Logistics phải đi cùng sức mạnh kinh tế biển
Kinh tế biển là hệ thống hoạt động tạo ra giá trị từ không gian biển, gồm hàng hải, cảng biển, logistics, du lịch, thủy sản, năng lượng và khoa học, đồng thời gắn với bảo vệ hệ sinh thái và đời sống cộng đồng ven biển. UBND thành phố vừa ban hành Kế hoạch hành động triển khai Nghị quyết 20-NQ/TW về xây dựng, phát triển Việt Nam thành quốc gia biển mạnh, đặt mục tiêu đến năm 2030 tạo nền tảng để Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh và trung tâm logistics quốc tế hiện đại. Điều đáng chú ý là kế hoạch không xem logistics như một dự án hạ tầng đơn lẻ. Thành phố muốn phát triển đồng bộ chuỗi cảng biển, dịch vụ vận tải, công nghiệp tàu thủy, thiết bị ngoài khơi và các ngành kinh tế biển mới. Cách tiếp cận này hợp lý: một trung tâm logistics chỉ có sức cạnh tranh lâu dài khi kết nối được cảng với sản xuất, dịch vụ và các tuyến vận tải quốc tế.
Các chỉ tiêu cho thấy mức độ tham vọng
Đến năm 2030, Hải Phòng đặt mục tiêu sản lượng hàng hóa qua cảng đạt 380 triệu tấn, hình thành một trung tâm logistics hiện đại ngang tầm quốc tế và giảm chi phí logistics xuống dưới 12% GRDP. Thành phố cũng muốn có từ hai đến ba doanh nghiệp vận tải biển nòng cốt đủ năng lực khai thác tuyến quốc tế. Đây là những chỉ tiêu có ý nghĩa hơn một tuyên bố về vị thế: chúng buộc kế hoạch phải cải thiện năng lực kết nối và hiệu quả vận hành. Tuy vậy, số lượng hàng qua cảng không tự động biến logistics Hải Phòng thành dịch vụ cạnh tranh. Việc giảm chi phí và xây dựng doanh nghiệp có khả năng chạy tuyến quốc tế mới là phép thử về chất lượng. Để đạt được, thành phố cần phối hợp đầu tư hạ tầng với quản trị hiện đại, dữ liệu số và nguồn nhân lực chuyên môn, thay vì chỉ tập trung mở rộng năng lực cảng.
Công nghệ và kinh tế xanh là phần cốt lõi
Kế hoạch hướng tới xây dựng trung tâm quốc tế về đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng và phát triển khoa học-công nghệ biển thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á vào năm 2030, cùng mô hình quản trị không gian biển dựa trên khoa học, đổi mới sáng tạo và dữ liệu số. Hải Phòng cũng ưu tiên hàng hải, logistics, du lịch biển, thủy sản, nuôi biển, công nghiệp tàu thủy, năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới. Đây là điểm then chốt: nếu khoa học và dữ liệu không được đưa vào điều hành, tham vọng trung tâm logistics có nguy cơ chỉ dừng ở năng lực thông qua hàng hóa. Kế hoạch còn gắn phát triển với môi trường và lợi ích cư dân. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 toàn bộ xe vận tải du lịch trên Cát Bà dùng điện hoặc năng lượng xanh, toàn bộ rác thải nhựa ven biển được thu gom, xử lý; cư dân vùng biển, hải đảo được tiếp cận điện, nước sạch, Internet băng rộng, y tế và giáo dục.
Tầm nhìn 2045 đòi hỏi thực thi nhất quán
Đến năm 2045, Hải Phòng hướng tới vị thế trung tâm kinh tế biển mạnh, trung tâm khoa học biển hàng đầu cả nước, có vai trò dẫn dắt khu vực châu Á-Thái Bình Dương; đồng thời là thành phố cảng quốc tế hiện đại, thông minh và xanh. Lộ trình này dựa trên chín nhóm nhiệm vụ, trong đó có hoàn thiện thể chế và quy hoạch biển, huy động nguồn lực, phát triển doanh nghiệp biển quy mô lớn, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực và đầu tư hạ tầng đồng bộ. Kế hoạch được ban hành nhằm cụ thể hóa mục tiêu quốc gia phù hợp điều kiện thực tế, tạo động lực tăng tốc và chuyển biến trong hành động của chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Thách thức sẽ nằm ở khả năng biến các nhóm giải pháp thành dự án phối hợp được với nhau. Nếu làm được, kinh tế biển Hải Phòng sẽ không chỉ tăng quy mô mà còn nâng chất lượng. Kết luận: tham vọng trung tâm logistics quốc tế có cơ sở, nhưng chỉ thành hiện thực khi hiệu quả vận hành, khoa học biển và trách nhiệm môi trường tiến lên cùng cảng biển.
