Cam Lâm – bước ngoặt chiến lược trong tham vọng Khánh Hòa thành phố trực thuộc
Việc Khánh Hòa nghiên cứu xây dựng trung tâm hành chính mới tại Cam Lâm là quá trình tái cấu trúc không gian quyền lực và phát triển, nhằm hình thành một cực hành chính – dịch vụ mới gắn với đô thị sân bay, qua đó chuẩn bị nền tảng thể chế, hạ tầng và đô thị cho mục tiêu phát triển Khánh Hòa 2030 theo định hướng trở thành thành phố trực thuộc và cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia. Điểm mấu chốt không nằm ở chuyện dời trụ sở đơn thuần, mà ở việc tỉnh chấp nhận dịch chuyển trọng tâm từ Nha Trang – đô thị biển truyền thống – sang không gian Nha Trang – Cam Lâm đa trung tâm. Ngày 17/10, Sở Xây dựng Khánh Hòa yêu cầu các đơn vị tư vấn nghiên cứu, đề xuất vị trí khu trung tâm hành chính tỉnh với diện tích khoảng 116,3 ha thuộc xã Cam Lâm. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy tỉnh đang tăng tốc hiện thực hóa các nghị quyết, quyết định quy hoạch đã ban hành, thay vì để chúng nằm trên giấy.
Từ nghị quyết đến bản đồ đô thị mới: vì sao lại là Cam Lâm?
Động lực chính của trung tâm hành chính Cam Lâm nằm trong chuỗi quyết sách chiến lược đã được định hình vài năm qua. Tháng 6/2026, HĐND tỉnh thông qua nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050, trong đó không gian Nha Trang – Cam Lâm được định hướng phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm, hình thành cụm trung tâm hành chính mở rộng. Trước đó, Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 28.1.2022 xác định Cam Lâm là động lực tăng trưởng mới, hướng đến mô hình đô thị sân bay hiện đại, xanh và thông minh. Quyết định số 205/QĐ-TTg ngày 28.2.2024 phê duyệt quy hoạch chung đô thị mới Cam Lâm đến năm 2045 với ba phân khu: trung tâm, ven biển và phía bắc. Việc HĐND tỉnh trong tháng 10/2026 thông qua nghị quyết công nhận xã Cam Lâm là đô thị loại III và đề án thành lập phường Cam Lâm trên cơ sở nguyên trạng hiện nay cho thấy tỉnh đang “khóa chặt” vị thế pháp lý của khu vực này như hạt nhân hành chính – chính trị trong tương lai gần.
Đô thị sân bay, logistics và dịch vụ: Cam Lâm sẽ thay đổi đời sống người dân thế nào?
Nếu nhìn từ góc độ người dân, trung tâm hành chính Cam Lâm không chỉ là những khối nhà công sở mới. Quy hoạch xác định khu vực này là không gian chiến lược nhờ lợi thế kết nối với Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh và các hành lang giao thông liên vùng, giữ vai trò cực hành chính – dịch vụ mở rộng cấp tỉnh. Trung tâm hành chính được thiết kế theo mô hình đa chức năng, tích hợp hành chính, dịch vụ công, thương mại, nhà ở và không gian công cộng, xoay quanh trục hành chính – công cộng với quảng trường cấp tỉnh làm điểm nhấn. Ở tầng đời sống, điều đó đồng nghĩa người dân sẽ tiếp cận dịch vụ công trong một không gian đô thị hoàn chỉnh hơn, thay vì phải chen chúc trong lõi Nha Trang đã quá tải. Đô thị Cam Lâm – gồm các xã Cam Lâm, Suối Dầu, Cam An – được định hướng trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại của tỉnh, gắn với du lịch nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, mua sắm, công nghệ cao, đô thị xanh, thông minh và đổi mới sáng tạo. Nếu được triển khai đúng nhịp, đây sẽ là cú nâng cấp chất lượng sống đáng kể cho cư dân khu vực Nam Khánh Hòa.
Hạ tầng, đầu tư và tái cấu trúc không gian: cơ hội và thách thức
Điểm tích cực của dự án là nó gắn chặt với một chương trình đầu tư hạ tầng rộng hơn, thay vì chỉ xây vài trụ sở. Địa phương đang triển khai các dự án theo quy hoạch chung và quy hoạch phân khu, tập trung vào giao thông, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các công trình phục vụ dân sinh. Hệ thống giao thông đa phương thức được định hướng phát triển để tăng cường kết nối giữa Nha Trang, Cam Ranh và các khu vực lân cận. Theo lãnh đạo địa phương, thời gian tới Cam Lâm sẽ huy động các nguồn lực, ưu tiên các dự án hạ tầng có tính động lực và khả năng kết nối, từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Tuy vậy, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Việc hình thành trung tâm hành chính mở rộng được kỳ vọng nâng cao hiệu quả quản trị, tạo động lực tái cấu trúc không gian đô thị, thu hút đầu tư và phát triển dịch vụ. Nhưng nếu quản lý đất đai, quy hoạch chi tiết và kiểm soát phát triển không theo kịp, nguy cơ đầu cơ, phân mảnh đô thị và bất bình đẳng tiếp cận hạ tầng là có thật. Cam Lâm đang đứng trước bài kiểm tra về năng lực điều hành một đô thị đa chức năng, chứ không chỉ là một phường mới trên giấy.
Kết luận: Khánh Hòa đổi trục quyền lực để chuẩn bị cho tầm vóc mới
Quy hoạch đặt mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời trở thành một trong những cực tăng trưởng cao của quốc gia. Trong bức tranh đó, trung tâm hành chính Cam Lâm là mảnh ghép mang tính “chuyển trục”: từ một tỉnh gắn chặt hình ảnh với Nha Trang – biển và du lịch, Khánh Hòa đang xây thêm một cực mới gắn với sân bay, logistics, dịch vụ cao cấp và đô thị thông minh. Nếu tỉnh giữ được kỷ luật quy hoạch, đầu tư hạ tầng đồng bộ và bảo đảm người dân được hưởng lợi thực sự từ các thay đổi, dự án này sẽ là nền tảng quan trọng cho phát triển Khánh Hòa 2030 theo đúng tinh thần các nghị quyết đã đề ra. Ngược lại, nếu để quy hoạch bị bẻ cong bởi lợi ích ngắn hạn, trung tâm hành chính Cam Lâm có nguy cơ trở thành một đô thị nửa vời. Thời điểm hiện nay vì thế là lúc Khánh Hòa phải chứng minh năng lực thực thi, chứ không chỉ năng lực vẽ quy hoạch.
