Đột quỵ tim ở người trẻ: không phải chuyện hiếm và càng không phải chuyện xa vời
Đột quỵ tim là tình trạng tim ngừng bơm máu một cách đột ngột, thường do rối loạn nhịp tim hoặc tổn thương cơ tim cấp, khiến máu không lên được não và các cơ quan quan trọng, dẫn đến mất ý thức, ngừng thở và tử vong nếu không được cấp cứu tim mạch kịp thời. Câu chuyện cô gái họ Lưu, 24 tuổi, ngừng tim sau một buổi phỏng vấn xin việc vào tháng 5 là lời nhắc đau đớn rằng đột quỵ tim không chỉ xảy ra với người lớn tuổi. Điều đáng nói là suốt 2 ngày trước biến cố, cô liên tục tức ngực khó thở, chóng mặt chóng mặt, thậm chí tối sầm mắt nhưng lại bỏ qua vì nghĩ mình còn trẻ, chỉ mệt và căng thẳng. Khi nhập viện, đồng tử đã giãn, huyết áp không duy trì được và dù được cấp cứu, cô không qua khỏi.
Áp lực phỏng vấn, thiếu ngủ và bệnh tim tiềm ẩn: combo nguy hiểm bị xem nhẹ
Điều làm nhiều người rùng mình ở vụ việc này không chỉ là tuổi 24, mà là bối cảnh: một buổi phỏng vấn xin việc tưởng như rất bình thường. Căng thẳng tinh thần, thiếu ngủ kéo dài, làm việc quá sức có thể làm tăng hoạt động hệ thần kinh giao cảm, giải phóng nhiều catecholamine và kích hoạt rối loạn nhịp tim ở người có bệnh tim tiềm ẩn. Các bác sĩ nghi ngờ cô có viêm cơ tim tối cấp sau đợt cảm lạnh, khiến chức năng tim suy giảm nhanh và dễ loạn nhịp nguy hiểm. Dù chưa thể khẳng định cảm lạnh hay áp lực phỏng vấn là nguyên nhân trực tiếp, việc coi những yếu tố này là “vô hại” là sai lầm. Người trẻ thường tin mình khỏe, nên tức ngực sau ngày dài được gán cho mệt mỏi, tim đập nhanh cho lo âu, chóng mặt cho thiếu ngủ hay uống quá nhiều cà phê. Chính sự chủ quan này biến các cảnh báo bệnh tim thành những tín hiệu bị bỏ qua.
5 dấu hiệu đột quỵ tim dễ bị nhầm với stress nhưng có thể cướp mạng bạn
Nếu phải rút ra một bài học từ câu chuyện cô gái 24 tuổi, thì đó là: không được phép xem nhẹ những tín hiệu cơ thể, nhất là các dấu hiệu đột quỵ tim. Đau tức ngực, cảm giác như bị bóp nghẹt hoặc có vật nặng đè lên ngực là cảnh báo đỏ; cơn đau có thể lan ra vai, cổ, lưng hoặc tay và thường liên quan đến thiếu máu cơ tim cấp. Khó thở không rõ nguyên nhân, hụt hơi dù không vận động gắng sức, kèm nặng ngực hoặc mệt lả là một dấu hiệu khác của cấp cứu tim mạch. Hồi hộp, đánh trống ngực, nhịp tim quá nhanh, quá chậm hoặc không đều – nhất là khi đi cùng tức ngực khó thở – không phải lúc nào cũng là “lo âu”. Chóng mặt dữ dội, tối sầm mắt, ngất thoáng qua và vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, bồn chồn vô cớ là những cảnh báo bệnh tim mà người trẻ thường bỏ qua vì nghĩ mình chỉ đang quá sức.
Khi nào phải gọi cấp cứu tim mạch ngay lập tức?
Điểm mấu chốt không phải là bạn thuộc nhóm nguy cơ nào, mà là bạn phản ứng ra sao khi cơ thể phát tín hiệu SOS. Ngừng tim đột ngột là tình trạng cần được cấp cứu ngay lập tức, vì mỗi phút trôi qua, não và tim đều tổn thương thêm. Nếu có đau hoặc tức ngực kéo dài, khó thở rõ rệt, ngất hay cảm giác sắp ngất, bạn phải gọi cấp cứu thay vì tự lái xe đến bệnh viện. Ngất đột ngột, mất ý thức hoặc choáng váng vài giây có thể là dấu hiệu giảm lưu lượng máu lên não và không nên xem nhẹ. Người bất tỉnh, không đáp ứng hoặc không thở bình thường cần được đánh giá y tế ngay và xử trí cấp cứu tim mạch tại chỗ. Sự khác biệt giữa một câu chuyện đau lòng và một ca sống sót đôi khi nằm ở vài phút nhận ra vấn đề và quyết định gọi trợ giúp.
Đừng đổ hết cho stress: người trẻ cần thay đổi cách nhìn về sức khỏe tim
Không phải cứ có tức ngực, khó thở, chóng mặt là chắc chắn bị nhồi máu cơ tim hay ngừng tim, nhưng coi mọi triệu chứng là “do stress” là cách nghĩ nguy hiểm. Các bệnh tim mạch bẩm sinh, bệnh cơ tim phì đại, dị dạng động mạch vành hay viêm cơ tim tối cấp có thể âm thầm tồn tại ở người trẻ và chỉ lộ diện khi gặp yếu tố thúc đẩy như thiếu ngủ, căng thẳng tinh thần, kích thích quá mức. Thói quen dùng nhiều cà phê, nước tăng lực để thức khuya học tập, làm việc càng làm tăng gánh nặng cho tim ở những người có nền bệnh tiềm ẩn. Thay vì tự trấn an rằng mình “chỉ lo âu”, người trẻ cần học cách nhận diện các dấu hiệu đột quỵ tim, lắng nghe cơ thể và đi khám sớm khi triệu chứng mới xuất hiện, nặng lên hoặc xuất hiện cùng lúc. Kết luận đơn giản nhưng quan trọng: tuổi trẻ không miễn trừ bạn khỏi bệnh tim; sự tỉnh táo trước các cảnh báo bệnh tim mới là thứ bảo vệ bạn.
