Quy định mới chuyển trọng tâm sang kết quả có thể kiểm chứng
Quy định 227-QĐ/TW là văn bản của Bộ Chính trị về kiểm điểm, đánh giá và xếp loại chất lượng tập thể, cá nhân trong hệ thống chính trị, áp dụng với đảng viên từ Trung ương đến cơ sở. Quy định có hiệu lực từ ngày 1-1-2027, thay thế Quy định 366 về kiểm điểm, đánh giá và xếp loại hằng năm. Điểm đáng chú ý không chỉ là thay đổi quy trình, mà là yêu cầu đánh giá phải dựa nhiều hơn vào công việc thực tế. Tiêu chí định tính được kết hợp với tiêu chí định lượng, nhất là chất lượng sản phẩm đầu ra và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ gắn với chức trách được giao. Cách làm này hợp lý hơn việc đánh giá chung chung: người được đánh giá cần chỉ ra mình được giao việc gì, hoàn thành đến đâu và có kết quả nào để đối chiếu.
Quy định yêu cầu bảo đảm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền; đồng thời áp dụng nguyên tắc “một việc - một đầu mối chịu trách nhiệm chính”. Đây là điểm mấu chốt để hạn chế tình trạng nhiệm vụ tập thể nhưng trách nhiệm cá nhân bị bỏ ngỏ. Đánh giá, xếp loại vì thế không nên dừng ở nhận xét tốt hay chưa tốt, mà phải nối được nhiệm vụ với người phụ trách và bằng chứng về kết quả.
Tiêu chí đánh giá gồm hai nhóm, kết quả nhiệm vụ giữ vai trò lớn
Tập thể được đánh giá định kỳ hằng năm; cá nhân được đánh giá theo quý và hằng năm. Khung tiêu chí gồm nhóm tiêu chí chung và nhóm kết quả thực hiện nhiệm vụ. Nhóm tiêu chí chung không chấm điểm, mà phân thành bốn mức: “Thực hiện tốt”, “Bảo đảm”, “Cơ bản bảo đảm” và “Không bảo đảm”. Nhóm kết quả nhiệm vụ có thang tối đa 100 điểm, gồm nhiệm vụ thường xuyên và nhiệm vụ trọng tâm, then chốt. Kết quả được xem xét theo các trục công tác như nhiệm vụ chính trị, xây dựng thể chế, khoa học công nghệ và chuyển đổi số, xây dựng Đảng, phục vụ Nhân dân, quốc phòng và đối ngoại; việc vận dụng phải phù hợp chức năng, thẩm quyền và phạm vi phụ trách. Công việc ngoài phạm vi trực tiếp chỉ được xem xét, phân tích, không tính điểm. Quy định như vậy giúp tránh áp cùng một thước đo cho những vị trí có nhiệm vụ khác nhau.
Các mức xếp loại cũng gắn với ngưỡng cụ thể. Muốn đạt “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”, tập thể hoặc cá nhân phải đáp ứng 100% tiêu chí chung, đạt từ 90 điểm, hoàn thành toàn bộ mục tiêu trọng tâm, then chốt; ít nhất 30% tổng số nhiệm vụ, công việc phải có kết quả vượt mục tiêu về chất lượng, hiệu quả hoặc tiến độ. Điều kiện này cho thấy hoàn thành phần việc thường lệ chưa đủ để được xếp mức cao nhất: phải có thành quả vượt trội và kiểm chứng được. Các mức còn lại cũng dựa trên mức đáp ứng tiêu chí chung, điểm số và việc có hay không nhiệm vụ trọng tâm không hoàn thành do nguyên nhân chủ quan.
Kiểm điểm phải theo sát kế hoạch, sản phẩm và trách nhiệm
Tập thể và cá nhân cần chuẩn bị kiểm điểm đúng vai trò: người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo chuẩn bị báo cáo kiểm điểm tập thể và lấy ý kiến góp ý; cá nhân chuẩn bị bản tự kiểm điểm theo nội dung quy định. Đảng viên kiểm điểm tại chi bộ nơi sinh hoạt. Đây là phần không nên làm qua loa vào cuối kỳ, bởi đánh giá có căn cứ phải bắt đầu từ nhiệm vụ được giao và thông tin được ghi nhận trong quá trình thực hiện.
- Đầu quý, đầu năm hoặc khi phát sinh nhiệm vụ mới, cấp có thẩm quyền lập kế hoạch, xác định mục tiêu trọng tâm và danh mục công việc gắn với sản phẩm cụ thể.
- Trong quá trình thực hiện, tập thể và cá nhân cập nhật tiến độ, kết quả, sản phẩm; bộ phận phụ trách theo dõi dữ liệu, cảnh báo nguy cơ chậm hoặc không đạt yêu cầu.
- Cuối kỳ, đối tượng tự đánh giá và chấm điểm theo khung tiêu chí; kết quả được thẩm định bằng cách đối chiếu dữ liệu quản lý, kết quả công việc và thông tin liên quan trước khi cấp có thẩm quyền quyết định.
Thẩm quyền nhận xét gắn với cấp giao nhiệm vụ, quản lý và trực tiếp sử dụng cán bộ; cấp trực tiếp sử dụng nhận xét, đề xuất mức xếp loại, còn cấp có thẩm quyền quản lý quyết định. Kết quả đánh giá cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cũng là căn cứ đánh giá chất lượng đảng viên, bố trí, sử dụng cán bộ và thực hiện chế độ, chính sách. Vì vậy, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm nếu đề xuất mức xếp loại cao hơn nhưng không đủ điều kiện. Quy định mới chỉ có ý nghĩa khi tập thể làm rõ trách nhiệm, cá nhân cung cấp căn cứ và kết quả được hậu kiểm; nếu thiếu một trong các khâu này, tiêu chí dù chi tiết vẫn khó tạo ra đánh giá công bằng.
