Viêm cơ tim không phải cảm cúm: Đừng nhầm lẫn cái giá bằng mạng sống
Viêm cơ tim là tình trạng viêm các tế bào cơ tim khiến cơ tim bị tổn thương, giảm khả năng co bóp, rối loạn dẫn truyền điện và gây nhịp tim bất thường, trong giai đoạn đầu rất dễ bị nhầm với cảm cúm vì có các triệu chứng giống đau mỏi người, hắt hơi, sổ mũi và mệt mỏi kéo dài.
Điều đáng lo nhất không phải là viêm cơ tim hiếm gặp, mà là nó âm thầm, trùng lặp với những biểu hiện tưởng như vô hại của một đợt cảm cúm. Viêm cơ tim có thể gặp ở nhiều lứa tuổi, trong đó người trẻ hoàn toàn không nằm ngoài nguy cơ. Ở giai đoạn đầu, bệnh dễ bị xem nhẹ như một đợt nhiễm virus thông thường, khiến cả bệnh nhân và gia đình chủ quan, bỏ qua thời điểm vàng để phát hiện.
Những triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, đau mỏi người, mệt mỏi khiến nhiều người nghĩ “nghỉ vài hôm là khỏi”. Nhưng chính sau những ngày “cúm” tưởng chừng đã ổn, các dấu hiệu viêm cơ tim triệu chứng mới lộ rõ: mệt nhiều bất thường, đau hoặc tức ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập nhanh, chóng mặt, choáng hoặc ngất. Nếu vẫn khăng khăng tự chẩn đoán là cảm cúm và không đi khám, bạn đang đánh cược trái tim của mình.
Từ đau mỏi như cảm cúm đến ngừng tim đột ngột ở nam sinh 17 tuổi
Câu chuyện nam sinh 17 tuổi phải chiến đấu với tử thần là lời cảnh báo rất rõ ràng: ngừng tim đột ngột trẻ hoàn toàn có thể khởi phát từ một đợt cảm cúm tưởng chừng vô hại. Khoảng hai tuần trước biến cố, em chỉ có đau mỏi người, chảy nước mũi – những triệu chứng không khác gì cảm cúm thông thường, gia đình cũng không ghi nhận tiền sử bệnh tim hay vấn đề nghiêm trọng nào.
Trong kỳ nghỉ hè, khi đang đi làm thêm phụ giúp người bác, cách thời điểm nhập viện khoảng 15 phút, nam sinh bất ngờ ngất xỉu và rơi vào tình trạng ngừng tuần hoàn – tức ngừng tim hoàn toàn. Đây chính là kịch bản kinh điển của cảm cúm biến chứng tim: từ vài triệu chứng giống cúm đến một cơn ngừng tim đột ngột trẻ, không hề có sự báo trước rõ ràng.
Theo các bác sĩ, nam sinh bị viêm cơ tim nặng gây sốc tim, suy đa tạng, kèm tổn thương phổi nghiêm trọng, chức năng co bóp của tim chỉ còn 10–15%. "Chức năng co bóp của tim chỉ còn 10–15%" là con số cho thấy trái tim gần như không còn khả năng tự duy trì sự sống nữa. Đây không còn là câu chuyện hiếm gặp mà là lời nhắc: mọi cơn ngất ở người trẻ sau nhiễm virus đều phải được coi là tín hiệu nguy hiểm.
45 phút giành lại nhịp tim: Sốc tim cấp cứu và ECMO không phải tấm khiên vĩnh viễn
Để cứu nam sinh, ê-kíp cấp cứu phải tiến hành hồi sức ngừng tuần hoàn liên tục khoảng 45 phút, trong quá trình đó bệnh nhân nhiều lần xuất hiện rung thất và phải sốc điện nhiều lần, đặt ống nội khí quản, dùng thuốc hỗ trợ tuần hoàn và nhiều biện pháp hồi sức tích cực. Sau 45 phút, tim mới có mạch trở lại, nhưng em vẫn trong tình trạng cực kỳ nguy kịch khi được chuyển đến khoa Hồi sức tích cực.
Lúc nhập khoa, bệnh nhân tím tái, thở ngáp, nhịp tim 145–150 lần/phút, huyết áp tụt xuống chỉ khoảng 50–60/20–30 mmHg, SpO₂ chỉ 76–80% dù đã thở máy với FiO₂ 100%. Khí máu cho thấy toan chuyển hóa nặng, chụp CT lồng ngực phát hiện dập phổi phải, tràn khí và tràn máu màng phổi phải, với nhiều máu đỏ tươi lẫn máu cục qua dẫn lưu màng phổi. Đó là hậu quả của một cơn sốc tim cấp cứu muộn vì viêm cơ tim.
Bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm cơ tim nặng gây sốc tim, suy đa tạng và tổn thương phổi nghiêm trọng. Ê-kíp phải triển khai ECMO V-A-V để hỗ trợ đồng thời tuần hoàn và hô hấp vì tim gần như chỉ còn co bóp rời rạc, trong khi phổi rất xấu, SpO₂ khoảng 76%. Nhưng ECMO không phải phép màu không rủi ro: bệnh nhân bị rối loạn đông máu, chảy máu nhiều tại các vị trí can thiệp và trong phế quản, có thời điểm lượng máu chảy nhiều khiến phổi gần như không thể được thông khí.
Dấu hiệu đỏ sau cảm cúm: Khi nào phải nghi viêm cơ tim và nhịp tim bất thường?
Viêm cơ tim triệu chứng ở giai đoạn đầu có thể chỉ là hắt hơi, sổ mũi, đau mỏi người, mệt mỏi – y hệt cảm cúm. Nhưng sự khác biệt nằm ở giai đoạn sau. Nếu sau vài ngày “cúm”, bạn thấy mệt nhiều bất thường so với các lần cảm trước, kèm theo đau hoặc tức ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập nhanh, chóng mặt, choáng hoặc ngất, thì đây là dấu hiệu đỏ không được bỏ qua.
Viêm cơ tim làm tổn thương cơ tim, ảnh hưởng đến khả năng co bóp và dẫn truyền điện, từ đó gây nhịp tim bất thường và có thể dẫn tới ngừng tim đột ngột trẻ ngay cả ở người vốn khỏe mạnh. Ngất ở người trẻ sau khi mới trải qua nhiễm virus, dù là khi đang chơi thể thao, đang làm việc hay nghỉ ngơi, tuyệt đối không nên xem là “do tụt huyết áp nhẹ” rồi bỏ qua. Mỗi cơn đánh trống ngực, mỗi nhịp tim bất thường sau cảm cúm đều là lời nhắc phải tôn trọng trái tim của mình.
Thông điệp quan trọng ở đây là: cảm cúm biến chứng tim không hề hiếm tới mức có thể làm ngơ. Nếu triệu chứng kéo dài, nặng hơn bình thường, hoặc xuất hiện đau thắt ngực, khó thở, hồi hộp, chóng mặt sau cảm cúm, phải đến cơ sở y tế để được thăm khám, không tự chẩn đoán và tự điều trị tại nhà.
Làm gì khi người trẻ ngất, khó thở sau cảm cúm và kết luận cho các bậc cha mẹ
Khi một người trẻ vừa trải qua nhiễm virus (cảm cúm, sốt, sổ mũi…) mà xuất hiện dấu hiệu bất thường như đau ngực, khó thở, hồi hộp hoặc ngất, điều duy nhất cần làm là coi đó là tình huống cấp cứu tim mạch. Không chờ thêm, không tự đoán là “thiếu ngủ” hay “hạ đường huyết”. Ngừng tim đột ngột trẻ thường xảy ra trong vài phút, nên chậm trễ đồng nghĩa với đánh mất cơ hội sống.
Trong thực tế, ngừng tuần hoàn ở nam sinh 17 tuổi đã cho thấy mọi phút kéo dài đều phải trả giá bằng những biến chứng nặng nề: sốc tim, suy đa tạng, tổn thương phổi nghiêm trọng, rối loạn đông máu, xuất huyết đường thở và xuất huyết tiêu hóa với lượng máu mất có thời điểm rất lớn. Ngày 28/8, sau gần một tháng điều trị kể từ khi nhập viện ngày 31/7, nam sinh mới được xuất viện và chuyển sang bệnh viện chuyên về tim mạch để tiếp tục theo dõi.
Thông điệp dành cho cha mẹ và người trẻ là rõ ràng: không xem nhẹ bất kỳ triệu chứng bất thường nào sau cảm cúm. Cảm cúm có thể là khởi đầu của viêm cơ tim, viêm cơ tim có thể dẫn đến sốc tim cấp cứu, và sốc tim có thể kết thúc bằng ngừng tim đột ngột. Bạn không thể kiểm soát mọi virus, nhưng bạn hoàn toàn có thể kiểm soát thái độ: lắng nghe cơ thể, đi khám sớm, không chủ quan trước những thay đổi của nhịp tim và hơi thở.
