Tiềm năng lớn, nhưng du lịch Việt Nam Pakistan đang mắc kẹt ở tầng thủ tục
Du lịch Việt Nam Pakistan là dòng khách hai chiều giữa hai thị trường còn ít được khai thác, nơi Việt Nam sở hữu biển, di sản và đô thị sôi động, còn Pakistan nổi bật với cảnh quan núi tuyết, thung lũng, di sản Phật giáo và văn hóa Hồi giáo, nhưng các rào cản về visa, hàng không và dịch vụ Halal khiến lượng du khách qua lại vẫn rất hạn chế. Chính vì vậy, câu hỏi không phải là “có tiềm năng hay không”, mà là “chúng ta có dám tháo rào để biến tiềm năng thành dòng khách thực tế hay không”. Ngày 22/9 tại Hà Nội, Chương trình Gặp gỡ, Kết nối Doanh nghiệp Du lịch Việt Nam – Pakistan đã tập hợp khoảng 120 doanh nghiệp, cơ quan quản lý và hãng hàng không hai nước nhằm bàn cách khai thông thị trường. Trong khuôn khổ chuyến khảo sát của đoàn doanh nghiệp Pakistan từ 21–25/9, đôi bên nhìn nhận thẳng thắn: nếu không xử lý visa du lịch Pakistan, kết nối bay và dịch vụ Halal Việt Nam, mọi tuyên bố hợp tác du lịch hai chiều sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu.
Visa khó, đường bay vòng vèo: rào cản khiến du khách Pakistan chùn bước
Điểm nghẽn đầu tiên của du lịch Việt Nam Pakistan nằm ở chính sách visa và tiếp cận thông tin. Hiện thủ tục visa còn rườm rà, gây khó cho cả doanh nghiệp lữ hành lẫn du khách Pakistan muốn lên kế hoạch tour sang Việt Nam. Một chuyên gia lữ hành Pakistan nhận xét rằng nếu quy trình cấp visa hai chiều được tinh gọn, doanh nghiệp sẽ chủ động xây dựng sản phẩm và chào bán thị trường hơn. Không chỉ visa du lịch Pakistan, kết nối hàng không cũng là nỗi ngại lớn. Đại sứ Pakistan tại Việt Nam thẳng thắn cho biết việc thiếu đường bay trực tiếp, phải nối chuyến qua nhiều trung tâm trung chuyển khiến hành trình tới Việt Nam kéo dài và tốn kém hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của du khách. Đại diện các hãng như Pakistan International Airlines và Airblue đều nhìn nhận kết nối hàng không yếu là một trong những rào cản chính kìm hãm tăng trưởng thị trường. Nếu vẫn bắt khách bay đường vòng qua Malaysia hoặc Thái Lan mới tới được Việt Nam, khó có thể kỳ vọng dòng khách bền vững.
Dịch vụ Halal Việt Nam: từ “thiếu và yếu” đến lợi thế cạnh tranh khu vực
Ngay cả khi du khách Pakistan đã vượt qua được rào cản visa và khoảng cách địa lý, họ vẫn đối mặt với một vấn đề khác: dịch vụ Halal Việt Nam còn quá mỏng. Các đại diện Pakistan nhấn mạnh khách Hồi giáo quan tâm không chỉ đến món ăn đạt chuẩn Halal, mà còn đến không gian cầu nguyện, quy trình chế biến và sự phù hợp với nhu cầu tôn giáo. Nhiều cơ sở lưu trú, nhà hàng tại Việt Nam chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí này, khiến trải nghiệm của du khách Pakistan khó trọn vẹn. Theo góc nhìn doanh nghiệp Việt Nam, ẩm thực là điểm cần ưu tiên nếu muốn tiếp cận thị trường khách Hồi giáo rộng lớn, chứ không riêng Pakistan. Muốn phục vụ du khách Pakistan bài bản, doanh nghiệp không thể chỉ thêm vài món Halal vào thực đơn, mà phải đầu tư đào tạo nhân sự, quy trình chứng nhận Halal, bố trí khu vực cầu nguyện tại khách sạn, điểm tham quan. Nói cách khác, dịch vụ Muslim-friendly phải được coi là hạ tầng chiến lược, không phải “phần phụ” trang trí.
Hợp tác du lịch hai chiều: từ MOU trên giấy đến sản phẩm tour cụ thể
Sự xuất hiện của gần 100 doanh nghiệp Việt Nam và khoảng 20 đại diện lữ hành hàng đầu Pakistan tại chương trình kết nối cho thấy thị trường hai bên đã bắt đầu quan tâm nghiêm túc. Ba biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các hiệp hội, doanh nghiệp lữ hành và đơn vị hàng không được ký kết, tạo nền tảng pháp lý để biến cam kết thành tour cụ thể và dòng khách thương mại. Nhưng chính Đại sứ Pakistan cũng nhấn mạnh: MOU chỉ có ý nghĩa khi được triển khai thành kết quả thực tế. Các bên đã bàn khá rõ lộ trình: trước mắt, xây dựng sản phẩm tour về di sản Phật giáo như Taxila, Gandhara cho khách Việt, kết hợp các tour khám phá thung lũng Hunza, Skardu cho khách ưa trải nghiệm mạo hiểm. Đồng thời, Việt Nam đẩy mạnh các FAM trip, mời đối tác Pakistan khảo sát điểm đến, tạo nguồn khách và chứng minh nhu cầu thị trường. Về hàng không, bước khởi đầu là khai thác chuyến charter; khi lượng khách ổn định khoảng 1.000 người mỗi tuần, hãng Pakistan International Airlines mới có cơ sở tính toán đường bay thường lệ.
Kết luận: nếu không dám mở cửa thật sự, chúng ta sẽ mất cả thị trường Halal
Việt Nam và Pakistan đều nhìn thấy rõ tiềm năng hợp tác du lịch hai chiều, từ biển, núi, di sản Phật giáo đến văn hóa Hồi giáo, nhưng số lượng khách qua lại vẫn khiêm tốn so với quy mô dân số và tài nguyên du lịch. Cơ hội không chỉ nằm ở du khách Pakistan, mà ở cả thị trường Halal toàn cầu – một trong những nhóm khách tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Muốn nắm lấy cơ hội đó, Việt Nam phải coi việc cải thiện visa, mở kết nối hàng không, xây dựng hệ sinh thái dịch vụ Muslim-friendly là ưu tiên chính sách, không phải nhiệm vụ thứ yếu. Nếu chậm chân, chúng ta sẽ bị các điểm đến khác trong khu vực vượt qua, trở thành điểm đến “đẹp nhưng bất tiện” trong mắt khách Hồi giáo. Đã đến lúc các cam kết hợp tác, chương trình kết nối doanh nghiệp, FAM trip và kế hoạch charter không chỉ dừng ở hội trường, mà phải chuyển hóa thành đường bay, món ăn Halal, phòng cầu nguyện và trải nghiệm cụ thể dành cho du khách Pakistan.
