Gia Bình không chỉ là sân bay mới, mà là một cấu trúc đô thị – giao thông mới
Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các khu tái định cư Bắc Ninh là một tổng thể phát triển hạ tầng giao thông, kết nối Hà Nội và tạo dựng các khu dân cư mới, trong đó việc giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng kỹ thuật và chăm lo đời sống người dân di dời giữ vai trò then chốt quyết định thành công dài hạn của sân bay Gia Bình và vùng phụ cận. Sáng 28/9, Bí thư Thành ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái cùng lãnh đạo thành phố đã kiểm tra thực địa tiến độ các khu tái định cư phục vụ dự án sân bay Gia Bình. Động thái này cho thấy chính quyền chọn thời điểm hiện nay để chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang giai đoạn tăng tốc, chấp nhận áp lực tiến độ để bảo đảm dự án trọng điểm khu vực không chậm nhịp so với kỳ vọng.
Bức tranh tiến độ 4 khu tái định cư: nhanh nhưng phải "thật sự ở được"
Các khu tái định cư Bắc Ninh phục vụ sân bay Gia Bình có tổng diện tích sử dụng đất hơn 335 ha, gồm Gia Bình, Đông Cứu 1, Đông Cứu 2 và Lương Tài. Đây không chỉ là những ô đất để người dân xây nhà mới, mà là các đơn vị đô thị với hệ thống đường, nước sạch, thoát nước mưa – nước thải, điện, cây xanh và công trình xã hội. Tại Đông Cứu 1, san nền cơ bản hoàn thành, đường giao thông đã đắp nền, thoát nước mưa đạt khoảng 83%, cấp nước sạch và phòng cháy chữa cháy khoảng hơn 70%, điện hạ thế và chiếu sáng khoảng hơn 70%. Một câu nói có thể trích dẫn ở giai đoạn này là: "Các hạng mục cấp nước sạch, phòng cháy chữa cháy, cấp điện hạ thế và điện chiếu sáng tại Đông Cứu 1 đã đạt khoảng 73% khối lượng". Đó là con số tích cực, nhưng nhìn sang Đông Cứu 2, Gia Bình và Lương Tài, việc hoàn thiện hạ tầng vẫn còn dở dang, cho thấy rủi ro nếu tiến độ thi công không giữ được nhịp tăng tốc.
Áp lực tăng ca thi công: chọn đứng về phía người dân hay phía tiến độ?
Trên công trường, yêu cầu đã được đặt ra rất rõ: chủ đầu tư và nhà thầu phải tập trung nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp để khẩn trương hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm tiến độ và chất lượng để phục vụ người dân. Đây là lựa chọn mang tính chính trị và xã hội: hoặc chấp nhận làm ngày làm đêm, hoặc chấp nhận người dân bị kéo dài cảnh sống tạm bợ chờ tái định cư. Tích cực là tại những vị trí đã cơ bản đủ điều kiện, các hộ có nhu cầu có thể được tạm bàn giao mặt bằng trước, không cần đợi hoàn thành đồng loạt. Điều này gửi một thông điệp: tiến độ không chỉ là mốc thời gian trên giấy, mà là khả năng cho người dân sớm xây nhà, sớm ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, nếu tăng ca chỉ chạy theo con số mà bỏ qua kiểm soát chất lượng, những khu tái định cư này sẽ phải trả giá dài hạn bằng hạ tầng xuống cấp, ảnh hưởng trực tiếp tới niềm tin của cộng đồng vào dự án sân bay Gia Bình.
Khai thác mỏ đất san lấp: mắt xích đầu tiên của tuyến kết nối Hà Nội
Khâu kết nối Hà Nội không chỉ nằm ở bản vẽ tuyến đường mà bắt đầu từ thứ vật chất rất cụ thể: đất san nền. Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh Đào Quang Khải đã ký quyết định cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm IV (đất san lấp) cho một doanh nghiệp tại khu vực Xuân Lương, với tổng khối lượng hơn 2,47 triệu m³, phục vụ tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô. Quyết định này là bước triển khai quan trọng để chủ động nguồn vật liệu cho hạ tầng giao thông, nhất là công trình có tính kết nối vùng. Giấy phép cho phép khai thác trên diện tích 17 ha trong thời hạn 24 tháng, với 4 tháng dành cho xây dựng cơ bản mỏ. Đây là một mắt xích chiến lược: nếu nguồn đất san lấp không ổn định, tuyến đường kết nối Hà Nội sẽ khó bám tiến độ. Nhưng đồng thời, nó cũng đặt ra câu hỏi về quản lý tài nguyên, an toàn lao động và bảo vệ môi trường khi khai thác với khối lượng lớn trong thời gian ngắn.
Từ chỉ đạo hôm nay đến cuộc sống ngày mai quanh sân bay Gia Bình
Dự án tái định cư theo phương thức PPP, hợp đồng BT, với tổng mức đầu tư hơn 12.046 tỷ đồng và tiến độ dự kiến từ tháng 01/2026 đến hết tháng 12/2027, cho thấy quy mô và tham vọng rõ ràng. Đồng thời, thời hạn khai thác mỏ đất san lấp 24 tháng cũng khớp với yêu cầu phải hoàn thành tuyến đường kết nối Hà Nội trong cửa sổ thời gian hữu hạn. Điều quan trọng là cách các quyết định hôm nay sẽ chuyển hóa thành cuộc sống ngày mai: các phường, xã được yêu cầu nắm chắc nhu cầu từng hộ, chủ động bàn giao mặt bằng tạm, theo dõi khó khăn phát sinh trong quá trình người dân ổn định tại nơi ở mới. Nếu công tác tái định cư được làm đến nơi đến chốn, sân bay Gia Bình sẽ không chỉ là công trình trọng điểm kết nối vùng, mà là hình ảnh một quá trình phát triển hạ tầng giao thông đi cùng quyền lợi người dân. Ngược lại, nếu chỉ chăm chăm vào đường băng và đường nối Hà Nội, dự án sẽ bỏ lỡ cơ hội xây dựng một cộng đồng mới, gắn kết và tin tưởng vào định hướng phát triển của Bắc Ninh.
