Trump Ukraine chính sách: Năng lượng đặt lên trên chiến trường
Cuộc đối đầu giữa Trump và Zelensky về việc tấn công nhà máy lọc dầu Nga là xung đột giữa ưu tiên ổn định giá dầu diesel toàn cầu và chiến lược quân sự của Ukraine nhằm đánh vào Nga năng lượng cơ sở hạ tầng, qua đó gây sức ép kinh tế để kết thúc chiến sự, và nó phơi bày cách Washington đang dùng chính sách năng lượng để định hình cuộc chiến. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/10 cáo buộc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phớt lờ đề nghị của Washington về việc ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu tại Nga. Ngày 15/10, ông tiếp tục công khai phản đối việc Kiev nối lại các cuộc tấn công, dù trước đó ông đã công bố một “ngừng bắn năng lượng” giữa hai bên. Đây không chỉ là tranh cãi chiến thuật; đó là tín hiệu rõ ràng rằng Trump Ukraine chính sách đang xoay trục sang ưu tiên thị trường năng lượng hơn mục tiêu làm suy yếu Nga bằng vũ lực.
Chiến dịch UAV của Ukraine: Đòn đánh vào Nga năng lượng cơ sở hạ tầng
Từ tháng 8/2025, Ukraine đã triển khai một chiến dịch tập kích quy mô lớn bằng UAV nhằm vào các nhà máy lọc dầu trên lãnh thổ Nga, với mục tiêu gây sức ép kinh tế buộc Moskva phải kết thúc chiến sự. Trong nhiều tháng, Kiev liên tục phóng UAV nhắm vào những bộ phận quan trọng như thiết bị khử muối và chưng cất, vốn khó sửa chữa do các biện pháp trừng phạt của phương Tây. Ít nhất 2/3 trong tổng số 36 nhà máy lọc dầu lớn đã bị tập kích kể từ tháng 4 đến tháng 8, một số cơ sở bị tấn công tới 5 lần, với tần suất ba ngày một vụ. Chiến dịch này đã gây ra cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất tại Nga trong hàng chục năm, khiến các công ty khí đốt phải hạn chế lượng nhiên liệu bán ra và làm xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ tinh chế giảm xuống chỉ còn một nửa so với cùng kỳ năm 2025.
Giá dầu diesel tăng và nỗi ám ảnh thị trường của Trump
Trump không che giấu việc ông nhìn cuộc chiến qua lăng kính giá năng lượng. Ông cho rằng giá dầu thế giới, đặc biệt là dầu diesel, tăng cao là do các cuộc tấn công của Ukraine, chứ không phải do cuộc chiến tại Trung Đông. Theo dữ liệu, giá xăng và dầu diesel tại Nga đã tăng khoảng 20% kể từ đầu năm, góp phần gây ra lạm phát trên toàn quốc và buộc các công ty khí đốt lớn phải hạn chế lượng nhiên liệu mà khách hàng có thể mua. Đối với Trump, đây không chỉ là vấn đề nội bộ Nga: ông cảnh báo nếu Zelensky tiếp tục tấn công nhà máy lọc dầu, “tất cả những gì ông ấy đang làm càng đẩy giá dầu thế giới tăng cao hơn” và gọi đó là “hành động đáng hổ thẹn”. Khi nhà Trắng xem giá dầu diesel tăng là mối đe dọa chính trị và kinh tế, chiến lược quân sự của Kiev bị đặt dưới áp lực phải phục tùng logic thị trường.
Căng thẳng Trump–Zelensky: Ngừng bắn năng lượng và bóng mờ nới lỏng trừng phạt
Sau thông báo của Trump ngày 11/10 rằng Nga và Ukraine đồng ý ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của nhau, Kiev đã tạm dừng các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Nga. Nhưng Moskva vẫn tiếp tục phóng tên lửa và UAV vào nhà máy điện Ukraine, khiến hàng trăm nghìn người mất điện. Trước thực tế đó, Zelensky tuyên bố không tuân thủ lệnh “ngừng bắn năng lượng” và ra lệnh nối lại tấn công nhà máy lọc dầu Nga. Ông còn nói mình cảm thấy bị “phản bội” khi Trump bất ngờ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga nhằm kiềm chế giá năng lượng tăng cao. Song song, giới chức Mỹ được cho là cảnh báo sẽ ngừng chia sẻ thông tin tình báo và cung cấp vũ khí nếu Kiev tiếp tục tấn công lãnh thổ Nga, đồng thời gây sức ép buộc Ukraine quay lại bàn đàm phán với Moskva. Đây là bức tranh Trump Ukraine chính sách: dùng nới lỏng trừng phạt và đòn bẩy an ninh để ép Kiev ưu tiên thỏa thuận hơn chiến đấu.
Điểm nút mới của cuộc chiến: Khi năng lượng trở thành vũ khí chính trị toàn cầu
Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết các cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy lọc dầu Nga sẽ tiếp diễn cho đến khi có một thỏa thuận ngừng bắn về năng lượng được thiết lập. Điều đó cho thấy Kiev coi Nga năng lượng cơ sở hạ tầng là đòn bẩy chiến lược không thể từ bỏ, trong khi Trump lại xem nó là nguồn bất ổn cho giá dầu diesel tăng và lạm phát toàn cầu. Cuộc tranh chấp này báo trước một giai đoạn mà năng lượng – chứ không chỉ lãnh thổ – trở thành trung tâm của mọi tính toán. Nếu Washington tiếp tục ưu tiên thị trường dầu hơn mục tiêu làm suy yếu khả năng chiến tranh của Nga, Ukraine sẽ bị buộc phải chiến đấu với một bàn tay bị trói. Ngược lại, nếu Kiev phớt lờ sức ép, thế giới phải chuẩn bị cho chu kỳ biến động giá năng lượng mới. Cuối cùng, câu hỏi không còn là ai thắng trên chiến trường, mà là ai kiểm soát được van dầu trong cuộc chiến dài hơi này.
