Cầu dây võng ven biển: không chỉ là biểu tượng cảnh quan mà là hạ tầng kinh tế
Cầu dây võng ven biển miền Trung là loại cầu treo sử dụng hệ thống dây võng chịu lực để vượt qua khẩu độ lớn trên cửa sông và cửa biển, vừa đảm bảo kết nối giao thông giữa trung tâm đô thị với dải bờ biển, vừa tạo nên điểm nhấn cảnh quan gắn kết không gian sông, biển và thành phố, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch, dịch vụ và logistics cho toàn vùng ven biển. Câu chuyện của cầu Thuận Phước ở Đà Nẵng và dự án cầu vượt cửa biển Thuận An ở Thừa Thiên Huế cho thấy: nếu coi đây đơn thuần là công trình giao thông thì chúng ta đã bỏ lỡ một “cỗ máy tăng trưởng” âm thầm vận hành kinh tế ven biển. Khi Tổng mức đầu tư lên đến khoảng 1.000 tỷ đồng cùng thời gian thi công kéo dài 6 năm, lựa chọn cầu vượt biển thay vì cáp treo là quyết định mang màu sắc chiến lược hơn là lựa chọn hình thức.
Công nghệ dây võng trên cầu Thuận Phước: bài thử sức kỹ thuật ở cửa biển
Cầu Thuận Phước bắc qua cửa sông Hàn, nối trung tâm Đà Nẵng với bán đảo Sơn Trà và tuyến đường ven biển phía Bắc, là một ví dụ điển hình của công nghệ cầu treo dây võng miền Trung. Với tổng chiều dài khoảng 1.856 m, mặt cầu rộng 18 m, gồm 4 làn xe cơ giới và hai lối đi bộ, công trình được thiết kế để chịu tải lớn trong điều kiện gió mạnh, dòng chảy phức tạp đặc trưng vùng cửa biển. Điểm nhấn kỹ thuật nằm ở kết cấu dây võng với nhịp chính khẩu độ khoảng 405 m và phần dây võng dài 655 m – khẩu độ nhịp lớn nhất trong các cầu treo dây võng ở Việt Nam hiện nay. Hai tháp cầu cao khoảng 92 m tạo hình dáng “dải lụa” mềm trên nền sông nước, minh chứng rằng công nghệ cầu treo không chỉ giải bài toán kỹ thuật mà còn định hình bản sắc đô thị. Từ góc nhìn kỹ sư, cầu Thuận Phước là lời khẳng định khả năng làm chủ công nghệ cầu treo trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, chứ không phải cuộc “chạy theo hình thức” như nhiều người từng hoài nghi.
Đà Nẵng và chiến lược “thành phố của những cây cầu”
Điểm thú vị là cầu Thuận Phước không tồn tại đơn lẻ mà nằm trong mạng lưới cầu vượt sông Hàn đã làm nên thương hiệu “thành phố của những cây cầu”. Từ cầu Sông Hàn, cầu Rồng, cầu Trần Thị Lý đến Thuận Phước, mỗi cây cầu mang thiết kế riêng, đan thành hệ thống kết nối không gian đô thị với bờ biển và bán đảo Sơn Trà. Trước khi có Thuận Phước, việc di chuyển giữa trung tâm và Sơn Trà phụ thuộc vào các tuyến đường vòng, hạn chế khả năng phát triển du lịch và dịch vụ ven biển. Sau khi khánh thành năm 2009, cầu nhanh chóng trở thành điểm nhận diện với hình ảnh dây võng trải dài nơi sông Hàn đổ ra vịnh Đà Nẵng, thường xuyên xuất hiện trong các ấn phẩm quảng bá du lịch. Quan trọng hơn, nó góp phần kết nối các điểm du lịch ven biển và bán đảo Sơn Trà với trung tâm, biến hạ tầng giao thông thành một phần không thể tách rời của không gian du lịch đô thị. Khi địa phương chọn xây cầu vượt biển 1.000 tỷ đồng thay vì làm cáp treo, họ rõ ràng hướng tới chiến lược mở rộng không gian đô thị ven biển lâu dài, chứ không chỉ tạo thêm một sản phẩm vui chơi.
Thuận An: công viên 14,5ha bên cầu vượt cửa biển và bài toán không gian công cộng
Ở Thừa Thiên Huế, dự án hạ tầng kỹ thuật và công viên văn hóa đa năng biển Thuận An cho thấy một cách tiếp cận mới: xây cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung, đồng thời thiết kế hẳn một không gian công cộng quy mô lớn dọc theo tuyến đường và khu vực cầu. Dự án công viên có gần 14,5 ha đất, tổng vốn đầu tư gần 118 tỷ đồng, tích hợp quảng trường trung tâm rộng hơn 5.000 m² lát đá granite, hệ thống cây xanh, chiếu sáng và công viên đa chức năng khoảng 3.400 m² với nhà dịch vụ, vệ sinh công cộng, bãi đỗ xe, khu nghỉ chân, sân sinh hoạt cộng đồng, thảm cỏ cảnh quan. Để có quỹ đất này, địa phương phải di dời gần 2.000 ngôi mộ trong nghĩa địa rộng gần 4 ha, chia làm 3 đợt, với hơn 29 tỷ đồng hỗ trợ 367 hộ dân di dời trên 1.250 ngôi mộ trong hai đợt đầu. Việc chấp nhận chi phí xã hội lớn – từ chuyển đổi gần 3 ha rừng phòng hộ đến xử lý bài toán tín ngưỡng, nghĩa địa – cho thấy địa phương coi không gian công cộng ven cầu vượt biển là hạ tầng chiến lược, ngang hàng với chính cây cầu.
Kết nối kinh tế ven biển: từ du lịch đến logistics và tương lai đô thị biển miền Trung
Điểm chung của cầu Thuận Phước và dự án cầu vượt cửa biển Thuận An là cách chúng tham gia vào kết nối kinh tế ven biển thay vì đứng độc lập như công trình biểu tượng. Tại Đà Nẵng, Thuận Phước không chỉ phục vụ đi lại mà còn kết nối chuỗi điểm du lịch ven biển và bán đảo Sơn Trà với trung tâm thành phố, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông ven biển. Tại Thuận An, dự án công viên văn hóa đa năng và hạ tầng ven biển được kỳ vọng tạo thêm không gian công cộng hiện đại cho người dân, đồng thời phát triển dịch vụ ven biển và hỗ trợ tiến trình xây dựng Huế thành đô thị biển năng động, hấp dẫn. Việc các cơ quan chức năng cùng chính quyền phường Thuận An đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, dự kiến hoàn tất kê khai đất ở trong tháng 10 và tiếp tục xử lý khoảng 600 ngôi mộ còn lại, cho thấy dự án đang bước vào giai đoạn quyết định về tiến độ triển khai. Khi các cầu dây võng miền Trung được gắn với những dự án hạ tầng ven biển và không gian công cộng như vậy, chúng trở thành trục xương sống cho phát triển du lịch, dịch vụ và cả logistics trong tương lai, chứ không chỉ là những “bức ảnh check-in” trên mạng xã hội.
