Chuyến thăm của Nhà vua Thái Lan: Tín hiệu chính trị vượt khuôn khổ nghi lễ
Nhà vua Thái Lan thăm Việt Nam trong chuyến thăm cấp Nhà nước ngày 15/9 là một sự kiện ngoại giao quan trọng, thể hiện mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa quan hệ Việt Nam Thái Lan, đồng thời mở ra khuôn khổ hợp tác chiến lược toàn diện được kỳ vọng sẽ định hình đường hướng hợp tác song phương trong giai đoạn mới.
Ngày 15/9 tại Hà Nội, Thủ tướng Lê Minh Hưng hội kiến Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam. Đây không chỉ là một hoạt động lễ tân ngoại giao mà là thông điệp chính trị rõ ràng: hai nước muốn đưa hợp tác song phương lên tầng nấc mới, dựa trên khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện đã được xác lập. Nếu coi quan hệ Việt Nam – Thái Lan là một “trục” trong ASEAN, thì chuyến thăm lần này là nỗ lực siết chặt trục đó, giúp hai bên chủ động hơn trước những biến động khu vực. Tính biểu tượng nằm ở cấp độ Nhà vua; tính thực chất nằm ở những cam kết cụ thể về thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số mà hai bên cùng nhấn mạnh.
Chương trình Hành động 2026-2031: Khung hợp tác mới và phép thử thực thi
Trọng tâm chiến lược của chuyến thăm này nằm ở cam kết phối hợp triển khai hiệu quả Chương trình Hành động thực hiện quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan giai đoạn 2026-2031, vốn đã được hai bên ký kết vào tháng 5/2026. Nói cách khác, Nhà vua Thái Lan thăm Việt Nam không chỉ để khẳng định tình hữu nghị mà còn để “chính trị hóa” sự ủng hộ cao nhất đối với khung hợp tác mới này. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên tiếp tục duy trì trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và các cấp, đồng thời phối hợp chặt chẽ trong việc cụ thể hóa các hạng mục của Chương trình Hành động. Đây là điểm then chốt: nếu không có cơ chế tiếp xúc thường xuyên, Đối tác Chiến lược toàn diện sẽ dễ rơi vào tình trạng nhiều khẩu hiệu nhưng ít kết quả. Việc gắn chuyến thăm cấp Nhà nước với lộ trình 2026-2031 cho thấy hai nước muốn né điều đó, biến văn kiện thành công cụ điều hành, không chỉ là tuyên bố chính trị.
Kinh tế, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số: Những mũi hợp tác mang tính bổ trợ
Một thông điệp đáng chú ý là cả Nhà vua Thái Lan và Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng nhấn mạnh hợp tác trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số như những trụ cột quan trọng cho định hướng phát triển của mỗi nước. Đây là điểm chuyển dịch đáng kể so với cách tiếp cận truyền thống vốn thiên về thương mại hàng hóa và đầu tư. Thủ tướng khẳng định với thế mạnh và tính bổ trợ của hai nền kinh tế, Việt Nam và Thái Lan còn nhiều dư địa để hỗ trợ, bổ sung cho nhau và cùng phát triển. Câu chuyện không chỉ là tăng kim ngạch hay thêm dự án đầu tư; vấn đề là hai bên sẽ chia sẻ hạ tầng số, kinh nghiệm quản trị dữ liệu, các mô hình đổi mới sáng tạo như thế nào để tạo ra giá trị mới. Khi Thủ tướng đề nghị thúc đẩy thương mại, đầu tư cùng với khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, thông điệp là rõ: quan hệ Việt Nam Thái Lan đang dịch chuyển từ “buôn bán” sang “đồng kiến tạo”.
Hợp tác chiến lược toàn diện: Từ khẩu hiệu tới lợi ích chung khu vực
Việc nhấn mạnh làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan cho thấy hai bên ý thức rằng khái niệm “hợp tác chiến lược toàn diện” chỉ có ý nghĩa khi gắn liền với các lĩnh vực cụ thể và lợi ích đo đếm được. Thủ tướng đề nghị thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không phải là danh sách chung chung, mà là định hướng để cấu trúc lại hợp tác song phương theo hướng dài hạn, có chiều sâu. Ở góc độ khu vực, sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa hai nền kinh tế có khả năng củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, nhất là trong các chuỗi giá trị gắn với chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Chuyến thăm cấp Nhà nước lần này vì thế vượt xa ý nghĩa song phương: nó là lời khẳng định rằng hợp tác Việt Nam – Thái Lan không dừng ở biên giới hai nước, mà còn hướng tới việc định hình các chuẩn mực hợp tác mới trong khu vực, nơi kinh tế số và khoa học – công nghệ trở thành nền tảng.
Kết luận: Một cơ hội chiến lược – và bài kiểm tra cho cả hai bên
Nhìn tổng thể, Nhà vua Thái Lan thăm Việt Nam trong chuyến thăm cấp Nhà nước ngày 15/9 là bước đi mang tính định vị lại quan hệ Việt Nam Thái Lan. Khi Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị duy trì trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và phối hợp triển khai Chương trình Hành động 2026-2031, ông đang đặt ra bài kiểm tra cho cả hai bên: biến cam kết thành lịch làm việc cụ thể, biến khung Đối tác Chiến lược toàn diện thành những dự án, chương trình có kết quả rõ ràng. Quan điểm hợp lý là: đây là cơ hội chiến lược, nhưng không phải là điều chắc chắn. Nếu Việt Nam và Thái Lan tận dụng được thế mạnh bổ trợ trong thương mại, đầu tư, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, quan hệ song phương có thể trở thành một trong những trục hợp tác năng động nhất khu vực. Nếu không, chuyến thăm cấp Nhà nước dù ấn tượng cũng sẽ khó để lại di sản tương xứng với kỳ vọng.
