Một cuộc hẹn với di sản qua ống kính
Triển lãm “Các Di sản thế giới của Việt Nam” là hoạt động nhiếp ảnh giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và tư liệu của đất nước qua hình ảnh, giúp công chúng tiếp cận di sản bằng một cách trực quan, giàu cảm xúc. Khai mạc ngày 26/10 tại Hà Nội, triển lãm trưng bày 100 tác phẩm về 30 di sản thế giới UNESCO được ghi danh, và mở cửa đến ngày 3/11. Đây là một lựa chọn đáng chú ý: thay vì để di sản chỉ hiện diện trong sách vở hay những chuyến tham quan, triển lãm đưa chúng vào không gian nghệ thuật để người xem có thể dừng lại, quan sát và suy ngẫm. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, giao Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm chủ trì tổ chức. Với quy mô gọn mà bao quát, triển lãm nhiếp ảnh Hà Nội đặt vẻ đẹp di sản vào tầm mắt của đông đảo công chúng.
Từ danh thắng nổi tiếng đến ký ức cộng đồng
Điểm đáng giá của bộ sưu tập không chỉ nằm ở con số 100, mà ở phạm vi câu chuyện được kể. Những địa danh quen thuộc như Quần thể di tích Cố đô Huế, Đô thị cổ Hội An, Khu đền tháp Mỹ Sơn, Vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và Quần thể danh thắng Tràng An cùng xuất hiện bên cạnh di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và các giá trị truyền khẩu. Nhờ vậy, di sản không bị thu hẹp thành kiến trúc cổ hay phong cảnh đẹp. Các tác phẩm ảnh Việt Nam còn gợi mở về phong tục, nghệ thuật trình diễn dân gian, nghề thủ công và mối gắn bó giữa con người với thiên nhiên. Thứ trưởng Tạ Quang Đông nhận định: “Mỗi tác phẩm không chỉ ghi lại hình ảnh một địa danh hay một sinh hoạt văn hóa, mà còn chuyển tải câu chuyện về lịch sử, ký ức, phong tục và mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên”. Đó là cách nhìn giúp hình ảnh trở thành lời kể, chứ không chỉ là minh họa.
Quảng bá đi cùng trách nhiệm gìn giữ
Một triển lãm di sản chỉ có ý nghĩa lâu dài khi sự ngưỡng mộ dẫn đến hiểu biết và trách nhiệm. Ở điểm này, nhiếp ảnh có lợi thế rõ rệt: hình ảnh có thể khơi gợi tò mò, mở lối để người xem tìm hiểu sâu hơn về lịch sử và cộng đồng đứng sau mỗi di sản. Hoạt động được tổ chức hướng tới Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), đồng thời hướng sự chú ý đến việc gìn giữ, tiếp nối các giá trị, đặc biệt trong thế hệ trẻ. Việc cập nhật hình ảnh những di sản được UNESCO ghi danh cũng giúp triển lãm góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam tới công chúng trong nước và quốc tế. Đây không nên chỉ là dịp ngắm những khung hình đẹp; giá trị đáng giữ lại là sự quan tâm tiếp nối sau khi rời phòng trưng bày. Khi ảnh khiến di sản trở nên gần gũi, công chúng có thêm lý do để trân trọng và bảo vệ chúng.
