Mốc khai thác đã có, nhưng mới là bước khởi đầu
Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế mới tại Đồng Nai, được quy hoạch vận hành theo từng giai đoạn và cần hoàn tất đồng bộ công trình, thủ tục cùng hệ thống khai thác trước khi đón khách thường lệ. ACV thông báo với UBND thành phố Đồng Nai rằng sân bay dự kiến bắt đầu khai thác thương mại từ 0 giờ ngày 24/12/2026, theo giờ địa phương. Đây là mốc đáng chú ý, nhưng không nên hiểu là toàn bộ sân bay sẽ hoạt động hết công suất ngay trong đêm đầu tiên. Kế hoạch hiện tại đặt trọng tâm vào khởi động có kiểm soát: đưa các hạng mục thiết yếu vào vận hành, theo dõi khả năng phối hợp giữa sân bay, hãng bay và cơ quan quản lý, rồi tăng dần quy mô. Cách tiếp cận này hợp lý hơn việc chạy theo một màn ra mắt lớn khi các điều kiện vận hành vẫn đang được hoàn thiện.
Theo phương án giai đoạn đầu, chuyến bay Long Thành được dự kiến giới hạn tối đa khoảng 366 chuyến mỗi tuần: 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Vietnam Airlines dự kiến khai thác tuyến Long Thành – Hà Nội cùng một số đường bay quốc tế; Vietjet Air dự kiến kết nối sân bay mới với các trung tâm kinh tế, du lịch trong nước. Với hành khách, điều quan trọng không chỉ là ngày khai trương mà còn là lịch bay cụ thể, khả năng kết nối và việc phân bổ chuyến giữa Long Thành với Tân Sơn Nhất. Vì vậy, mốc 24/12 nên được xem là khởi điểm của quá trình chuyển tiếp, không phải dấu hiệu mọi hành trình sẽ lập tức đổi sang sân bay mới.
Quy mô ban đầu cần đi cùng kỳ vọng thực tế
Tối đa 366 chuyến mỗi tuần tương đương bình quân khoảng 52 chuyến một ngày nếu chia đều, song con số này là giới hạn dự kiến chứ không phải cam kết lịch bay cố định. Kế hoạch khai thác sẽ phụ thuộc vào năng lực thực tế, nhu cầu thị trường và phối hợp điều phối giữa các sân bay, hãng hàng không. Một phương án được công bố trước đó đề cập khoảng 30 chuyến mỗi ngày ở giai đoạn đầu; các thông số cụ thể cần được nhìn trong bối cảnh kế hoạch tiếp tục được hoàn thiện, thay vì coi những con số khác nhau là lịch vận hành cuối cùng.
Hàng hóa cũng được mở theo lộ trình: một phần nhà ga hàng hóa số 1 dự kiến phục vụ hàng nội địa từ ngày 24/12/2026, còn hàng hóa trên các chuyến bay quốc tế dự kiến bắt đầu từ tháng 1/2027. Điều này cho thấy khai thác thương mại không đồng nghĩa mọi dịch vụ cùng sẵn sàng từ ngày đầu. Người đi máy bay nên chờ thông báo chính thức về hãng, đường bay, giờ bay và sân bay khởi hành trước khi đặt kế hoạch di chuyển. Về dài hạn, việc tăng công suất từng bước là lựa chọn thận trọng, miễn là tiến độ mở rộng bám sát nhu cầu và chất lượng phục vụ.
Các gói thầu lớn vẫn là phép thử tiến độ
Áp lực lớn nhất nằm ở khoảng cách giữa mốc khai thác đã công bố và khối lượng công việc còn lại. Trong 16 gói thầu xây lắp chính, 4 gói đã hoàn thành, 8 gói được đánh giá có khả năng xong trong tháng 12/2026, còn 4 gói khó hoàn thành trong tháng này. Những hạng mục thuộc đường găng gồm nhà ga hành khách, giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật, nhà ga hàng hóa số 1 cùng công trình phụ trợ, và nhà để xe. Đây không phải những phần việc có thể xem nhẹ: một nhà ga hoàn thiện phần xây dựng vẫn chưa đủ điều kiện phục vụ khách nếu hệ thống kỹ thuật chưa tích hợp, kiểm tra và xác nhận đạt yêu cầu.
ACV cho biết đến ngày 9/10/2026, khối lượng xây dựng của các công trình thuộc dự án thành phần 3 và hạng mục thiết yếu do đơn vị làm chủ đầu tư đạt khoảng 86% theo giá trị hợp đồng. Tỷ lệ này cho thấy tiến độ đã đi xa, nhưng phần việc còn lại tập trung vào các hạng mục phức tạp và gắn trực tiếp với khả năng vận hành. Kế hoạch đặt mục tiêu nghiệm thu các công trình trọng yếu trong tháng 11; thủ tục môi trường, an ninh hàng không và bố trí nhân lực dự kiến hoàn tất đầu tháng 12. Mốc khai thác chỉ đáng tin khi các bước kiểm tra, cấp phép và vận hành thử được hoàn thành, chứ không chỉ khi công trường đạt một tỷ lệ xây dựng cao.
Viễn thông phải sẵn sàng cùng nhà ga và đường băng
Hạ tầng sân bay không chỉ gồm đường băng, nhà ga hay khu đỗ máy bay. Kết nối dữ liệu và phủ sóng trong nhà ga cũng phải vận hành ổn định, bởi các hệ thống này phục vụ liên lạc, điều phối và hoạt động thường nhật. Tại công trường, Viettel đang triển khai trạm phát sóng trong nhà và ngoài trời, cáp quang truyền dẫn cùng mạng LAN/DAS phủ sóng nhà ga. Công việc còn phải đáp ứng yêu cầu về an toàn hàng không và đồng bộ với hạ tầng của chủ đầu tư, nên không thể để đến sát ngày khai trương mới xử lý.
Đến ngày 21/10, tiến độ các phần việc viễn thông còn khác nhau: hạ tầng trạm cầu và ống lồng đạt 65%, hạng mục tại 10 vị trí cột hợp tác đạt 40%, phòng máy TRS/Main Node đạt 70%; tuyến cáp quang ngoài trời đạt 22% và tuyến trục 96 sợi đạt 33%. Những tỷ lệ này nhấn mạnh rằng chuẩn bị cho chuyến bay đầu tiên không chỉ là hoàn tất xây dựng lớn, mà còn phải kiểm tra từng lớp kết nối. Kết luận nên giữ sự lạc quan có điều kiện: ngày 24/12 là mục tiêu cụ thể, còn trải nghiệm khai thác an toàn, thông suốt sẽ phụ thuộc vào việc các hạng mục cuối cùng và quy trình phối hợp có kịp sẵn sàng hay không.
