Ba dự án, ba trạng thái triển khai
Các dự án Gia Lai gồm Thị Nại Ecobay, khu đô thị Diên Hồng và khu công nghiệp Đak Đoa phản ánh ba trạng thái đầu tư khác nhau: điều chỉnh quy hoạch sau thời gian dài, chuẩn bị đấu thầu khu đô thị mới và tìm nhà đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp. Điểm khác biệt đáng chú ý không chỉ là quy mô, mà còn nằm ở mức độ sẵn sàng và cách khu vực định hình công năng từng dự án.
Ngày 31/10, UBND tỉnh Gia Lai thông tin đã điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 Thị Nại Ecobay, dự án thuộc phường Quy Nhơn và Quy Nhơn Đông. Trong khi đó, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư khu đô thị Diên Hồng, còn Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh công bố dự án hạ tầng khu công nghiệp Đak Đoa. Nhìn từ tiến độ, Diên Hồng và Đak Đoa đang ở giai đoạn lựa chọn nhà đầu tư; Ecobay đã khởi công từ lâu nhưng hiện vẫn chủ yếu san lấp mặt bằng.
Sự tương phản ấy đáng được lưu ý: quy hoạch mới có thể mở ra công năng phù hợp hơn, nhưng không thay thế được tiến độ xây dựng thực tế. Hai dự án mới có kế hoạch và thời hạn cụ thể; Ecobay lại phải chứng minh rằng việc điều chỉnh lần này sẽ đi cùng chuyển biến trên công trường.
Thị Nại Ecobay: đổi công năng, nhưng tiến độ vẫn là câu hỏi lớn
Tháng 12/2018, Công ty cổ phần Thị Nại EcoBay tổ chức động thổ dự án Khu du lịch sinh thái và biệt thự đầm Thị Nại. Gần tám năm sau, dự án vẫn chủ yếu bơm hút, vận chuyển cát để san lấp mặt bằng. Khoảng cách giữa tuổi đời dự án và kết quả triển khai khiến điều chỉnh quy hoạch trở thành bước ngoặt đáng chú ý, nhưng cũng làm nổi bật yêu cầu phải chuyển nhanh từ hồ sơ sang thi công.
Theo phương án mới, 222.361 m² đất biệt thự phục vụ du lịch được điều chỉnh thành đất nhà ở thấp tầng; diện tích quy hoạch loại đất này sau điều chỉnh là 239.276 m². Dự án cũng bổ sung đất chung cư, với công trình dự kiến cao khoảng 15 tầng. Đây là thay đổi thực chất về định hướng: từ nghỉ dưỡng kết hợp biệt thự sang khu nhà ở sinh thái đa chức năng.
Mặt tích cực là quy hoạch bổ sung 12.786,1 m² đất công trình công cộng, gồm đất giáo dục cho trường liên cấp và đất y tế. Điều đó có ý nghĩa trực tiếp với cư dân tương lai. Tuy vậy, vị trí ven đầm Thị Nại đòi hỏi việc triển khai phải đi cùng trách nhiệm môi trường. Tỉnh yêu cầu doanh nghiệp hoàn chỉnh hồ sơ điều chỉnh, công khai quy hoạch và đầu tư đúng các quy định liên quan.
Diên Hồng và Đak Đoa: cạnh tranh nhà đầu tư, khác mục tiêu
Khu đô thị Diên Hồng nổi bật bởi quy mô vốn dự kiến hơn 8.000 tỷ đồng, diện tích hơn 51 ha và dân số dự kiến 3.550 người. Nhà đầu tư sẽ được lựa chọn qua đấu thầu quốc tế; thời gian hoàn thành toàn bộ không quá 84 tháng kể từ khi hợp đồng có hiệu lực. Cách lựa chọn này tạo cơ hội cạnh tranh rộng hơn, nhưng hiệu quả cuối cùng còn tùy vào chất lượng hồ sơ, năng lực thực hiện và giám sát tiến độ.
Dự án dự kiến có khoảng 850–890 căn nhà ở thương mại, gồm nhà liền kề và biệt thự, đồng thời dành khoảng 56.700 m² đất cho nhà ở xã hội, tương ứng 20% tổng diện tích đất ở. Kế hoạch chia thành 24 tháng đầu cho thủ tục, giải phóng mặt bằng và hạ tầng cơ bản, rồi 60 tháng tiếp theo để hoàn thiện hạ tầng, nhà ở và công trình dịch vụ. Nếu giữ được nhịp này, Diên Hồng có lộ trình rõ hơn Ecobay hiện nay.
Khu công nghiệp Đak Đoa có tổng vốn đầu tư 2.113,3 tỷ đồng, quy mô 204 ha tại xã KDang; nhà đầu tư được chọn qua đấu thầu dự án có sử dụng đất. Khác với Diên Hồng, trọng tâm ở đây là xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng, với định hướng đa ngành, ưu tiên chế biến sâu nông – lâm sản, công nghiệp sạch, công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ. Thời gian thực hiện dự kiến 60 tháng.
Đô thị hóa cần đi cùng năng lực thực thi
Ba dự án cho thấy Gia Lai đang theo đuổi đồng thời phát triển đô thị và mở rộng hạ tầng công nghiệp, nhưng thước đo thành công không thể dừng ở vốn dự kiến hay diện tích quy hoạch. Diên Hồng đặt trọng tâm vào không gian ở, thương mại và nhà ở xã hội; Đak Đoa tạo nền tảng hạ tầng cho sản xuất; Thị Nại Ecobay đang chuyển từ mô hình du lịch – nghỉ dưỡng sang khu nhà ở đa chức năng.
Cách chọn nhà đầu tư cũng khác nhau về điểm nhấn: Diên Hồng đấu thầu quốc tế, Đak Đoa đấu thầu dự án có sử dụng đất, còn Ecobay tiếp tục do doanh nghiệp hiện hữu hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh và triển khai theo quy hoạch được duyệt. Hai dự án mới có mốc thời gian dự kiến; với Ecobay, bài kiểm tra cấp thiết hơn là khắc phục khoảng cách kéo dài giữa khởi công và xây dựng thực chất.
Kết luận, danh mục đầu tư của Gia Lai có cả cơ hội lẫn cảnh báo. Diên Hồng và Đak Đoa có thể bổ sung không gian đô thị và năng lực sản xuất nếu chọn được nhà đầu tư đủ sức làm đúng tiến độ. Còn Thị Nại Ecobay chỉ lấy lại được niềm tin khi quy hoạch mới được hiện thực hóa, đồng thời bảo đảm các cam kết về công trình công cộng và môi trường đầm Thị Nại.
