Từ giao thương sang cùng tạo ra giá trị
Hợp tác đầu tư và sản xuất Việt Nam–Indonesia là cách hai nền kinh tế chuyển quan hệ mua bán, thu hút vốn riêng lẻ thành các dự án cùng sản xuất và bổ trợ nhau trong chuỗi cung ứng, nhằm nâng giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh. Đây là thông điệp trung tâm của Meet Indonesia 2026, khai mạc sáng 30/10 tại Quảng Ninh với hơn 200 đại biểu từ cơ quan quản lý, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Hội nghị do Bộ Ngoại giao Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Indonesia tại Việt Nam và UBND thành phố Quảng Ninh tổ chức, sau khi Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giai đoạn 2026–2030 được ký. Thời điểm này tạo cơ hội để biến định hướng ngoại giao thành hợp tác kinh tế cụ thể. Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Hoàng Vân, mục tiêu không nên dừng ở tăng kim ngạch thương mại hay đầu tư, mà cần cùng nâng giá trị gia tăng, tính bền vững và năng lực cạnh tranh.
Công nghiệp là cầu nối giữa vốn và năng lực sản xuất
Ưu tiên công nghiệp cho thấy hai bên muốn đầu tư gắn với năng lực tạo ra sản phẩm, thay vì chỉ mở rộng dòng vốn hoặc trao đổi hàng hóa. Indonesia nêu các hướng hợp tác từ chế biến sâu, chế tạo đến công nghiệp xanh và du lịch Halal; đại diện nước này cũng nhấn mạnh đầu tư sản xuất, hợp tác công nghệ và quan hệ công nghiệp có giá trị gia tăng cao hơn. Đây là lựa chọn có tính thực tế: khi doanh nghiệp hai nước kết nối được khâu sản xuất, công nghệ và đầu ra, hợp tác có cơ sở để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực.
Tại hội nghị, các phiên thảo luận bàn về thương mại điện tử xuyên biên giới và kết nối chuỗi cung ứng công nghiệp công nghệ cao; doanh nghiệp cũng có dịp gặp gỡ, kết nối trực tiếp. Những cuộc trao đổi này cần dẫn tới đối tác, dự án và quan hệ cung ứng cụ thể. Nếu kết quả chỉ là danh sách cơ hội đầu tư mà thiếu liên kết với nhà sản xuất và năng lực công nghiệp tại chỗ, trọng tâm của sự kiện — nối đầu tư với sản xuất — sẽ khó thành hiện thực.
Hạ tầng xanh, Halal và giáo dục bổ trợ cho sản xuất
Hạ tầng xanh và hạ tầng số không phải phần bên lề của hợp tác công nghiệp: chúng hỗ trợ kết nối, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và giúp chuỗi cung ứng thích ứng tốt hơn. Cùng với đó, phát triển chuỗi cung ứng Halal — đặc biệt trong nông nghiệp và thủy sản — có thể giúp sản phẩm hai nước tiếp cận các thị trường yêu cầu chứng nhận này. Việc trao đổi tại hội nghị về chứng nhận Halal cho thấy hợp tác cần chú ý cả tiêu chuẩn và khả năng kết nối sản xuất, chế biến, phân phối, chứ không chỉ tìm thêm người mua.
Giáo dục và nghiên cứu là phần bổ trợ dài hạn cho các ưu tiên ấy. Ba biên bản ghi nhớ giữa các trường đại học hai nước tập trung vào trao đổi học thuật, nghiên cứu chung và phát triển nguồn nhân lực. Nếu được gắn với nhu cầu của ngành và doanh nghiệp, những kết nối này có thể góp phần chuẩn bị nhân lực và tri thức cho hợp tác công nghiệp. Nói cách khác, danh mục ưu tiên có logic chung: hạ tầng tạo điều kiện, tiêu chuẩn mở cửa thị trường, còn giáo dục và nghiên cứu bồi đắp năng lực sản xuất.
Địa phương cần biến kết nối thành dự án
Đưa hội nghị tới Quảng Ninh phản ánh chủ trương lan tỏa quan hệ từ cấp quốc gia xuống địa phương; tỉnh cũng được giới thiệu với các lợi thế về vị trí, hạ tầng công nghiệp và logistics. Liên kết địa phương vì thế có thể trở thành một hướng thúc đẩy thương mại Việt Nam Indonesia và đầu tư Việt Nam Indonesia, nếu chính quyền giúp doanh nghiệp nhận diện đối tác, địa điểm và nhu cầu hợp tác phù hợp. Các đại biểu đã tìm hiểu cơ hội tại những khu công nghiệp ở Quảng Ninh và trao đổi khả năng hợp tác phát triển khu công nghiệp xuyên biên giới.
Meet Indonesia được triển khai qua tham vấn giữa chính quyền, kết nối giao thương doanh nghiệp và xây dựng mạng lưới giữa các cơ quan, tổ chức. Đây là cách tiếp cận đáng ủng hộ, nhưng thước đo nên là những quan hệ bền vững giữa doanh nghiệp và năng lực sản xuất được hình thành, không phải số cuộc gặp đơn thuần. Các ưu tiên về công nghiệp, hạ tầng xanh, chuỗi cung ứng Halal, giáo dục và nghiên cứu chỉ phát huy khi gắn với nhu cầu thật của địa phương và doanh nghiệp. Kết luận rõ ràng: hai nước đã xác định đúng hướng; bước tiếp theo là chuyển các cuộc kết nối thành hợp tác sản xuất có giá trị.
