Hợp tác chỉ có ý nghĩa khi đi vào lớp học
Liên kết trường học là cách các nhà trường cùng tổ chức hoạt động chuyên môn, quan sát thực tiễn và trao đổi cách dạy để kinh nghiệm hữu ích vượt khỏi phạm vi một lớp học hay một đơn vị. Giá trị của mô hình này không nằm ở số cuộc gặp, mà ở việc giáo viên có thể mang điều đã học về áp dụng, điều chỉnh và đánh giá qua sự tiến bộ của học sinh. Hai cách làm ở Hải Phòng và Lâm Đồng cho thấy một hướng đi đáng ủng hộ: kết nối trên quy mô rộng để chia sẻ định hướng, đồng thời trở lại những giờ học cụ thể để kiểm nghiệm phương pháp. Diễn đàn tạo không gian để nhiều trường cùng nhìn về mục tiêu chung; sinh hoạt chuyên môn theo cụm giúp giáo viên mổ xẻ những lựa chọn sư phạm ngay trong bài dạy. Nếu thiếu một trong hai, đổi mới dễ hoặc dừng ở khẩu hiệu, hoặc chỉ nằm lại trong phạm vi từng lớp.
Hải Phòng: diễn đàn kết nối bốn trường
Chiều 10/11, tại Trường THPT Hồng Bàng, ba trường THPT Hồng Bàng, Lương Thế Vinh, Cẩm Giàng II cùng Trường TH–THCS–THPT Lê Quý Đôn phối hợp tổ chức hội giảng, hội thảo chuyên đề cấp thành phố về đổi mới giáo dục và phát triển năng lực số cho giáo viên, học sinh. Chuyên đề gắn với yêu cầu chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy và học của năm học 2026–2027; điểm nhấn là năm tiết dạy minh họa ở các môn và hoạt động giáo dục khác nhau. Cách tổ chức này có lợi thế ở bức tranh rộng: tham luận, khu trưng bày về công nghệ và kho học liệu số dùng chung đặt những cách làm riêng lẻ cạnh nhau để trường khác tham khảo. Hai tiết Toán và Hóa học dạy bằng tiếng Anh còn cho thấy đổi mới phương pháp dạy có thể kết hợp công nghệ, ngoại ngữ và kiến thức chuyên môn. Tuy vậy, diễn đàn chỉ phát huy hết giá trị khi kinh nghiệm được chuyển thành lựa chọn cụ thể trong giờ dạy thường ngày.
Lâm Đồng: bắt đầu từ những giờ học thực tế
Ở Lâm Đồng, trọng tâm không phải một diễn đàn chung mà là sinh hoạt chuyên môn dựa trên bài học cụ thể. Tại Trường Tiểu học Trần Văn Ơn, gần 100 cán bộ quản lý và giáo viên cốt cán thuộc 12 cụm chuyên môn tiểu học tham gia chuyên đề về chuyển đổi số, AI và dạy Toán lớp 3. Giáo viên quan sát cách tổ chức hoạt động, đưa công nghệ vào bài giảng và khơi gợi tính chủ động của học sinh, rồi trao đổi những điểm cần điều chỉnh. Cách tiếp cận ấy còn xuất hiện trong giờ Toán song ngữ Việt–Anh ở bậc THCS và tiết Giáo dục thể chất tại THPT Đạ Tẻh. Những tình huống thực tế — từ rào cản ngôn ngữ đến điều kiện sân bãi, thiết bị — khiến chia sẻ kinh nghiệm giáo viên trở nên thiết thực, thay vì chỉ bàn về một phương pháp trên lý thuyết. Quan trọng hơn, giáo viên cùng phân tích khả năng tiếp thu và tiến bộ của học sinh để sửa bài dạy, không đặt nặng xếp loại giờ dạy hay người dạy.
Kết nối để kinh nghiệm thành thay đổi bền vững
Hai mô hình bổ trợ cho nhau. Diễn đàn liên trường ở Hải Phòng mở rộng tầm nhìn, giới thiệu chủ đề mới và tạo động lực hợp tác; sinh hoạt theo cụm ở Lâm Đồng đưa trao đổi sát với cách học sinh thực hiện nhiệm vụ trong lớp. Muốn nâng chất lượng giáo dục, ngành cần giữ được cả hai nhịp: chia sẻ định hướng chung và nghiên cứu bài học đủ gần thực tế để giáo viên nhận ra điều gì hiệu quả, điều gì cần thay đổi. Từ năm học 2026–2027, các tổ chuyên môn được khuyến khích xây dựng hai bài học nghiên cứu mỗi năm; mỗi môn học, hoạt động giáo dục hoặc nhóm môn trong cụm tổ chức sinh hoạt ít nhất hai lần mỗi năm, còn cụm ở địa bàn khó khăn ít nhất một lần. Đây là nền tảng có ích, nhưng tần suất không nên trở thành mục tiêu duy nhất. Thước đo phải là học sinh học tập tích cực và tiến bộ hơn. Khi việc hợp tác dẫn đến những điều chỉnh quan sát được trong lớp, đổi mới mới thực sự lan từ một giờ dạy sang cả cộng đồng nhà trường.
