hết 31/12/2027. Kết luận đáng lưu ý: miễn thị thực có thể mở cửa dòng khách, nhưng năng lực kết nối và sản phẩm mới giữ dòng khách ở lại.
