Cầu Cần Giờ TP.HCM: cây cầu của tương lai và bước khởi động 8 tháng đầu
Cầu Cần Giờ TP.HCM là dự án hạ tầng giao thông dài khoảng 7,3km, vượt sông Soài Rạp với quy mô 6 làn xe, được xây dựng theo hình thức đối tác công tư nhằm kết nối trực tiếp huyện Cần Giờ và siêu đô thị lấn biển với trung tâm thành phố, rút ngắn mạnh thời gian di chuyển và mở rộng không gian phát triển kinh tế – du lịch của khu vực ven biển.
Điểm mấu chốt sau 8 tháng kể từ ngày động thổ không nằm ở những mẻ bê tông đầu tiên, mà ở việc hồ sơ thiết kế kỹ thuật cầu đã được hoàn thiện theo góp ý của Sở Xây dựng TP.HCM. Đây là bước ngoặt quan trọng: khi thiết kế kỹ thuật cầu đã “chốt”, nhà đầu tư và thành phố mới có thể chuyển từ giai đoạn ý tưởng và hồ sơ sang giai đoạn thi công trên sông, nơi mọi sai sót đều phải trả giá đắt. Dự án thành phần 2 – xây dựng cầu Cần Giờ – có tổng mức đầu tư khoảng 10.668 tỷ đồng, bao gồm lãi vay trong thời gian xây dựng, cho thấy đây không chỉ là một công trình giao thông, mà là khoản đặt cược hạ tầng rất lớn của thành phố vào tương lai cửa ngõ biển.
Tiến độ xây dựng cầu: từ hồ sơ đến bãi thi công ngoài sông
Nếu nhìn vào tiến độ xây dựng cầu, có thể nói 8 tháng qua là giai đoạn “dọn đường” về thể chế và kỹ thuật hơn là thi công ầm ầm như nhiều người kỳ vọng. Hội đồng thẩm định đã tổ chức họp thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi lần 2 vào ngày 14/8, nhà đầu tư sau đó tiếp thu, giải trình và hoàn thiện hồ sơ. Song song, họ không chờ đợi thụ động mà chủ động chỉ đạo tư vấn hoàn thiện thiết kế kỹ thuật, dự toán và gửi Sở Xây dựng góp ý để kịp nhịp tiến độ.
Về mặt công trường, đầu tháng 9/2026, nhiều sà lan, cần cẩu và thiết bị khoan cọc đã tập kết tại vị trí dự kiến xây trụ, chuẩn bị đổ bê tông những cọc khoan nhồi đầu tiên. Tại hai đầu cầu, đất đã được san lấp, hình thành bãi tập kết máy móc và gia công kết cấu, đóng vai trò “hậu phương” cho các mũi thi công ngoài sông. Nhìn ở góc độ người dân, sự dịch chuyển từ bản vẽ sang thiết bị hiện diện trên công trường cho thấy dự án không còn là ý tưởng trên giấy; dù chưa khởi công đúng mốc ban đầu, cây cầu đang bước vào giai đoạn chuẩn bị thi công thực chất.
Thiết kế kỹ thuật cầu: nền tảng cho một tuyến kết nối chiến lược
Thiết kế kỹ thuật cầu là “xương sống” của toàn bộ dự án, và việc hồ sơ đã được hoàn thiện theo ý kiến Sở Xây dựng TP.HCM cho thấy bước chuẩn bị quan trọng nhất đã qua. Với tổng chiều dài khoảng 7,3km, trong đó phần cầu khoảng 3km và phần còn lại là đường dẫn, thiết kế phải giải quyết cùng lúc bài toán kết cấu, giao thông và kết nối vùng. Nói cách khác, đây không chỉ là cây cầu bắc qua sông Soài Rạp, mà là trục kết nối mới trong mạng lưới liên hoàn từ trung tâm thành phố đến khu vực ven biển.
Thiết kế kỹ thuật cầu phải đảm bảo khả năng kết nối trực tiếp với cao tốc Bến Lức – Long Thành thông qua nút giao Rừng Sác, biến cầu Cần Giờ thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông khu vực. Khi hoàn thành, công trình được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến Cần Giờ từ hơn 2 giờ xuống còn khoảng 40–50 phút. Câu nói “cầu Cần Giờ là chiếc chìa khóa mở cửa không gian biển cho thành phố” không hề quá lời, bởi thiết kế hôm nay sẽ quyết định khả năng khai thác, an toàn và hiệu quả của cả tuyến trong nhiều thập kỷ.
Cầu nối siêu đô thị lấn biển và bài toán tài chính còn bỏ ngỏ
Ý nghĩa lớn nhất của cầu Cần Giờ là kết nối trực tiếp siêu đô thị lấn biển Vinhomes Green Paradise với trung tâm TP.HCM, tạo động lực mới cho không gian biển Cần Giờ. Trong khi siêu đô thị lấn biển hướng tới một trung tâm du lịch – nghỉ dưỡng quy mô, cây cầu là điều kiện hạ tầng tiên quyết để thu hút người dân, nhà đầu tư và du khách. Về dài hạn, cùng với tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ và các công trình vượt biển, cầu Cần Giờ được định hướng nằm trong mạng lưới hạ tầng liên hoàn, tăng cường kết nối từ trung tâm đến ven biển, qua đó mở thêm dư địa phát triển kinh tế, xã hội và du lịch.
Tuy vậy, bức tranh không chỉ có gam sáng. Tại cuộc họp ngày 14/8, Hội đồng thẩm định yêu cầu hoàn chỉnh phương án tài chính theo hướng giao đất nhiều đợt, trong khi nhà đầu tư đề xuất được giao đất một lần sau khi ký hợp đồng BT. Chính khác biệt này khiến báo cáo nghiên cứu khả thi phải tiếp tục hoàn thiện và trình thẩm định lại trong tháng 9/2026, đồng nghĩa tiến độ pháp lý có nguy cơ kéo dài. Nhà đầu tư lập luận rằng giao đất một lần giúp huy động nguồn lực và bảo đảm khai thác hạ tầng đồng bộ, nhưng với một dự án PPP – hợp đồng BT có tổng mức đầu tư khoảng 10.668 tỷ đồng, sự thận trọng của cơ quan thẩm định là cần thiết. Nếu không giải quyết dứt điểm bài toán chia kỳ giao đất và dòng tiền, cây cầu dễ rơi vào trạng thái thi công nửa vời, vừa tốn kém vừa gây mất niềm tin.
Từ cầu Cần Giờ đến chiến lược hạ tầng biển của TP.HCM
Cầu Cần Giờ không chỉ là câu chuyện riêng của một huyện ven biển hay một siêu đô thị lấn biển, mà là thước đo năng lực triển khai các dự án hạ tầng chiến lược của TP.HCM trong giai đoạn mới. Việc dự án được xếp vào nhóm công trình cấp bách, lựa chọn nhà đầu tư theo trường hợp đặc biệt cho thấy thành phố đặt kỳ vọng rất lớn vào vai trò của tuyến cầu này trong việc tái cấu trúc không gian phát triển về phía biển.
Từ góc nhìn dài hạn, nếu cầu Cần Giờ hoàn thành đồng bộ với cao tốc Bến Lức – Long Thành và tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ, thành phố sẽ có một mạng lưới hạ tầng liên hoàn nối trung tâm với biển. Điều này không chỉ rút ngắn quãng đường từ hơn 2 giờ xuống khoảng 40–50 phút, mà còn chuyển dịch trục phát triển kinh tế – du lịch ra vùng ven. Kết luận hợp lý lúc này là: hoặc thành phố chấp nhận giải bài toán tài chính khó nhưng minh bạch, kỷ luật tiến độ để có một “cửa ngõ biển” xứng tầm, hoặc nguy cơ bỏ lỡ thêm một chu kỳ phát triển hạ tầng lớn sẽ trở thành hiện thực. Cầu Cần Giờ vì thế là bài kiểm tra cho cả tầm nhìn lẫn năng lực thực thi của TP.HCM.
