Tham vọng có cơ sở, nhưng không tự thành hiện thực
Tăng trưởng hai con số là mục tiêu đưa tốc độ tăng GDP hằng năm lên ít nhất 10%, đòi hỏi nền kinh tế vừa duy trì các động lực hiện có vừa nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đây là tham vọng có cơ sở, không phải kết quả đã được bảo đảm. Tại buổi gặp gỡ các tập đoàn doanh nghiệp Hàn Quốc về phát triển kinh doanh tại Việt Nam, ông Lê Xuân Đồng, Giám đốc điều hành kiêm Trưởng bộ phận Dịch vụ Tư vấn và Nghiên cứu Thị trường FiinGroup, nhận định quy mô nền kinh tế Việt Nam ngày càng lớn mạnh. Ông cho biết GDP tăng khoảng 9% trong chín tháng đầu năm 2026, nhờ chi tiêu chính phủ, giải ngân các dự án FDI và tiêu dùng nội địa ổn định. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng ít nhất 10% mỗi năm trong những năm tới. Theo Standard Chartered, kinh tế Việt Nam có thể tăng 9,5% năm 2026 và 11% năm 2027. Dự báo này cho thấy cửa bứt tốc có thể mở ra, nhưng cũng nhấn mạnh khoảng cách giữa kỳ vọng và khả năng thực thi.
Động lực tăng trưởng cần đi cùng hiệu quả đầu tư
Sản xuất, xuất khẩu và dòng vốn đầu tư đang tạo lực đẩy đáng kể cho triển vọng Việt Nam. Xuất khẩu sang ASEAN và Ấn Độ tăng hơn 12% trong tám tháng đầu năm 2026, góp phần bù đắp nhu cầu yếu hơn tại châu Âu và Bắc Mỹ; các mặt hàng liên quan đến AI đóng góp hơn 70% mức tăng xuất khẩu, theo những đánh giá được dẫn trong phân tích quốc tế. Cùng lúc, FDI đăng ký và giải ngân đều tăng, còn nền tảng tài khóa tương đối an toàn tạo dư địa cho đầu tư phát triển. Tuy nhiên, vốn nhiều không đồng nghĩa tăng trưởng hiệu quả. AMRO lưu ý hệ số gia tăng vốn-sản lượng của Việt Nam bình quân khoảng 6,43 giai đoạn 2021-2025, cao hơn mức 4,5 của Malaysia. Nút thắt vì vậy không chỉ là huy động thêm vốn, mà còn là phân bổ vốn tốt hơn, đẩy nhanh dự án có tác động lan tỏa và nâng năng suất. Nếu không xử lý điểm yếu này, tăng đầu tư có thể làm phình quy mô mà chưa tạo đủ sức bật.
Dư địa tài khóa là lợi thế đáng kể, nhưng không thể thay thế cải cách. Nợ công thấp giúp Chính phủ có thêm khả năng đầu tư vào hạ tầng, song mục tiêu tăng trưởng cao còn đặt sức ép lên thị trường vốn và hệ thống ngân hàng. Điều cần làm là biến chi tiêu công thành hạ tầng hoàn thành đúng tiến độ, kết nối tốt hơn với sản xuất và hỗ trợ doanh nghiệp nâng năng lực. Tháo gỡ thủ tục, cải thiện phối hợp chính sách và nâng hiệu quả sử dụng vốn là những điều kiện để tiềm năng chuyển thành kết quả. Đây không phải phần việc phụ sau khi đã có dòng tiền; đó là yếu tố quyết định dòng tiền có tạo ra tăng trưởng bền vững hay không.
Vốn Hàn Quốc là tín hiệu dài hạn, không phải lá chắn trước biến động
Việt Nam tiếp tục là điểm đến quan trọng của nhà đầu tư quốc tế, trong đó doanh nghiệp Hàn Quốc đang mở rộng hoạt động và củng cố sự hiện diện trong khu vực. Đây là tín hiệu tích cực: các nhà đầu tư vẫn nhìn thấy cơ hội kinh doanh dài hạn trong một môi trường sản xuất đang phát triển. FDI giải ngân, cùng nguồn lực từ các thương vụ mua bán và sáp nhập, có thể bổ sung vốn dài hạn cho tăng trưởng. Nhưng không nên xem dòng vốn ngoại là bảo chứng cho mục tiêu hai con số. Hoạt động kinh doanh phải thích ứng với chuỗi cung ứng thay đổi và thương mại phức tạp hơn. Rủi ro bong bóng AI toàn cầu, sự phụ thuộc vào khu vực FDI và sức ép lạm phát cũng là những yếu tố cần theo dõi. Cơ hội đầu tư vì thế cần được đánh giá song song với biến động ngắn hạn, thay vì dựa riêng vào mức tăng vốn đăng ký.
Kết luận: tháo nút thắt mới là phép thử
Triển vọng Việt Nam đủ sáng để đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số lên bàn nghị sự: sản xuất và xuất khẩu phục hồi, vốn FDI tiếp tục chảy vào, còn dư địa tài khóa hỗ trợ đầu tư. Tuy nhiên, mục tiêu này chỉ đáng tin khi đi kèm tiến bộ về năng suất, hiệu quả đầu tư và khả năng chống chịu trước cú sốc bên ngoài. Sự hiện diện ngày càng rõ của doanh nghiệp Hàn Quốc là một phần quan trọng của bức tranh vốn, nhưng giá trị lâu dài phụ thuộc vào việc dòng vốn kết nối với năng lực trong nước và tạo thêm hiệu quả thực chất. Nói cách khác, Việt Nam có cơ sở để hướng tới mức tăng trưởng cao; điều kiện then chốt không phải lạc quan hơn, mà là tháo gỡ các nút thắt nội tại và sử dụng nguồn lực tốt hơn. Đó mới là con đường biến mục tiêu tham vọng thành kết quả có thể duy trì.
