Đuối nước trẻ em là nguy cơ có thể ngăn chặn
Đuối nước trẻ em là tình trạng trẻ tử vong hoặc gặp nguy hiểm khi chìm trong nước, thường xảy ra bất ngờ ở những nơi quen thuộc như ao hồ, kênh rạch, sông suối và có thể phòng ngừa bằng kỹ năng, giám sát cùng môi trường an toàn. Việt Nam ghi nhận khoảng 1.800 trẻ em tử vong do đuối nước mỗi năm, mức cao hơn nhiều quốc gia trong khu vực. Đây không phải con số trừu tượng: mỗi trường hợp là một gia đình mất con, trong khi nhiều tai nạn xảy ra ở nơi trẻ sống và vui chơi hằng ngày. Phần lớn ca tử vong tập trung ở nông thôn, vùng sông nước, nơi trẻ tiếp xúc thường xuyên với mặt nước nhưng thiếu kiến thức và kỹ năng an toàn. Vì vậy, coi đuối nước là rủi ro chỉ xuất hiện khi trẻ đi xa hoặc đi tắm là một sai lầm. Phòng ngừa phải bắt đầu ngay trong cộng đồng.
Những vụ việc bên suối cảnh báo về đường đi hằng ngày
Ngày 4/11, sau giờ học lúc khoảng 11h, gia đình không thấy Phạm Văn Ph., học sinh lớp 3, trở về nên trình báo và phối hợp tìm kiếm. Đến khoảng 14h15, người dân cùng lực lượng chức năng phát hiện em bất tỉnh bên suối A Ka, thuộc thôn A Rơng, xã Long Quảng, thành phố Huế; dù được sơ cứu, em không qua khỏi. Nguyên nhân ban đầu được nhận định nghi do đuối nước, và công an địa phương đang xác minh vụ việc. Đầu tháng 10/2026, hai học sinh cũng tử vong sau khi xuống thác Ồ Ồ ở Quảng Trị để tắm. Hai vụ việc đau lòng không chứng minh mọi dòng suối đều nguy hiểm như nhau, nhưng nhắc rằng tai nạn trẻ em có thể xảy ra sát khu vực sinh hoạt. An toàn gần sông suối vì thế cần được tính đến trên tuyến trẻ đi học, đường về nhà và nơi các em thường tụ tập.
Kết quả đã có, nhưng không thể chỉ trông vào kỹ năng của trẻ
Dạy trẻ bơi và nhận biết nguy hiểm là thiết yếu, nhưng không thể biến kỹ năng của trẻ thành tuyến bảo vệ duy nhất. Trong bảy năm triển khai dự án phòng chống đuối nước, hơn 400.000 trẻ từ 6 đến 15 tuổi được học bơi an toàn, hơn 52.000 trẻ được đào tạo kỹ năng an toàn trong môi trường nước tại trường học; chương trình góp phần giảm 16% tỷ suất tử vong tại các địa phương tham gia. Đây là bằng chứng cho thấy can thiệp có thể tạo khác biệt, đồng thời cũng chỉ ra khoảng cách cần lấp đầy: trẻ chưa được tiếp cận vẫn phải sống, học và đi lại quanh nguồn nước. Gia đình cần biết trẻ ở đâu sau giờ tan học; trường học cần dạy kỹ năng thực hành; địa phương cần nhận diện điểm nguy hiểm, cảnh báo và tổ chức giám sát phù hợp. Phòng ngừa đồng bộ tốt hơn việc chỉ nhắc trẻ “đừng đến gần nước”.
Trách nhiệm phải nối từ trung ương đến từng địa bàn
Trong giai đoạn 2026-2030, phòng chống đuối nước cần được thực hiện quyết liệt từ trung ương đến địa phương. Điều đó đòi hỏi chính quyền tỉnh, xã bố trí nguồn lực, phối hợp giữa các ngành và chọn cách truyền thông phù hợp với điều kiện từng nơi; trường học và gia đình cần thống nhất cách theo dõi trẻ, nhất là sau giờ tan học. Nơi có nhiều ao hồ, kênh rạch hay suối không thể chỉ dựa vào lời cảnh báo chung: cần chỉ rõ điểm nguy hiểm và dạy kỹ năng ứng phó bằng hình thức trẻ có thể ghi nhớ, thực hành. Các vụ việc ở Long Quảng và Quảng Trị cho thấy rủi ro không đứng ngoài đời sống thường nhật. Khi một đứa trẻ có thể gặp nạn trên đường về hoặc gần nơi ở, cộng đồng phải cùng chịu trách nhiệm giảm nguy cơ. Con số 1.800 ca tử vong mỗi năm không thể được chấp nhận như điều khó tránh; phòng ngừa phải hiện diện trước khi có thêm một cuộc tìm kiếm.
