Dự án LNG Long Sơn là gì và vì sao mang tính bước ngoặt?
Dự án LNG Long Sơn là nhà máy điện khí sử dụng khí tự nhiên hóa lỏng với công suất khoảng 1.500 MW, được quy hoạch tại TP.HCM, hướng tới vai trò nguồn điện nền cho khu vực phía Nam và góp phần hỗ trợ chuyển dịch năng lượng của Việt Nam đến năm 2050.
T&T Energy Group và TotalEnergies Gas & Power Activities đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển dự án điện khí LNG Long Sơn tại Paris, trong khuôn khổ Diễn đàn Lãnh đạo Việt Nam – Pháp, nhân chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao. Đây không phải một thỏa thuận mang tính nghi thức; nó là bước ghép quan trọng trong bức tranh an ninh năng lượng khi dự án đã được TP.HCM chấp thuận chủ trương đầu tư và đưa vào Quy hoạch điện VIII điều chỉnh theo Quyết định 768/QĐ-TTg. Nói cách khác, Long Sơn đi thẳng từ bàn đàm phán ngoại giao vào danh mục các dự án nguồn điện trọng yếu của quốc gia.
Điểm đáng chú ý là dự án Nhà máy điện khí LNG Long Sơn có tổng vốn đầu tư sơ bộ gần 40.000 tỷ đồng. Đây là con số thể hiện rõ quyết tâm đặt LNG vào vị trí trụ cột bên cạnh các nguồn năng lượng tái tạo, thay vì coi đó chỉ là thử nghiệm. Lựa chọn LNG làm điện khí tự nhiên hóa lỏng quy mô lớn cho miền Nam là bước đi mang tính chiến lược, vì nó giúp thay thế dần các nguồn nhiệt điện kém sạch hơn nhưng vẫn giữ được tính ổn định hệ thống.
Hợp tác Việt–Pháp: Từ ngoại giao cấp cao tới liên danh LNG
Biên bản ghi nhớ giữa T&T Energy Group và TotalEnergies không chỉ là một hợp đồng thương mại; đó là biểu tượng mới của hợp tác Việt–Pháp trong năng lượng chiến lược. Sự kiện ký kết diễn ra ngay tại Paris, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và Hội nghị Thượng đỉnh không gian vũ trụ từ 10–12/9 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam. Khi một dự án điện trở thành nội dung trong chương trình ngoại giao cấp nguyên thủ, nó đã nghiễm nhiên nằm ở tầng ưu tiên cao nhất của quan hệ song phương.
TotalEnergies là một trong những nhà sản xuất, cung cấp khí hóa lỏng hàng đầu thế giới, đồng thời là nhà kinh doanh LNG lớn thứ 3 toàn cầu với danh mục khoảng 44 triệu tấn mỗi năm vào năm 2025. Câu nói đáng trích dẫn ở đây là: “TotalEnergies đã phát triển, xây dựng và vận hành 16 tổ máy điện khí quy mô lớn tại châu Âu và Mỹ với tổng công suất khoảng 6,7 GW”. Tận dụng năng lực đó, TotalEnergies sẽ đầu tư nhà máy điện, hạ tầng LNG, cung cấp khí LNG với giá cạnh tranh và thu xếp tài chính quốc tế cho dự án.
Ở chiều ngược lại, T&T Energy Group sẽ đóng vai trò đồng phát triển, gánh toàn bộ phần việc pháp lý tại Việt Nam, từ phối hợp với chính quyền trung ương, địa phương cho tới các thủ tục phát triển, tài trợ, xây dựng, vận hành, bảo dưỡng. Đây là mô hình liên danh điển hình: doanh nghiệp Pháp mang công nghệ, kinh nghiệm và vốn quốc tế; doanh nghiệp Việt Nam chịu trách nhiệm bối cảnh pháp lý và triển khai tại chỗ. Hợp tác Việt–Pháp trong dự án LNG Long Sơn vì vậy không chỉ là một hợp đồng kinh tế, mà còn là bài kiểm tra thực tế cho khả năng đồng phát triển các dự án điện khí tự nhiên hóa lỏng quy mô lớn tại Việt Nam.
Điện khí LNG Long Sơn và bài toán an ninh năng lượng phía Nam
Ở góc độ hệ thống, dự án LNG Long Sơn được định vị là một trong những nhà máy điện khí LNG lớn nhất cả nước, đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an ninh năng lượng cho khu vực miền Nam và cả nước trong giai đoạn chuyển đổi năng lượng đến năm 2050. Điều này có nghĩa: nếu Long Sơn chậm trễ, bài toán thiếu điện ở miền Nam sẽ càng căng thẳng; nếu triển khai đúng tiến độ, nó trở thành “van an toàn” quan trọng cho hệ thống điện quốc gia.
Theo thông tin dự án, Long Sơn đã được đưa vào Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, và TP.HCM đặt mục tiêu đẩy nhanh tiến độ đầu tư, hoàn thành trong giai đoạn 2026–2030 nhằm bổ sung nguồn điện cho hệ thống điện phía Nam và quốc gia. Không dừng lại ở đó, UBND TP.HCM đề xuất nghiên cứu nâng công suất giai đoạn 2 lên 3.000 MW. Việc tính đến khả năng nhân đôi công suất ngay từ khâu quy hoạch cho thấy kỳ vọng Long Sơn sẽ không chỉ là một dự án đơn lẻ, mà là trung tâm điện khí LNG cấp vùng.
Một điểm quan trọng khác là câu chuyện “LNG-to-Power” không bắt đầu từ con số 0. TotalEnergies đã tham gia chuỗi dự án LNG-to-Power kết nối nguồn LNG cho dự án 1 GW tại Hàn Quốc và hiện cung cấp LNG cho kho Thị Vải, phục vụ nguồn khí cho Nhơn Trạch 3 và 4. Nghĩa là, kinh nghiệm kết nối chuỗi LNG – phát điện đã được kiểm chứng. Nếu áp dụng logic tương tự, Long Sơn có thể trở thành mắt xích nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, trong bối cảnh nguồn thủy điện đã gần khai thác hết và năng lượng tái tạo còn phụ thuộc thời tiết.
TotalEnergies tại Việt Nam và bước tiến của T&T trong điện khí LNG
Để hiểu ý nghĩa của dự án LNG Long Sơn, cần nhìn rộng hơn vào hiện diện của TotalEnergies tại Việt Nam và chiến lược của T&T trong mảng điện khí. Hiện TotalEnergies là một trong những nhà cung cấp LNG cho kho Thị Vải, cung cấp nguồn khí cho các nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 do PV Power quản lý. Nói cách khác, TotalEnergies đã bước vào thị trường LNG Việt Nam với vai trò nhà cung cấp khí, và Long Sơn là bước mở rộng sang vai trò nhà đầu tư – đồng phát triển chuỗi điện khí LNG.
Về phía T&T Group, năng lượng sạch là một trong những trụ cột chiến lược, với danh mục các dự án đã và đang đầu tư đạt công suất khoảng 2.900 MW, trong đó gần 1.200 MW đã vận hành thương mại. Tập đoàn đã chứng minh năng lực triển khai dự án quy mô lớn thông qua điện gió Savan 1 tại Lào – giai đoạn 1 công suất 300 MW hoàn thành trong 16 tháng, vận hành từ cuối năm 2025, cung cấp khoảng 0,9 tỷ kWh/năm. Đó là một câu chuyện cho thấy T&T không chỉ “vẽ dự án trên giấy” mà có kinh nghiệm thi công, vận hành thực tế xuyên biên giới.
Trong mảng điện khí, T&T đang cùng đối tác Hàn Quốc triển khai giai đoạn 1 dự án LNG Hải Lăng công suất 1.500 MW tại Quảng Trị. Việc bổ sung LNG Long Sơn vào danh mục giúp T&T định hình một chuỗi dự án điện khí LNG trải dài từ miền Trung đến miền Nam. Điều này đặt doanh nghiệp vào vị thế người chơi quan trọng trong cấu trúc nguồn điện nền mới của Việt Nam, nơi LNG cùng tồn tại với năng lượng tái tạo. Nếu triển khai đồng bộ, T&T có thể trở thành một trong những nhà phát triển hạ tầng điện khí LNG chủ lực, còn TotalEnergies sẽ gắn chặt hơn với vai trò “TotalEnergies Việt Nam” trong dài hạn.
LNG Long Sơn và con đường công nghiệp hóa năng lượng sạch
Điện khí sử dụng khí tự nhiên hóa lỏng không phải năng lượng tái tạo, nhưng là bước chuyển cần thiết trên con đường giảm dần nhiệt điện truyền thống và giảm phát thải của ngành điện. Dự án LNG Long Sơn, với quy mô công suất khoảng 1.500 MW và khả năng nâng lên 3.000 MW ở giai đoạn 2, là “cầu nối” giữa hiện tại phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tương lai nhiều năng lượng sạch hơn. An ninh năng lượng ở đây không chỉ là đủ điện, mà là đủ điện với mức phát thải thấp hơn và chi phí hệ thống hợp lý.
Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu hoàn thành dự án trong giai đoạn 2026–2030, bổ sung kịp thời nguồn điện mới cho hệ thống phía Nam và quốc gia. Nếu tiến độ này được giữ vững, Long Sơn sẽ trở thành nhân tố quan trọng giúp giảm rủi ro thiếu điện cho công nghiệp, đồng thời tạo nhu cầu cho cả một chuỗi công nghiệp LNG – từ hạ tầng tiếp nhận, tái khí hóa đến vận hành nhà máy điện. Trong dài hạn, sự hiện diện của TotalEnergies và các dự án điện khí LNG có thể thúc đẩy hình thành một “hệ sinh thái LNG” tại Việt Nam.
Tuy vậy, không nên lãng quên rủi ro: phụ thuộc vào LNG nhập khẩu vẫn là phụ thuộc vào thị trường toàn cầu đầy biến động. Câu hỏi đặt ra không phải “có nên làm LNG hay không”, mà là “làm LNG như thế nào để phục vụ chuyển dịch năng lượng, chứ không khóa chặt Việt Nam vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu trong quá lâu”. Ở góc nhìn đó, hợp tác Việt–Pháp tại LNG Long Sơn là cơ hội, nhưng sẽ chỉ trở thành lợi thế chiến lược nếu được gắn chặt với mục tiêu đến năm 2050 – nơi năng lượng sạch, hiệu quả năng lượng và công nghệ lưu trữ phải cùng xuất hiện trên bản đồ.
