Việt Nam dẫn đầu ASEAN: Từ tốc độ tăng trưởng đến thay đổi cán cân lực lượng
Việt Nam vượt Thái Lan về quy mô GDP và dẫn đầu nhóm “Fabulous Five” ASEAN, thể hiện vị thế mới của một nền kinh tế đang chuyển từ tăng trưởng dựa trên chi phí thấp sang động lực sản xuất, công nghệ và thị trường tiêu dùng đang mở rộng, qua đó tái định hình cân bằng kinh tế khu vực và vai trò của các thương hiệu nội địa trong chu kỳ tăng trưởng tiếp theo. Theo nhà kinh tế trưởng toàn cầu Shan Saeed, bức tranh tăng trưởng quý II cho thấy Việt Nam là một trong những động lực mạnh nhất của khu vực với thông điệp rõ ràng: quốc gia này bước vào nửa cuối năm với tốc độ tăng trưởng vượt trội. Việc GDP Việt Nam cao gấp 4 lần Thái Lan không chỉ tạo ra sự dịch chuyển trên bảng xếp hạng mà còn đặt lại câu hỏi: lực đẩy chính của tăng trưởng ASEAN đang dịch chuyển về đâu và ai sẽ định hình luật chơi mới của khu vực.
Nền kinh tế Fabulous Five: Mỗi quốc gia một vai, Việt Nam là người tăng tốc
Khái niệm nền kinh tế Fabulous Five nói đến năm đầu tàu của ASEAN – Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam – mỗi nước giữ một lợi thế riêng trong chu kỳ tăng trưởng mới. Indonesia có ưu thế về quy mô; Malaysia nổi bật về công nghệ và kết nối vốn; Thái Lan vẫn giữ chiều sâu công nghiệp; Philippines mạnh về dịch vụ và dân số; còn Việt Nam được nhận định nổi bật nhờ tốc độ sản xuất, chất lượng nguồn nhân lực và sự hội tụ thu nhập. Theo Shan Saeed, tăng trưởng kinh tế nửa đầu năm của Việt Nam đạt 8,18%, bỏ xa Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan – những nền kinh tế chỉ dao động từ khoảng 2,8% đến 5,8% trong cùng giai đoạn. Đây không phải câu chuyện may mắn; đó là kết quả của sự chuyển dịch chiến lược sang sản xuất giá trị cao và nâng chất lượng lao động.
Công nghiệp bứt phá, dân số trẻ và thị trường tiêu dùng mở rộng: Lợi thế cạnh tranh mới
Điểm đáng nói nhất trong việc Việt Nam dẫn đầu ASEAN hiện nay là chất lượng tăng trưởng chứ không chỉ là con số GDP. Ngành sản xuất – xương sống của cơ cấu xuất khẩu – tăng 10,23% trong nửa đầu năm, còn sản xuất công nghiệp tăng 10,8%, cho thấy nền tảng công nghiệp đang dày lên nhanh chóng. Xuất khẩu hàng hóa tăng 21%, FDI thực hiện tăng 11,2% và dòng khách quốc tế tăng 14,9%, góp lực cho cả khu vực dịch vụ, hàng không, lưu trú và tiêu dùng nội địa. Song song, tỷ lệ lao động có bằng cấp hoặc chứng chỉ đạt 29,7%, thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 5.000 USD một năm, tầng lớp trung lưu và sức mua nội địa mở rộng. Đây là sự kết hợp hiếm: công nghiệp tăng tốc, dân số còn trẻ và thị trường tiêu dùng đang lớn lên, tạo ra lợi thế cạnh tranh mà nhiều nền kinh tế già hóa trong khu vực không dễ tái tạo.
Tiêu dùng số, nhân lực công nghệ và hành trình của thương hiệu Việt trong ASEAN
Khi Việt Nam dẫn đầu ASEAN về tốc độ tăng trưởng, hệ sinh thái thương hiệu nội địa cũng bước vào một giai đoạn mới: cạnh tranh trên sân khu vực chứ không chỉ trong biên giới quốc gia. Việt Nam và Indonesia đang ở cùng giai đoạn trỗi dậy của tiêu dùng số, nơi thương mại điện tử, TikTok Shop, livestream bán hàng, KOC và cộng đồng trực tuyến ảnh hưởng mạnh đến quyết định mua sắm của Gen Z và Millennials. Theo Anish Daryani, sự đa dạng văn hóa của Đông Nam Á mở ra dư địa để thương hiệu Việt khai thác bản sắc địa phương và kể câu chuyện riêng ở từng thị trường. Lợi thế nhân lực công nghệ – với hàng chục nghìn sinh viên IT tốt nghiệp mỗi năm cùng nền tảng STEM rộng – giúp doanh nghiệp Việt bước vào kinh tế số và AI, thử nghiệm, điều chỉnh, mở rộng trong ASEAN với tốc độ mà nhiều đối thủ khó theo kịp. Đây là thời điểm mà “Thương hiệu Việt ASEAN” có thể trở thành một nhãn mới, nếu doanh nghiệp dám đi dài và đầu tư cho năng lực cạnh tranh khu vực.
Việt Nam định hình chu kỳ tăng trưởng mới của Đông Nam Á: Cơ hội và trách nhiệm
Khi GDP Việt Nam cao gấp 4 lần Thái Lan và tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất trong các nền kinh tế đang phát triển ở khu vực, câu chuyện không còn là “Việt Nam bắt kịp ASEAN” mà là “ASEAN bước vào chu kỳ mới với Việt Nam ở tâm điểm”. Các đánh giá quốc tế cho thấy Việt Nam được dự báo có mức tăng trưởng cao nhất trong số những nền kinh tế đang phát triển Đông Nam Á, đồng thời không chỉ tham gia mà còn góp phần định hình chu kỳ tăng trưởng tiếp theo của khu vực. Chương trình Go Global 2026 – 2030 đặt mục tiêu hình thành 1.000 doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh toàn cầu, hơn 80% doanh nghiệp được khảo sát dự kiến mở rộng ra nước ngoài trong hai năm tới. Điều đó nghĩa là sức bật hiện tại phải đi cùng trách nhiệm: giữ ổn định vĩ mô, nâng chất nguồn nhân lực, bảo vệ không gian tăng trưởng bền vững, đồng thời nuôi dưỡng những thương hiệu có thể đại diện cho Việt Nam trên bản đồ Fabulous Five và trên sân chơi ASEAN rộng hơn.
