Bài học thật, trao đổi sát việc dạy
Sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường là hoạt động để giáo viên từ nhiều trường cùng quan sát, phân tích giờ học và chia sẻ cách giải quyết những vấn đề nảy sinh trong dạy học. Giá trị của cách làm này nằm ở việc biến kinh nghiệm trong một lớp thành gợi ý có thể được đồng nghiệp thử nghiệm, điều chỉnh và áp dụng ở nơi khác. Tại Lâm Đồng, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức chuyên đề về chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy Toán lớp 3 tại Trường Tiểu học Trần Văn Ơn, xã Đức Lập. Gần 100 cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán thuộc 12 cụm chuyên môn tiểu học tham gia. Từ tiết dạy minh họa, họ trao đổi cách đưa công nghệ vào bài, tổ chức hoạt động và khơi gợi tính chủ động của học sinh. Điểm đáng chú ý là thảo luận bắt đầu từ diễn biến lớp học, thay vì dừng ở những lời khuyên chung chung.
Kinh nghiệm chỉ có ích khi bắt nguồn từ học sinh
Các giờ dạy ở những cấp học và môn học khác nhau cho thấy chia sẻ kinh nghiệm giáo viên không phải là sao chép nguyên xi một giáo án. Tại Trường THCS Đồng Nai, xã Cát Tiên, giáo viên Cụm chuyên môn số 5 quan sát tiết Toán lớp 6 theo mô hình song ngữ Việt - Anh, tập trung vào cách học sinh hiểu yêu cầu, dùng ngôn ngữ và xử lý nhiệm vụ. Từ đó, thầy cô trao đổi cách thiết kế bài và hỗ trợ các em vượt qua rào cản ngôn ngữ, đồng thời cân nhắc điều kiện riêng của từng trường. Ở Trường THPT Đạ Tẻh, tiết Giáo dục thể chất về kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân mở ra trao đổi về tổ chức luyện tập, phối hợp giữa học sinh và phát hiện năng khiếu khi sân bãi, thiết bị còn hạn chế. Những ví dụ cụ thể giúp giáo viên nhận diện điều gì hiệu quả, điều gì cần sửa trước khi áp dụng vào lớp mình.

Đổi mới phương pháp dạy cần bớt áp lực xếp loại
Muốn đổi mới phương pháp dạy có tác động thật, trọng tâm của buổi sinh hoạt phải là việc học của học sinh, không phải màn trình diễn của người đứng lớp. Cùng quan sát và phân tích giúp giáo viên thấy rõ hơn mức độ tiếp thu, sự tiến bộ, khả năng tự đánh giá và những điểm khiến học sinh còn lúng túng. Từ đó, họ có căn cứ điều chỉnh hoạt động, thay vì dựa vào cảm nhận hoặc áp dụng một công thức cho mọi lớp. Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng Phan Thanh Hải nhấn mạnh sinh hoạt chuyên môn cần giải quyết vấn đề thực tế trong tổ chức dạy học, lấy hiệu quả học tập và sự tiến bộ của học sinh làm thước đo; nghiên cứu bài học không đặt nặng xếp loại giờ dạy hay đánh giá người dạy. Đây là lựa chọn đúng: khi giáo viên có thể trao đổi thẳng thắn về điều chưa hiệu quả, việc học hỏi mới trở thành một phần của công việc thường ngày.

Kết nối để cách làm tốt không dừng ở một lớp
Một giờ dạy tốt sẽ có giá trị lớn hơn khi kinh nghiệm được ghi lại, chia sẻ và điều chỉnh cho phù hợp với nơi khác. Vì vậy, các cụm chuyên môn được khuyến khích xây dựng kho học liệu chung gồm bài giảng, ngân hàng câu hỏi, video bài học và sản phẩm chuyên môn; việc dùng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo cần đi kèm bảo mật thông tin và trách nhiệm. Kết nối như vậy có thể giúp giáo viên tiếp cận thêm ý tưởng, còn học sinh có cơ hội tham gia học tập tích cực và tiến bộ. Từ năm học 2026–2027, các tổ chuyên môn được khuyến khích xây dựng 2 bài học nghiên cứu mỗi năm; mỗi môn học, hoạt động giáo dục hoặc nhóm môn trong cụm sinh hoạt ít nhất 2 lần/năm, riêng cụm ở địa bàn khó khăn ít nhất 1 lần/năm. Tần suất chỉ tạo khung; chất lượng phụ thuộc vào việc mỗi cuộc trao đổi có quay lại câu hỏi cốt lõi hay không: học sinh đã học tốt hơn ở điểm nào, và bài dạy cần thay đổi ra sao? Khi câu trả lời được đưa vào lớp học tiếp theo, sinh hoạt chuyên môn mới thực sự nâng chất lượng giáo dục.






