i-HaTinh là gì và vì sao đáng coi là bước ngoặt?
Ứng dụng i-HaTinh là nền tảng công dân số tích hợp hệ thống thông tin phản ánh hiện trường, cho phép người dân gửi ý kiến về nhiều vấn đề đời sống kèm hình ảnh, video và theo dõi tiến độ xử lý, từ đó hình thành kênh tương tác hai chiều minh bạch giữa chính quyền số địa phương và cộng đồng cư dân trong quá trình cải cách hành chính và chuyển đổi số. Điểm đáng nói là i-HaTinh không được thiết kế như một ứng dụng “cho có” trong phong trào chuyển đổi số địa phương, mà được đặt đúng vào chỗ còn yếu nhất của nền hành chính: lắng nghe và phản hồi người dân. Chiều 27/2, cuộc họp do Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định chủ trì đã xác định rõ mục tiêu ứng dụng nhằm “tăng cường tương tác hai chiều giữa chính quyền với người dân, góp phần xây dựng chính quyền số công khai, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm phục vụ”. Đó là tuyên bố định hướng quan trọng: chuyển đổi số không chỉ là mua sắm hạ tầng, mà là thay đổi cách hành động của bộ máy.
Từ cuộc họp 27/2 đến lễ công bố thử nghiệm: chính quyền số bắt đầu bằng việc lắng nghe
Không phải ngẫu nhiên thời điểm i-HaTinh xuất hiện lại trùng với giai đoạn Chính phủ tăng tốc xây dựng chính quyền số và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hà Tĩnh chọn cách đi rất cụ thể: bắt đầu bằng một hệ thống phản ánh hiện trường để người dân tham gia giám sát, phản hồi chất lượng quản trị. Chiều 27/2, UBND tỉnh tổ chức cuộc họp triển khai ứng dụng phản ánh hiện trường i-HaTinh, với sự tham dự của lãnh đạo các sở, ngành và đơn vị liên quan. Đây không đơn thuần là cuộc họp kỹ thuật; nó đặt nền cho một cam kết chính trị: mỗi cơ quan phải cử đầu mối, xử lý phản ánh đúng thời hạn và coi đây là nhiệm vụ thường xuyên. Ngày 17/3, tỉnh chính thức công bố triển khai thử nghiệm ứng dụng i-HaTinh tích hợp nền tảng phản ánh hiện trường. Việc gắn thử nghiệm với quy chế tạm thời về quản lý, vận hành và phối hợp xử lý phản ánh cho thấy Hà Tĩnh hiểu rõ: không có quy trình và trách nhiệm rõ ràng thì mọi ứng dụng chính quyền số sẽ chỉ dừng ở màn hình giao diện.
Thiết kế lấy người dân làm trung tâm: đa kênh, minh bạch, bảo mật
Nếu chỉ là “app phản ánh” thì i-HaTinh không đủ thuyết phục. Điều khiến ứng dụng này đáng bàn là cách thiết kế rất thực dụng theo hướng lấy người dân làm trung tâm. Giao diện được mô tả là thân thiện, dễ sử dụng; người dân có thể gửi phản ánh về giao thông, môi trường, trật tự đô thị, thủ tục hành chính… kèm hình ảnh, video, theo dõi tiến độ xử lý và đánh giá mức độ hài lòng. Hệ thống đảm bảo phản ánh chuyển đúng thẩm quyền, công khai kết quả xử lý để người dân giám sát. Thay vì ép người dân phải dùng một kênh duy nhất, hệ thống được thiết kế đa kênh: qua ứng dụng i-HaTinh, tổng đài 19009038, hoặc cổng thông tin tương tác công dân. Cơ chế vận hành 24/7 cho các phản ánh khẩn cấp như thiên tai, tai nạn, hỏa hoạn, mất an ninh trật tự cho thấy tư duy phục vụ – chính quyền chấp nhận ở trạng thái “luôn sẵn sàng” thay vì giờ hành chính. Đáng chú ý, thông tin cá nhân được bảo mật và lưu trữ an toàn tại trung tâm điều hành, cùng với việc Công an tỉnh tham gia rà soát an toàn thông tin trong quá trình thử nghiệm. Minh bạch không đồng nghĩa với phơi bày dữ liệu cá nhân.
Tổ chức vận hành: khi chuyển đổi số không chỉ là chuyện phần mềm
Một ứng dụng phản ánh hiện trường có thể cài đặt nhanh, nhưng xây dựng được thói quen xử lý phản ánh công khai lại là câu chuyện khác. Hà Tĩnh dường như nhận ra điều đó khi đầu tư không ít cho khâu tổ chức vận hành. Trung tâm Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số Hà Tĩnh được giao trực tiếp quản lý hệ thống; đội ngũ vận hành gồm 18 cán bộ, trong đó có 8 cán bộ công nghệ thông tin phụ trách quản trị. Đó là con số biết nói: chuyển đổi số không thể trông chờ vào vài "kỹ thuật viên" kiêm nhiệm. Công tác tập huấn được tổ chức theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, nhằm bảo đảm cán bộ nắm vững quy trình và làm chủ công nghệ trước khi vận hành thử nghiệm. Tỉnh cũng ban hành quy chế tạm thời, xác định trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh. Thêm vào đó là sự hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm từ Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Huế – địa phương đi đầu về mô hình “Phản ánh hiện trường” và điều hành đô thị thông minh. Nói cách khác, i-HaTinh cho thấy một thái độ khiêm tốn: dám học mô hình đã thành công, thay vì tự loay hoay.
Từ kênh phản ánh đến hệ sinh thái công dân số
Điểm đáng chú ý nhất của ứng dụng i-HaTinh là nó không dừng lại ở vai trò công cụ tiếp nhận phản ánh. Theo định hướng được nêu, hệ thống hướng tới hình thành một hệ sinh thái số trên nền tảng di động, nơi người dân tương tác trực tiếp với chính quyền, tiếp cận thông tin và sử dụng dịch vụ công trên cùng một nền tảng. Việc đưa i-HaTinh – “thiết lập kênh phản ánh hiện trường nhanh, minh bạch” – được đánh giá là bước tiến trong cải cách hành chính và xây dựng chính quyền số tại địa phương. Tỉnh đặt ra timeline rõ ràng: hoàn thành các điều kiện trước 10/3, tổ chức công bố thử nghiệm phần mềm vào ngày 16/3 và chính thức công bố triển khai thử nghiệm ngày 17/3. Đây không phải là dự án phần mềm vô thời hạn; nó có điểm bắt đầu, mốc kiểm tra và kỳ vọng tiến tới vận hành đầy đủ. Về dài hạn, nếu dữ liệu phản ánh được phân tích bài bản, i-HaTinh sẽ không chỉ giúp giải quyết từng vụ việc, mà còn chỉ ra những "điểm nóng" trong quản lý đô thị, môi trường, an ninh trật tự, dịch vụ công. Khi đó, phản ánh hiện trường không chỉ là công cụ “chữa cháy” mà trở thành kênh hoạch định chính sách. Kết luận, i-HaTinh đáng được coi là thử nghiệm nghiêm túc cho cách tiếp cận chuyển đổi số địa phương: bắt đầu từ nhu cầu người dân, buộc bộ máy phải trả lời công khai và dần xây dựng chính quyền số trên nền tảng tin cậy.
