Tài trợ dự án lớn là gì và vì sao không thể chỉ trông vào ngân hàng?
Tài trợ dự án lớn là quá trình huy động và sắp xếp nhiều nguồn vốn khác nhau để thực hiện các công trình quy mô rất lớn, vòng đời kéo dài, đòi hỏi sự tham gia đồng thời của ngân hàng, nhà đầu tư tư nhân, khu vực công và thị trường vốn nhằm bảo đảm tiến độ, hiệu quả kinh tế – xã hội và an toàn hệ thống tài chính. Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng đã đạt khoảng 20,5 triệu tỷ đồng dư nợ và tăng 10,24% so với cuối năm 2025, việc tiếp tục dồn thêm khối lượng tài trợ dự án lớn chỉ lên vai ngân hàng là lựa chọn rủi ro. Quan điểm “tín dụng ngân hàng không thể và không nên là nguồn vốn duy nhất cho mọi nhu cầu phát triển” không chỉ là khuyến nghị kỹ thuật, mà là cảnh báo chính sách rất rõ ràng từ cơ quan điều hành tiền tệ.
TPBank, Vingroup và câu chuyện siêu dự án 925.000 tỷ
Thỏa thuận hợp tác thu xếp tài chính giữa TPBank và Vinhomes cho khu đô thị Thể thao quốc tế Hà Nội là ví dụ điển hình về tài trợ dự án lớn trong giai đoạn mới. Dự án do Vingroup làm chủ đầu tư, có diện tích hơn 9.170ha, tổng vốn đầu tư khoảng 925.000 tỷ đồng, được đánh giá là khu đô thị lớn nhất Việt Nam hiện nay. Đến thời điểm hiện tại, nhà đầu tư đã được bàn giao khoảng 7.700ha mặt bằng, phần còn lại đang được chính quyền địa phương tiếp tục giải phóng theo quy định. Trong khi đó, dự án được kỳ vọng trở thành tổ hợp không chỉ phục vụ các sự kiện thể thao quy mô lớn, mà còn là động lực tạo thêm việc làm, mở rộng dịch vụ, thương mại, du lịch, qua đó nâng cao chất lượng sống cho người dân khu vực và vùng lân cận. Nếu thiếu cơ cấu vốn hợp lý, những kỳ vọng này hoàn toàn có thể bị kéo lùi vì áp lực tài chính.
Hội nghị Hà Nội: từ khơi thông vốn đến tái thiết kế cơ cấu vốn ngân hàng
Hội nghị về giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính – ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026–2030, do Ngân hàng Nhà nước và UBND Hà Nội tổ chức ngày 12/9/2026, chính là bối cảnh chính trị – chính sách cho các động thái tài trợ siêu dự án hiện nay. Một mặt, Ngân hàng Nhà nước khẳng định đã giữ ổn định thị trường tiền tệ, hỗ trợ tăng trưởng hai con số, đưa dư nợ tín dụng toàn hệ thống lên khoảng 20,5 triệu tỷ đồng. Mặt khác, hội nghị thẳng thắn chỉ ra hàng loạt vướng mắc về hồ sơ pháp lý, quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, tiến độ và phương án tài chính đang cản trở giải ngân. Câu chuyện khơi thông vốn vì vậy không chỉ là tăng hạn mức tín dụng, mà là yêu cầu các ngân hàng, địa phương, doanh nghiệp cùng ngồi lại sắp xếp lại cơ cấu vốn ngân hàng trong một bức tranh tài chính rộng hơn.
Chiến lược cơ cấu vốn đa nguồn: từ khẩu hiệu đến cấu trúc cụ thể
Thông điệp quan trọng nhất từ Thống đốc là: với các dự án quy mô lớn, vòng đời dài, bắt buộc phải có cơ cấu vốn hỗn hợp giữa vốn chủ sở hữu, tín dụng ngân hàng, đầu tư công, PPP, thị trường vốn, ODA và các nguồn lực hợp pháp khác để tăng tính bền vững và giảm áp lực kỳ hạn lên hệ thống ngân hàng. Đây không phải là lời khuyên chung chung, mà là định hướng tái cấu trúc tài trợ dự án lớn. Khi vốn chủ sở hữu được nâng lên, rủi ro đòn bẩy giảm; khi đầu tư công và mô hình đầu tư công PPP cùng tham gia, Nhà nước chia sẻ một phần chi phí hạ tầng nền tảng; khi thị trường vốn phát triển, nghĩa vụ trả nợ ngân hàng được giãn bớt. Câu hỏi không còn là “ngân hàng có cho vay không”, mà là “toàn bộ cấu trúc tài trợ có phân chia rủi ro và lợi ích đủ công bằng, đủ dài hạn hay chưa”.
Chỉ đạo mới với ngân hàng: tài trợ dự án chiến lược nhưng phải giữ an toàn hệ thống
Trong phần chỉ đạo, Thống đốc yêu cầu NHNN Chi nhánh Khu vực 1 đóng vai trò đầu mối kết nối chính sách tiền tệ, tín dụng với thực tiễn phát triển của Thủ đô, theo dõi sát huy động vốn, tăng trưởng tín dụng, lãi suất, nợ xấu và khả năng hấp thụ vốn để kịp thời xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cam kết chỉ đạo các đơn vị và tổ chức tín dụng phối hợp chặt chẽ với các cấp, ngành tại Hà Nội nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và triển khai hiệu quả mục tiêu khơi thông nguồn lực tài chính – ngân hàng giai đoạn 2026–2030. Điều này cho thấy các ngân hàng lớn không chỉ được “bật đèn xanh” để tham gia tài trợ dự án chiến lược, mà còn bị ràng buộc bởi yêu cầu nâng cao năng lực thẩm định, tăng đồng tài trợ, phát triển tín dụng xanh và đẩy mạnh số hóa trong quản trị, để không đánh đổi an toàn hệ thống lấy tăng trưởng bất cẩn.
