Từ chữa bệnh sang quản lý sức khỏe toàn diện: lựa chọn không còn trì hoãn
Chuyển từ mô hình điều trị từng đợt sang quản lý sức khỏe toàn diện là cách tiếp cận chăm sóc người cao tuổi đặt trọng tâm vào dự phòng, theo dõi liên tục, cá thể hóa và gắn kết giữa y tế, gia đình, cộng đồng trong suốt vòng đời mỗi người. Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất thế giới, biến thành tựu tăng tuổi thọ thành sức ép lên hệ thống y tế nếu chúng ta vẫn chỉ chờ bệnh đến mới chữa. Khi số lượng người cao tuổi ngày càng lớn, mô hình khám rồi về, tái phát lại nhập viện không còn phù hợp. Ngành y tế buộc phải chuyển mạnh sang quản lý sức khỏe chủ động, toàn diện và liên tục, nếu không muốn chìm trong gánh nặng bệnh mạn tính, đột quỵ, suy giảm chức năng và chi phí điều trị không cần thiết.
Hội nghị Cà Mau: tín hiệu chiến lược cho chăm sóc cán bộ và người cao tuổi
Trong hai ngày 31/7 và 1/8, tại Cà Mau, Bệnh viện Thống Nhất phối hợp với UBND tỉnh và một bệnh viện tuyến trung ương khác tổ chức hội nghị giao ban bảo vệ sức khỏe cán bộ miền Nam và hội nghị khoa học về nâng cao công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn già hóa dân số. Đây không chỉ là một sự kiện chuyên môn, mà là bước đi định hình chiến lược. Thông điệp cốt lõi được nhấn mạnh: không thể tiếp tục cách làm “ốm mới khám”, nhất là với chăm sóc người cao tuổi. Người cao tuổi thường mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, loãng xương, sa sút trí tuệ, bệnh răng miệng… nên chăm sóc phải liên tục, toàn diện, kết hợp dự phòng, phát hiện sớm, điều trị, phục hồi chức năng, dinh dưỡng và chăm sóc tinh thần. Nếu vẫn nghĩ y tế chỉ là bệnh viện, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội giữ người già khỏe ngay trong cộng đồng.
Chiến lược mới: quản lý sức khỏe cán bộ miền Nam như mô hình mẫu
Tại hội nghị, các nhà quản lý nhấn mạnh cần đổi mới toàn diện công tác quản lý sức khỏe cán bộ miền Nam theo hướng chủ động, cá thể hóa, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe đồng bộ và tăng cường hội chẩn từ xa. Đây không chỉ là câu chuyện nội bộ của hệ thống bảo vệ sức khỏe cán bộ, mà có thể trở thành mô hình mẫu cho quản lý sức khỏe toàn diện trong dân cư. Khi y tế cơ sở được xác định là nền tảng, người dân là trung tâm, cùng với phát triển lão khoa, y học gia đình và chăm sóc sức khỏe ban đầu, chúng ta đã có khung khái niệm rõ ràng cho quản lý sức khỏe toàn diện. Điểm then chốt là hồ sơ sức khỏe điện tử và kết nối liên tuyến, để mỗi người cao tuổi – đặc biệt là cán bộ – được theo dõi liên tục thay vì “mất dấu” giữa các lần nhập viện. Nếu không dám đầu tư cho hệ thống này, mọi khẩu hiệu về chăm sóc người cao tuổi chỉ dừng ở lời nói.
“Hiểu đúng – Sống khỏe”: chăm sóc người cao tuổi phải bắt đầu từ khu dân cư
Nếu Cà Mau là bức tranh chiến lược ở tầm vĩ mô, thì chương trình “Hiểu đúng – Sống khỏe” sáng 5/8 tại một trường THCS ở phường Bàn Cờ cho thấy quản lý sức khỏe toàn diện chỉ có ý nghĩa khi chạm tới từng khu phố. Bệnh viện Nhân dân Gia Định phối hợp cùng Mặt trận Tổ quốc và Hội Liên hiệp Phụ nữ phường tổ chức diễn đàn giáo dục sức khỏe, tập trung vào phòng ngừa tim mạch, kiểm soát tăng huyết áp, dự phòng đột quỵ và tiêm chủng phòng bệnh truyền nhiễm cho người cao tuổi. Sự phối hợp giữa bệnh viện, chính quyền và các tổ chức đoàn thể đã tạo cầu nối đưa kiến thức y khoa đến tận khu dân cư, góp phần nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng. Đây là minh chứng rõ ràng: bảo vệ sức khỏe cộng đồng không thể phó mặc cho bệnh viện; nó thuộc về mạng lưới tự nguyện của cả xã hội.
Già hóa dân số là bài kiểm tra trách nhiệm xã hội, không chỉ của ngành y tế
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số rất nhanh. Già hóa không chỉ là con số thống kê, mà là bài kiểm tra xem xã hội có đủ trách nhiệm để không bỏ rơi người cao tuổi. Người già có hệ miễn dịch suy giảm, lại thường mang nhiều bệnh mạn tính; khi mắc cúm mùa, phế cầu, Covid-19 hay zona thần kinh, họ đối mặt nguy cơ biến chứng nặng và tử vong cao hơn nhiều so với người trẻ. Điều đó nghĩa là tiêm chủng, chăm sóc ban đầu, truyền thông giáo dục sức khỏe phải được xem như “lá chắn” tập thể, không phải lựa chọn tùy hứng. Đầu tư cho truyền thông sức khỏe giúp người dân chủ động phòng bệnh từ sớm, giảm nhập viện và giảm áp lực cho hệ thống khám chữa bệnh. Nếu coi chăm sóc sức khỏe người cao tuổi là việc riêng của ngành y tế, chúng ta sẽ thất bại. Đó phải là trách nhiệm chung của gia đình, cộng đồng, tổ chức xã hội và chính mỗi người dân.
