Một chuyến thăm mang tính biểu tượng chính trị và niềm tin chiến lược
Nhà vua Thái Lan thăm Việt Nam là chuyến thăm cấp Nhà nước mà tại đó hai bên dùng kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao như một điểm tựa để khẳng định tầm quốc gia của quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, đồng thời chuyển trọng tâm hợp tác sang chiều sâu lấy người dân, giáo dục và lập pháp làm trụ cột. Ngày 15/9/2026 tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu cùng Đoàn đại biểu Hoàng gia trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam. Điều đáng nói không chỉ là nghi lễ, mà là thông điệp: quan hệ Việt Nam Thái Lan đã đi qua giai đoạn “láng giềng thân thiện” để tiến tới mức độ gắn kết chính trị – xã hội sâu hơn, đòi hỏi khuôn khổ hợp tác mới, linh hoạt và lấy người dân làm trung tâm.
Nền tảng 50 năm và bước nhảy mới của quan hệ Việt Nam Thái Lan
Cuộc hội kiến diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, trong bối cảnh quan hệ Việt Nam Thái Lan “phát triển mạnh mẽ, thực chất và toàn diện”. Từ Đối tác Chiến lược năm 2013 đến Đối tác Chiến lược toàn diện năm 2025, hai nước đã nâng tầm quan hệ không chỉ trên giấy, mà bằng loạt cơ chế hợp tác chính trị, kinh tế, an ninh khu vực. Một câu nói đáng trích dẫn là: “Việt Nam và Thái Lan có nhiều điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa, đời sống xã hội và nhiều điều kiện thuận lợi để tăng cường giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm”. Chính sự tương đồng đó khiến việc không tận dụng tốt quan hệ này sẽ là lãng phí chiến lược. Từ góc nhìn khu vực, việc hai nước đồng thuận tăng vai trò trong ASEAN, cùng hướng tới hòa bình và phát triển bền vững, cho thấy đây là quan hệ định hình trật tự tiểu vùng, chứ không còn là hợp tác song phương thuần túy.
Giao lưu nhân dân hai nước: từ khẩu hiệu tới chương trình cụ thể
Điểm nhấn nổi bật nhất của chuyến thăm là sự đồng thuận rất rõ về giao lưu nhân dân hai nước. Hai bên nhất trí khuyến khích kết nối giữa các địa phương, thanh niên, hội hữu nghị, mở rộng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch. Không còn là khẩu hiệu “tình hữu nghị truyền thống”, mà là yêu cầu tạo thêm cơ hội giao lưu trực tiếp để thế hệ trẻ tiếp xúc, học tập, hiểu hơn về đất nước, văn hóa và lịch sử quan hệ giữa hai bên. Cả Chủ tịch Quốc hội và Nhà vua nhấn mạnh sự gần gũi giữa nhân dân hai nước là nền tảng quan trọng để quan hệ hợp tác Việt Nam Thái Lan phát triển bền vững. Đây là thông điệp mang tính điều chỉnh tư duy: nếu không chú trọng giao lưu nhân dân, mọi thỏa thuận cấp cao dễ dừng ở tầng “nhà nước với nhà nước”, khó chuyển hóa thành lợi ích cụ thể cho cộng đồng, doanh nghiệp, và du khách hai nước.
Hợp tác giáo dục và lập pháp: xây nền cho Đối tác Chiến lược toàn diện
Một bước phát triển đáng chú ý là hai bên nhất trí tăng cường hợp tác giáo dục lập pháp – hai lĩnh vực thường bị xem là khô khan nhưng lại quyết định chiều sâu của Đối tác Chiến lược toàn diện. Về giáo dục, hai nhà lãnh đạo ủng hộ mở rộng trao đổi học sinh, sinh viên, giảng viên, học giả; đồng thời đánh giá cao các chương trình giáo dục và phát triển cộng đồng do Hoàng gia Thái Lan hỗ trợ tại Việt Nam đã mang lại “kết quả thiết thực đối với đời sống người dân”. Về lập pháp, hai Quốc hội được kỳ vọng tiếp tục duy trì trao đổi đoàn, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng pháp luật, giám sát và hoạch định chính sách, nhằm xây dựng môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, hỗ trợ việc triển khai các thỏa thuận Chính phủ và giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng hợp tác. Nhà vua đánh giá cao vai trò của hai Quốc hội trong việc tạo dựng khuôn khổ pháp lý và môi trường thuận lợi cho hợp tác kinh tế – xã hội.
Từ nghị trường tới đời sống: triển vọng và yêu cầu mới cho hợp tác song phương
Nếu trước đây hợp tác Việt Nam Thái Lan chủ yếu xoay quanh thương mại, đầu tư, thì chuyến thăm lần này cho thấy cả hai đang dịch chuyển sang mô hình hợp tác “ba tầng”: nhà nước – nghị viện – nhân dân. Hai bên nhất trí tăng cường tiếp xúc giữa cơ quan lập pháp, địa phương và tổ chức xã hội để hiểu rõ hơn nhu cầu thực tế của người dân, doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy hợp tác thiết thực và hiệu quả hơn. Về đối ngoại nghị viện, hai Quốc hội sẽ phối hợp chặt tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao vai trò ASEAN và thúc đẩy hòa bình, phát triển bền vững. Điều đó có nghĩa là mỗi cam kết mới – từ giao lưu nhân dân hai nước, hợp tác giáo dục lập pháp đến tiếp xúc địa phương – nếu được triển khai nghiêm túc, sẽ biến Đối tác Chiến lược toàn diện từ khái niệm ngoại giao thành trải nghiệm cụ thể trong đời sống hàng ngày của người dân hai nước.
