Di dời trung tâm hành chính Cần Thơ là gì và vì sao lại nóng lúc này?
Di dời trung tâm hành chính Cần Thơ là đề xuất nghiên cứu bố trí lại đầu mối cơ quan công quyền của thành phố trong không gian đô thị mới sau khi sáp nhập với Hậu Giang và Sóc Trăng, gắn với đồ án quy hoạch Cần Thơ 2050 và tầm nhìn 2075 nhằm tái định hình cấu trúc phát triển đô thị, giao thông và các khu chức năng vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây không phải quyết định đã ban hành, mà là một phương án đang được đưa ra để lấy ý kiến cộng đồng, với nhiều kịch bản không gian khác nhau cho vị trí khu hành chính tương lai của thành phố. Cái tên khu hành chính Ngã Bảy xuất hiện trong bối cảnh quy hoạch Cần Thơ 2050 được lập trên toàn bộ địa giới sau sắp xếp, bao gồm 103 xã, phường và cả không gian biển liên quan. Đơn vị tư vấn coi đây là một trong bốn lựa chọn vị trí trung tâm hành chính mới, trong đó Ngã Bảy được đề xuất ưu tiên nghiên cứu nhờ vị trí tương đối trung độ trong không gian thành phố mở rộng. Vấn đề là: nếu chọn Ngã Bảy, Cần Thơ sẽ tái cấu trúc trục phát triển đô thị và vai trò “thủ phủ” phát triển đô thị Mekong theo hướng nào?
Quy hoạch Cần Thơ 2050: từ sáp nhập không gian đến bài toán trục trung tâm
Trái ngược với những đồn đoán, việc di dời trung tâm hành chính Cần Thơ không xuất phát từ quyết định có sẵn, mà từ nhiệm vụ lập đồ án quy hoạch chung đến năm 2050, tầm nhìn 2075 theo Quyết định 909/QĐ-TTg ngày 21/5/2026. Sau khi hợp nhất Cần Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng, thành phố duy nhất của miền Tây này mở rộng lên 6.360,8 km², trở thành đô thị có diện tích lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long. “Đô thị cũ” không còn đủ để làm trung tâm duy nhất cho một không gian rộng như một vùng, nên tái tổ chức hệ thống trung tâm là bước đi logic. Trong quy hoạch này, trung tâm hành chính chỉ chiếm khoảng 20 ha nhưng sẽ được đặt trong một khu đô thị hành chính rộng 70–100 ha. Nói cách khác, thành phố không chỉ dự tính dồn cơ quan công quyền về một điểm, mà biến khu hành chính thành hạt nhân của một cực đô thị mới, gắn chặt với mạng lưới giao thông và hạ tầng kỹ thuật toàn thành phố. Đây là quan điểm đáng ủng hộ: coi quy hoạch thể chế như một đòn bẩy tái phân bổ không gian phát triển, chứ không phải sự dịch chuyển thuần túy vị trí công sở.
Vì sao khu hành chính Ngã Bảy được ưu tiên nghiên cứu – và cần cảnh giác điều gì?
Trong bốn phương án, khu hành chính Ngã Bảy được tư vấn đề xuất ưu tiên vì nằm ở vị trí tương đối trung độ, có khả năng kết nối với các trung tâm tỉnh lỵ cũ và khu trung tâm Cần Thơ hiện hữu. Hồ sơ quy hoạch cho thấy khu vực này có lợi thế về kết nối giao thông vùng, còn quỹ đất để phát triển đô thị mới, đồng thời thuận lợi cho việc đi lại hằng ngày của đội ngũ cán bộ, công chức khi hình thành khu hành chính mới. Nhìn dưới góc độ phát triển đô thị Mekong, việc chọn Ngã Bảy làm trục hành chính – đô thị có thể giúp phân tán áp lực khỏi khu Ninh Kiều và tạo thêm cực tăng trưởng ở phía Nam, góp phần tổ chức lại mạng lưới đô thị trong không gian thành phố sau sáp nhập. Nhưng mặt khác, nếu khu hành chính Ngã Bảy được phát triển như một “ốc đảo” công sở, không gắn kết hài hòa với trục hiện hữu và mạng lưới dịch vụ, nó có nguy cơ hút nguồn lực, làm loãng sức sống khu trung tâm cũ mà không tạo ra động lực vùng đủ mạnh. Đây là điểm mà đồ án quy hoạch Cần Thơ 2050 buộc phải làm rõ bằng các kịch bản giao thông, sử dụng đất và phân bố chức năng chi tiết.
Tác động lâu dài tới người dân và cấu trúc đô thị vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Cần Thơ khẳng định lựa chọn vị trí trung tâm hành chính là vấn đề “rất quan trọng, có tác động lâu dài đến tổ chức không gian đô thị, hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật, khả năng tiếp cận của người dân và hoạt động của bộ máy hành chính”. Không chỉ cán bộ công chức, người dân toàn vùng sẽ cảm nhận rõ sự thay đổi: các trục giao thông phải được thiết kế lại để bảo đảm tiếp cận khu hành chính thuận lợi, đồng thời không hi sinh khả năng kết nối với những trung tâm dịch vụ – thương mại truyền thống ở Cần Thơ cũ. Nếu làm tốt, di dời trung tâm hành chính Cần Thơ theo đồ án quy hoạch Cần Thơ 2050 có thể biến khu hành chính Ngã Bảy và các phương án khác thành hạt nhân cho các khu đô thị hành chính – dịch vụ hiện đại, hỗ trợ vai trò “thủ phủ” phát triển đô thị Mekong. Nhưng nếu quy hoạch thiếu đồng bộ, người dân có thể phải di chuyển xa hơn để tiếp cận dịch vụ công, trong khi hệ thống hạ tầng trả giá bằng tình trạng phân mảnh, gia tăng chi phí xã hội trong nhiều thập kỷ.
Tham vấn cộng đồng: thước đo minh bạch cho một quyết định chiến lược
Hiện các phương án di dời trung tâm hành chính Cần Thơ, bao gồm khu hành chính Ngã Bảy, mới chỉ dừng ở mức đề xuất nghiên cứu, chưa có phương án nào được lựa chọn và chưa có quyết định của cấp có thẩm quyền. Hồ sơ dự thảo đang được công bố công khai để lấy ý kiến trực tiếp tại các xã, phường và qua cổng thông tin điện tử của thành phố và Sở Xây dựng, với thời gian tham vấn kéo dài đến hết ngày 16/9/2026. Theo Sở Xây dựng, toàn bộ ý kiến góp ý sẽ được tổng hợp, nghiên cứu tiếp thu và giải trình trước khi hoàn thiện hồ sơ trình thẩm định, phê duyệt; những nội dung không tiếp thu sẽ nêu rõ lý do. Đây là quy trình cần được giám sát chặt chẽ, bởi di dời trung tâm hành chính không đơn thuần là câu chuyện địa điểm, mà là lựa chọn mô hình phát triển đô thị Mekong trong nhiều thập kỷ tới. Cần Thơ chỉ thực sự tận dụng được cơ hội này nếu dám đặt lợi ích dài hạn của cộng đồng và cấu trúc vùng lên trên mọi kỳ vọng ngắn hạn về đất đai hay lợi ích cục bộ.
