Dạy thêm học thêm bị siết chặt: Thay đổi lớn trước năm học 2026-2027
Siết chặt dạy thêm học thêm là việc Bộ GD&ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục tuân thủ nghiêm quy định hiện hành, không được ép buộc học sinh học thêm, không lạm thu dưới bất kỳ hình thức nào, đồng thời phối hợp với phụ huynh để hỗ trợ học tập hợp pháp, thay vì biến học thêm thành gánh nặng kinh tế và tâm lý cho gia đình lẫn học sinh.
Điểm mấu chốt của quy định giáo dục mới là chuyển trọng tâm từ “học nhiều giờ” sang “học đúng cách”. Các trường phải phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để hỗ trợ trẻ chuyển tiếp từ mầm non lên tiểu học một cách nhẹ nhàng, đồng thời nghiêm cấm việc tạo áp lực hay dạy trước chương trình lớp 1 cho trẻ. Nói cách khác, Bộ không khuyến khích chạy đua kiến thức, mà yêu cầu xây nền tảng phù hợp với lứa tuổi. Đây là thông điệp rõ ràng: ai tiếp tục xem dạy thêm là kênh kiếm tiền hoặc là “bảo hiểm điểm số” sẽ phải thay đổi.
Những quy định mới: Từ cấm tuyển chọn đến sắp xếp lại mạng lưới trường
Một trong những thay đổi gây tranh luận nhiều nhất là việc cấm trường tiểu học tổ chức kiểm tra để xếp lớp học sinh, nhằm loại bỏ áp lực thi cử sớm và tình trạng dạy trước, luyện thi đầu cấp. Đồng thời, các trường phải tổ chức hoạt động hỗ trợ học sinh lớp 6 về phương pháp học tập và kỹ năng tự học, nhất là với các môn tích hợp như Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, được phân công đúng chuyên môn giáo viên để tránh chia cắt cơ học nội dung.
Song song với dạy thêm học thêm, Bộ yêu cầu tinh gọn mạng lưới trường công lập: các tỉnh, thành phải rà soát và giảm tối thiểu 30% số đầu mối, nơi thuận lợi có thể giảm tới khoảng 50% so với thời điểm 1/7/2025. Câu nói có thể trích dẫn là: “Các tỉnh, thành phố cần rà soát, sắp xếp lại mạng lưới trường công lập, giảm tối thiểu 30% số đầu mối, nơi có điều kiện thuận lợi giảm khoảng 50%.” Tuy nhiên, việc sáp nhập phải bảo đảm an toàn học sinh, mỗi xã vẫn phải có ít nhất một trường tiểu học và một trường THCS.
Trường học phải làm gì: Từ kỷ cương lớp học đến quản lý dạy thêm học thêm
Các trường không còn lựa chọn nào khác ngoài việc siết lại kỷ cương nội bộ. Bộ yêu cầu xây dựng môi trường học đường an toàn, tăng cường quản lý đạo đức nhà giáo, phát hiện và xử lý nghiêm vi phạm đạo đức, bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, mất an toàn thực phẩm, tệ nạn và nguy cơ trên không gian mạng. Đây là thông điệp mạnh: nếu nhà trường không bảo vệ được học sinh, thì mọi cuộc cải cách chương trình chỉ là hình thức.
Với dạy thêm học thêm, các cơ sở giáo dục phải tuân thủ nghiêm các quy định hiện hành, chủ động kiểm tra, ngăn chặn và xử lý kịp thời lạm thu, ép buộc học thêm, ép buộc đóng góp hoặc lợi dụng tài trợ để thu tiền trái quy định. Nhà trường buộc phải chuyển từ tư duy “giao khoán” cho phụ huynh sang chủ động tổ chức các hoạt động hỗ trợ học tập hợp pháp trong trường, như câu lạc bộ, giờ phụ đạo miễn phí, hướng dẫn tự học, thay vì đẩy học sinh ra ngoài các lớp học thêm không kiểm soát.
Phụ huynh nên thay đổi gì: Không còn chỗ cho “chạy lớp”, “chạy điểm”
Khi dạy thêm học thêm bị quản lý chặt, phụ huynh không thể tiếp tục dựa vào lớp học thêm như lối thoát cho mọi lo lắng. Điều cần ưu tiên là tìm kiếm các hình thức hỗ trợ học tập hợp pháp và hiệu quả. Ở tiểu học, cha mẹ cần phối hợp với giáo viên để con chuyển tiếp từ mầm non vào lớp 1 nhẹ nhàng, không chạy trước chương trình, không mua thêm áp lực bằng những khóa “luyện chữ, luyện toán” trái với định hướng của Bộ.
Ở THCS, nên tận dụng các hoạt động mà trường tổ chức cho học sinh lớp 6 về phương pháp học và kỹ năng tự học, vì đây là nền tảng giúp con ít lệ thuộc vào học thêm. Hỗ trợ học tập hợp pháp có thể là: cùng con lập kế hoạch học, đăng ký câu lạc bộ học thuật trong trường, hoặc sử dụng tài liệu, khóa học trực tuyến được nhà trường khuyến nghị. Thay vì hỏi “thầy cô có dạy thêm không”, phụ huynh nên hỏi “con đã biết tự học và tự ôn như thế nào”.
Kết luận: Siết dạy thêm để trả lại ý nghĩa thật sự của học
Nhìn rộng hơn, siết dạy thêm học thêm không chỉ là một mệnh lệnh hành chính mà là cơ hội để hệ thống giáo dục và từng gia đình tự soi lại cách học. Khi Bộ cấm dạy trước chương trình lớp 1 và cấm kiểm tra xếp lớp ở tiểu học, đồng thời yêu cầu hỗ trợ kỹ năng tự học cho học sinh lớp 6, thông điệp rất rõ: học đường phải là nơi hình thành năng lực, không phải là “trường luyện thi” kéo dài từ 6 tuổi đến hết phổ thông.
Trong bối cảnh năm học 2026-2027 được định hướng bởi nhiệm vụ tinh gọn bộ máy và siết kỷ cương, những gia đình biết tận dụng quy định giáo dục mới để xây cho con thói quen tự học, lựa chọn hỗ trợ học tập hợp pháp và phù hợp, sẽ là những người được hưởng lợi đầu tiên. Nếu phụ huynh, nhà trường và cơ quan quản lý cùng đi đúng hướng, dạy thêm học thêm sẽ không còn là “vấn nạn” mà trở thành phần hỗ trợ có kiểm soát, đúng nhu cầu và đúng luật.
