Từ biên bản ghi nhớ đến tham vọng hình thành thị trường du lịch Việt Nam Pakistan
Du lịch Việt Nam Pakistan hiện đang chuyển từ giai đoạn không có nền tảng kết nối doanh nghiệp sang giai đoạn hình thành thị trường hai chiều được dẫn dắt bởi các biên bản ghi nhớ du lịch, các đoàn khảo sát điểm đến và nỗ lực nghiên cứu kết nối hàng không trực tiếp, với mục tiêu cuối cùng là tạo ra dòng khách thực tế chứ không chỉ dừng ở hợp tác trên giấy. Điểm nhấn của chương trình Gặp gỡ, Kết nối Doanh nghiệp Du lịch Việt Nam - Pakistan tại Hà Nội là việc ký ba biên bản ghi nhớ du lịch, quy tụ gần 100 doanh nghiệp Việt Nam và gần 20 doanh nghiệp Pakistan tập trung trao đổi nhu cầu thị trường và mở rộng cơ hội kinh doanh. Đây không chỉ là hoạt động ngoại giao mà là bước xoay trục tư duy: từ nói về tiềm năng sang buộc phải chứng minh bằng sản phẩm tour, chiến dịch tiếp thị và đoàn khách cụ thể. Nếu các cam kết không nhanh chóng chuyển thành hợp đồng bán tour, uy tín của cả hai bên sẽ bị thử thách ngay từ vạch xuất phát.
Ba biên bản ghi nhớ du lịch: nền móng cho mạng lưới doanh nghiệp và hàng không
Ba biên bản ghi nhớ du lịch vừa ký tại Hà Nội là cấu trúc hạ tầng mềm đầu tiên cho thị trường du lịch Việt Nam Pakistan. Bản ghi nhớ giữa Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội (HUTC) và Hiệp hội các nhà điều hành tour Pakistan (PATO) nhắm tới tăng cường mạng lưới lữ hành, trao đổi khách hai chiều, tổ chức khảo sát điểm đến và cùng xây dựng sản phẩm du lịch. Bản thứ hai giữa Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư và Du lịch Việt Nam Pakistan và Travel Walji’s (Pvt.) Limited tập trung phát triển thị trường và sản phẩm chung. Quan trọng nhất về mặt kết nối là biên bản ba bên giữa Airblue Limited, VTours Vietnam và Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư và Du lịch Việt Nam Pakistan, đặt vấn đề dịch vụ hàng không, du lịch và vận chuyển hàng hóa bằng đường không, gắn trực tiếp với bài toán kết nối hàng không trực tiếp. Theo Đại sứ Kohdayar Marri, đây là "thành quả ban đầu sau gần hai năm" ông cùng Đại sứ quán nỗ lực thúc đẩy kết nối trong một lĩnh vực vốn gần như trắng thông tin giữa doanh nghiệp hai nước.
Quảng Ninh – Hạ Long: phòng thí nghiệm thực tế cho khách du lịch Pakistan
Nếu các biên bản ghi nhớ là khung pháp lý, thì chuyến khảo sát Quảng Ninh – Hạ Long của đoàn doanh nghiệp Pakistan chính là phép thử thực tế cho khả năng đón khách du lịch Pakistan tại Việt Nam. Đoàn do Đại sứ Pakistan Kohdayar Marri dẫn đầu, gồm hơn 20 đơn vị du lịch, lữ hành, hàng không và truyền thông Pakistan, trực tiếp đánh giá chất lượng dịch vụ và sức hấp dẫn sản phẩm. Vịnh Hạ Long cùng hệ thống đảo, bãi biển và điểm tham quan văn hóa – lịch sử được giới thiệu như minh chứng cho sự đa dạng trải nghiệm mà Việt Nam có thể mang tới du khách quốc tế. Quan trọng hơn, Quảng Ninh công khai xác định Pakistan là một trong các thị trường mục tiêu, đặt ưu tiên hoàn thiện ẩm thực Halal, không gian cầu nguyện và sản phẩm phù hợp văn hóa, tập quán của khách Hồi giáo. Đây là cách tiếp cận đúng: lấy một điểm đến có năng lực cao làm mô hình thử nghiệm Muslim-friendly, rồi nhân rộng ra các địa phương khác thay vì làm dàn trải, nửa vời.
Những rào cản phải phá: visa, dịch vụ Halal Muslim-friendly và kết nối hàng không trực tiếp
Dù tiềm năng lớn, du lịch hai chiều giữa Việt Nam và khách du lịch Pakistan vẫn bị giữ ở trạng thái "tiềm năng" vì ba rào cản rõ ràng: visa, dịch vụ Halal Muslim-friendly và thiếu kết nối hàng không trực tiếp. Ở chiều Pakistan sang Việt Nam, thủ tục visa chưa đủ thuận tiện khiến nhiều khách e ngại ngay từ khâu lập kế hoạch. Về dịch vụ Halal Muslim-friendly, Việt Nam tuy đã có nhà hàng Halal ở Hà Nội, phòng cầu nguyện tại sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất cùng bảy tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến Halal, trong đó có tiêu chuẩn dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo, nhưng năng lực phục vụ thị trường Halal quốc tế vẫn mới ở mức khởi đầu. Theo ông Ramlan Osman, du lịch thân thiện với người Hồi giáo không chỉ là chuyện thực phẩm mà còn là hiểu "những điều nên làm và không nên làm" để khách cảm thấy được chào đón. Cuối cùng, việc không có đường bay thẳng, phải nối chuyến qua các trung tâm hàng không, kéo dài thời gian di chuyển đã làm suy yếu sức cạnh tranh của điểm đến Việt Nam trong mắt khách Pakistan.
Cơ hội ngắn hạn: charter flight, FAM trip và B2B – bài kiểm tra ý chí thị trường
Điểm tích cực là hai bên không chờ tới khi có đường bay thường lệ mới nghĩ tới việc khai thông dòng khách. Các doanh nghiệp du lịch và hãng hàng không đang nghiên cứu khai thác chuyến bay thuê chuyến (charter) làm bước trung gian, hướng tới kết nối hàng không trực tiếp khi nhu cầu đủ bền vững và điều kiện thương mại, pháp lý cho phép. Các bên thống nhất rằng trước mắt phải tập trung xây dựng sản phẩm tour, tăng cường FAM trip, tạo nguồn khách và chứng minh nhu cầu thị trường; khi lượng khách ổn định, charter sẽ là "cú nhảy" cần thiết trước khi tính đường bay thường lệ. Gần 100 doanh nghiệp Việt Nam và gần 20 doanh nghiệp Pakistan tham gia kết nối B2B là tín hiệu cho thấy ý chí thị trường không thiếu, vấn đề là tổ chức bán hàng và chăm sóc khách có đủ nghiêm túc hay không. Nếu các doanh nghiệp Việt biết tận dụng thế mạnh văn hóa, thiên nhiên, nghỉ dưỡng biển, mua sắm, ẩm thực, du lịch gia đình, công vụ và MICE để thiết kế sản phẩm nhắm trúng thị hiếu khách Pakistan, những charter đầu tiên có thể xuất hiện sớm hơn dự đoán.
