Thông tư 89 thay đổi điều gì?
Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT là văn bản sửa đổi, bổ sung quy định đánh giá học sinh tiểu học, THCS và THPT, tập trung vào quản lí kết quả bằng phương thức số và củng cố tính khách quan, công bằng, thực chất trong kiểm tra, đánh giá. Đây không chỉ là thay đổi hồ sơ: cách ghi nhận kết quả và tổ chức một số bài kiểm tra cũng được điều chỉnh để phù hợp hơn với việc ứng dụng công nghệ trong trường học. Thông tư sửa các quy định ban hành kèm theo Thông tư 27/2020 và Thông tư 22/2021. Điểm đáng chú ý là học bạ số được xác định là một thành phần của hồ sơ đánh giá học sinh. Vì vậy, chuyển đổi số không còn chỉ là việc số hóa giấy tờ hành chính; nó gắn trực tiếp với cách lưu trữ, xác nhận và sử dụng thông tin đánh giá. Mục tiêu đặt ra là hợp lí, nhưng kết quả phụ thuộc vào dữ liệu chính xác và quy trình thực hiện nhất quán.
Học bạ số làm rõ trách nhiệm của giáo viên
Ở tiểu học, hồ sơ đánh giá từng năm của mỗi em gồm học bạ số và bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp. Nhận xét, kết quả tổng hợp và thành tích được khen thưởng trong năm học được cập nhật vào học bạ; học sinh hoàn thành lớp 5 được xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học trên hồ sơ này. Thay đổi đó có thể giúp thông tin liền mạch hơn, nhưng chỉ có giá trị khi người nhập và xác nhận dữ liệu chịu trách nhiệm rõ ràng. Thông tư quy định giáo viên môn học chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của dữ liệu thuộc môn và hoạt động giáo dục được phân công, đồng thời kí số xác nhận kết quả. Giáo viên chủ nhiệm kí xác nhận học bạ số của lớp sau khi giáo viên bộ môn hoàn tất. Với THCS và THPT, nội dung trên mẫu học bạ làm căn cứ xác định nội dung chuyên môn của học bạ số. Hướng dẫn ghi, sửa, kí và đóng dấu trực tiếp chỉ áp dụng cho học bạ giấy còn dùng trong giai đoạn chuyển tiếp.
Kiểm tra định kỳ: thống nhất hơn, có thể làm trên máy tính
Sở Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì xây dựng, thẩm định và cung cấp đề kiểm tra định kỳ chung cho một số môn đánh giá bằng điểm số do Sở lựa chọn. Lịch kiểm tra áp dụng vào cuối học kì I và cuối năm học với lớp 5, cuối học kì I và II với lớp 9, lớp 12. Đề phải bám yêu cầu của chương trình và thống nhất giữa các trường cùng cấp; nhà trường tổ chức coi, chấm, tổng hợp kết quả, chịu trách nhiệm về tính khách quan, công bằng và thực chất. Đây là bước có thể giảm chênh lệch trong cách ra đề giữa các trường, nhưng không thay trách nhiệm chuyên môn của nhà trường: trường vẫn tự ra đề cho môn học, thời điểm và khối lớp còn lại. Với đánh giá học sinh THCS và THPT, trường được tổ chức kiểm tra định kỳ trên máy tính nếu đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm và vận hành theo hướng dẫn của Bộ. Hình thức và yêu cầu kỹ thuật phải được báo trước cho học sinh, cha mẹ học sinh.
Bảo đảm công bằng cả khi kiểm tra số
Bài làm và kết quả kiểm tra trên máy tính có giá trị pháp lý tương đương bài làm trên giấy khi đáp ứng yêu cầu về tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, lưu trữ và truy xuất theo pháp luật về giao dịch điện tử. Điều này đặt ra yêu cầu thực tế cho nhà trường: không chỉ có thiết bị, mà còn phải bảo đảm quy trình vận hành và bảo vệ dữ liệu đáng tin cậy. Quy định cũng nêu rõ học sinh khuyết tật cần được điều chỉnh hợp lí khi kiểm tra trên máy tính; nếu vẫn không thể tham gia, các em được kiểm tra trên giấy hoặc hình thức phù hợp khác và kết quả có giá trị tương đương. Đây là nguyên tắc quan trọng: công nghệ nên mở rộng lựa chọn, không tạo thêm rào cản. Phụ huynh và giáo viên cần theo dõi hướng dẫn áp dụng cụ thể theo từng cấp học, nhất là cách tổ chức kiểm tra, xác nhận học bạ số và hỗ trợ học sinh cần điều chỉnh. Khi triển khai đồng bộ, Thông tư 89 mới có thể biến mục tiêu công bằng, thực chất thành trải nghiệm đánh giá rõ ràng cho từng học sinh.
