Hai tuyến đường ven biển đang tái định hình bản đồ kinh tế miền Trung
Tuyến đường ven biển Nghệ An và tuyến Dung Quất - Sa Huỳnh ở Quảng Ngãi là hai dự án đường bộ miền Trung có ý nghĩa chiến lược, không chỉ giúp rút ngắn hành trình dọc dải đất duyên hải mà còn mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế biển, du lịch và đô thị, tạo nền tảng kết nối các đô thị ven biển và vùng sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững. Điều đáng nói là cả hai dự án đều đang đi vào giai đoạn nước rút với tiến độ ấn tượng, cho thấy cách nhìn mới về Quảng Ngãi hạ tầng giao thông và quyết tâm biến đường ven biển Nghệ An thành trục phát triển chứ không chỉ là tuyến tránh Quốc lộ 1A. Khi mặt đường đã trải nhựa, cầu đã nối đôi bờ cửa sông, câu chuyện không còn dừng ở đầu tư hạ tầng, mà chuyển sang bài toán khai thác tối đa giá trị kinh tế – xã hội mà những cung đường ôm sát biển này mang lại.
Đường ven biển Nghệ An: hơn 4.600 tỷ đồng và một không gian kinh tế biển mới
Tuyến đường ven biển Nghệ An dài hơn 65km, nối Nghi Sơn (Thanh Hóa) với Cửa Lò, được xác định là công trình giao thông mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt, mở ra không gian phát triển kinh tế biển, du lịch, đô thị và bảo đảm quốc phòng – an ninh cho khu vực. Công trình có tổng mức đầu tư hơn 4.600 tỷ đồng, khởi công từ tháng 2/2022, thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng với nền đường 12m, mặt đường rộng 11m. Điểm đáng chú ý là cung đường uốn lượn ôm sát chân núi và mép biển tại xã Hải Lộc, giúp du khách ngắm trọn không gian biển trời mênh mông, biến đường ven biển Nghệ An thành sản phẩm du lịch tự thân. Theo Ban Quản lý dự án công trình giao thông tỉnh, “dự án đã cơ bản hoàn thành các hạng mục chính và thông xe kỹ thuật” và đang gấp rút hoàn thiện để về đích cuối năm. Quyết định chuyển tuyến Nghi Sơn – Cửa Lò thành đường tỉnh 537C cho thấy định hướng lâu dài: đây là trục phát triển bám biển, không phải đường nhỏ lẻ phục vụ nội tỉnh. Tác động cấp cơ sở đã thấy rõ: người dân dọc tuyến tận dụng vỉa hè rộng để kinh doanh cà phê, nước giải khát, đồ ăn vặt mỗi chiều, tạo nên không gian sinh hoạt nhộn nhịp và hình thành lớp kinh tế dịch vụ mới. Đường đẹp kéo theo nhu cầu dừng chân, chụp ảnh, nghỉ ngơi; nếu địa phương chủ động quy hoạch điểm ngắm cảnh, bãi đỗ xe, không gian chợ đêm biển, tuyến đường này có thể trở thành trục "phố biển" nối dài từ Nghi Sơn tới Cửa Lò, đưa kinh tế dịch vụ biển của Nghệ An lên một mặt bằng khác.
Dung Quất – Sa Huỳnh: Quảng Ngãi tăng tốc hoàn thiện trục ven biển 109km
Ở phía Nam, Quảng Ngãi hạ tầng giao thông đang được nâng cấp bằng tuyến đường ven biển Dung Quất – Sa Huỳnh dài khoảng 109km, được xem là một trong những trục giao thông quan trọng nhất của tỉnh. Đoạn Km76+230 đến Km82+000 đi qua xã Mỏ Cày và Lân Phong dài khoảng 5,77km, tổng mức đầu tư gần 100 tỷ đồng, khởi công ngày 6/9/2025 trong giai đoạn 2025–2026. Đến nay, công trình đã hoàn thành thảm bê tông nhựa toàn tuyến, nền đường rộng 12m, tốc độ thiết kế 80km/h. Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh, khối lượng thực hiện đạt hơn 92%, giá trị khoảng 75 tỷ đồng, phần còn lại chủ yếu là sơn vạch, cọc tiêu, lan can, biển báo và thiết bị an toàn giao thông, với mục tiêu hoàn thành trong khoảng một tuần tới. Về mặt kinh tế – xã hội, đoạn tuyến mới giúp người dân Mỏ Cày, Lân Phong có thêm lựa chọn đi lại, rút ngắn thời gian di chuyển và chia sẻ áp lực giao thông trên Quốc lộ 1A. Nhưng ý nghĩa lớn hơn nằm ở chỗ tuyến Dung Quất – Sa Huỳnh đi qua cảnh quan ven biển, đồng bằng, cửa sông và khu vực sản xuất nông nghiệp, từng bước nối thông các đoạn ven biển, mở rộng không gian phát triển về phía biển và kết nối chuỗi khu công nghiệp, khu du lịch dọc bờ biển miền Trung.
Động lực mới cho kết nối vùng và khai thác tài nguyên biển
Hai dự án đường bộ miền Trung này giống như hai mảnh ghép quan trọng trên bản đồ liên kết dải đô thị – công nghiệp – du lịch ven biển từ Bắc Trung Bộ đến Nam Trung Bộ. Tuyến đường ven biển Nghệ An với 8 cây cầu vượt cửa sông, cửa lạch, trong đó có những công trình kiến trúc nổi bật như cầu Lạch Quèn, cho phép giao thông xuyên suốt mà trước đây bị chia cắt bởi sông lạch. Tại điểm cuối, tuyến giao với cầu Cửa Hội qua sông Lam, kết nối trực tiếp với đường ven biển Hà Tĩnh, mở ra trục bám biển liên tỉnh. Trong khi đó, tuyến Dung Quất – Sa Huỳnh được chia thành 3 giai đoạn, giai đoạn I dài khoảng 30km đã đưa vào khai thác, giai đoạn IIB tiếp tục được đầu tư để nối thông các đoạn đường ven biển và nghiên cứu kéo dài tuyến về phía Nam. Khi các đoạn còn lại hoàn thành, toàn tuyến sẽ không chỉ là đường ngắm biển mà là xương sống giao thông phục vụ khu vực giáp Đà Nẵng đến giáp Gia Lai, nâng khả năng tiếp cận các khu sản xuất nông nghiệp, khu cảnh quan, tạo nền tảng để hình thành chuỗi dịch vụ ven biển, logistics nội vùng và các điểm du lịch "dặm ngắn" giữa các tỉnh.
Kết luận: cần chiến lược khai thác để đường ven biển trở thành trục tăng trưởng
Nhìn vào tiến độ và quy mô, dễ thấy đường ven biển Nghệ An và tuyến Dung Quất – Sa Huỳnh đã vượt xa ý nghĩa một dự án giao thông đơn thuần. Chúng tạo ra mặt bằng hạ tầng mới, mở hướng phát triển bám biển, nối những phân mảnh không gian từ cửa sông, cánh đồng lúa đến khu dân cư đông đúc, và trao cho địa phương công cụ mạnh để tổ chức lại không gian kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc hoàn thành mặt đường, lợi ích sẽ bị hạn chế. Các tỉnh cần sớm xây dựng chiến lược khai thác: quy hoạch điểm dừng chân, đô thị biển, khu dịch vụ ven đường; gắn kết giao thông với sản phẩm du lịch và chuỗi giá trị nông nghiệp – công nghiệp. Khi đó, những cung đường ôm sát biển sẽ không chỉ đẹp trong mắt du khách, mà còn trở thành trục tăng trưởng, giúp miền Trung thoát thế "vùng trũng" và vươn lên như một dải kinh tế biển năng động trên bản đồ cả nước.
