Lực lượng tại chỗ là tuyến phản ứng đầu tiên
Đội dân phòng là lực lượng tại cộng đồng, phối hợp tuyên truyền, phòng ngừa và xử lý ban đầu các tình huống cháy, nổ, tai nạn trước khi lực lượng chuyên nghiệp tiếp cận. Vì vậy, lập đội mới chỉ là bước khởi đầu; tổ chức rõ người, rõ việc và duy trì kỹ năng mới quyết định khả năng bảo vệ người dân.
Tại xã Nam Đông Hưng, chính quyền công bố các quyết định thành lập lực lượng và giao nhiệm vụ cho 12 tổ dân phòng. Việc thành lập, tập huấn được thực hiện theo nghị quyết của HĐND tỉnh Hưng Yên, quyết định của UBND tỉnh và hướng dẫn của Công an tỉnh. Sau hội nghị, đội trưởng được yêu cầu phân công nhiệm vụ cụ thể, duy trì trực và sẵn sàng phối hợp với trưởng thôn, công an xã. Đây là cách tiếp cận có tính nền tảng: đưa trách nhiệm phòng cháy cơ sở vào từng địa bàn dân cư, thay vì chờ sự cố mới tìm người ứng phó.
Nam Đông Hưng gắn việc thành lập với huấn luyện
Điểm đáng chú ý ở Nam Đông Hưng là việc kiện toàn tổ chức đi cùng huấn luyện PCCC, thay vì dừng ở lễ công bố quyết định. Báo cáo viên của Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh truyền đạt kiến thức pháp luật, kỹ năng thoát nạn khi có cháy; lực lượng dân phòng còn được hướng dẫn kiểm tra thiết bị điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt và sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu.
Nội dung này có ý nghĩa thực tế: trong những phút đầu, khả năng nhận ra nguy cơ, báo tin, thoát nạn và dùng đúng thiết bị có thể hạn chế hậu quả. Nhiệm vụ được giao cũng bao gồm tuyên truyền an toàn đến hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh; phát hiện nguy cơ và kiến nghị khắc phục. Khi xảy ra sự cố, đội viên phải cứu người, cứu tài sản trong khả năng, bảo đảm an toàn và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp. Huấn luyện vì thế không phải phần phụ của việc thành lập đội, mà là điều kiện để lực lượng tại chỗ hành động đúng giới hạn.
Phan Rang ưu tiên kiện toàn và quy chế hoạt động
Ở Phan Rang, UBND phường tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch về công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ vào chiều 03/6/2026. Lãnh đạo phường trao quyết định thành lập các đội dân phòng; Công an phường được giao tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra và phối hợp quản lý hoạt động của lực lượng.
Trọng tâm trước mắt là ổn định tổ chức, xây dựng quy chế và phân công nhiệm vụ để các đội hoạt động thực chất. Thành viên có trách nhiệm phổ biến kiến thức, tham gia xây dựng và thực tập phương án, chủ động phát hiện nguy cơ cháy nổ, đồng thời thực hành kỹ năng ứng phó. Nếu Nam Đông Hưng thể hiện rõ mô hình thành lập gắn với một đợt tập huấn nghiệp vụ cụ thể, Phan Rang nhấn mạnh khuôn khổ tổ chức và cơ chế quản lý. Hai hướng này bổ trợ cho nhau: quy chế tạo nền nếp, còn thực hành biến nhiệm vụ thành năng lực.
Từ quyết định thành lập đến khả năng ứng phó thật
Cả hai địa phương đều đặt đội dân phòng vào vai trò vừa phòng ngừa vừa phản ứng: tuyên truyền cho người dân, theo dõi địa bàn và tham gia xử lý sự cố theo nhiệm vụ được giao. Khác biệt nằm ở điểm nhấn triển khai. Nam Đông Hưng công bố 12 tổ và đồng thời truyền đạt kỹ năng thoát nạn, kiểm tra an toàn, sử dụng phương tiện; Phan Rang yêu cầu sớm hoàn thiện quy chế, phân công và duy trì thực hành.
Với người dân, giá trị của lực lượng không nằm ở số quyết định được ban hành mà ở việc có người biết báo động, hướng dẫn thoát hiểm và xử lý ban đầu an toàn khi sự cố xảy ra. Vì thế, huấn luyện phải được lặp lại, trang thiết bị phải được kiểm tra và phối hợp với công an, trưởng thôn phải rõ ràng. Kết luận cần rành mạch: kiện toàn đội là nền móng, còn năng lực cứu nạn cứu hộ chỉ hình thành khi tổ chức được duy trì và kỹ năng được luyện tập thường xuyên.
