Đam mê sân khấu truyền thống – nguồn sống của nghệ sĩ lão niên
Nghệ sĩ cải lương tuổi 80 và cận kề tuổi 80 là những người đã dành phần lớn đời mình cho sân khấu truyền thống, để rồi ở tuổi xế chiều họ vẫn tìm thấy trong ánh đèn, câu ca và tiếng vỗ tay một nguồn sống tinh thần mạnh mẽ, giúp họ giữ nụ cười, sống lạc quan và bám chặt vào đam mê dù sức khỏe hay vật chất không còn tròn đầy như thời hoàng kim. Những câu chuyện của nghệ sĩ Kim Lệ Thủy và Kiều Mai Lý cho thấy cuộc sống nghệ sĩ lão niên không chỉ là hồi ức, mà là hành trình tiếp tục làm nghề, tiếp tục yêu khán giả. Ở góc nhìn cá nhân, điều đáng nể nhất không phải là họ từng nổi tiếng ra sao, mà là cách họ đối diện với tuổi già. Họ không chấp nhận việc bị xếp vào vùng "hết thời", mà kiên trì chứng minh rằng đam mê sân khấu truyền thống có thể đi cùng con người đến tận những năm tháng cuối đời. Đó là thông điệp mạnh mẽ cho mỗi chúng ta về việc giữ lửa nghề và trân trọng những giá trị mình đã chọn.
Kim Lệ Thủy: tiếng ca 76 tuổi không chịu rời sân khấu
Kim Lệ Thủy từng là đào chánh của nhiều đoàn cải lương lớn, ghi dấu trong các vở Tướng cướp Bạch Hải Đường, Mắt em là bể oan cừu, Tiên sa Gành Ráng, Tiếng sóng Rạch Gầm, Chiếc quạt trầm hương. Hoàng kim đã xa, sân khấu không còn nhộn nhịp, bà lặng lẽ lui về nhưng tình yêu dành cho cải lương vẫn nguyên vẹn. Ở tuổi 76, nằm trong căn nhà nhỏ chật hẹp chỉ vừa kê một chiếc giường, mang trong người hàng loạt bệnh từ thận, gan, tim mạch đến đau dạ dày, từng hai lần bị tai biến khiến tay chân yếu, đi lại khó khăn, nhiều người tưởng bà sẽ buông xuôi. Nhưng mỗi khi nhắc đến cải lương, đôi mắt Kim Lệ Thủy sáng lên. Bà nhớ rõ từng đồng nghiệp, từng câu ca, lời thoại, ký ức về nghề vẫn hiện diện rất rõ trong từng câu chuyện bà kể. Được gợi ý hát một đoạn, bà chọn ngay trích đoạn trong vở Xin một lần yêu nhau, cất giọng đầy truyền cảm dù đã 76 tuổi, cách xuống câu, nhả chữ vẫn mang dấu ấn đào chánh năm nào. Ở đây, chúng ta thấy một sự bướng bỉnh đẹp đẽ: cơ thể có thể suy yếu, nhưng tiếng ca và lòng tự trọng nghề thì nhất quyết không già.
Cuộc sống giản dị nhưng lạc quan của vợ chồng nghệ sĩ lão niên
Đằng sau ánh hào quang là cuộc sống nghệ sĩ lão niên với nhiều nhọc nhằn. Vợ chồng Kim Lệ Thủy – nghệ sĩ Đỗ Ẩn, một kép độc từng đoạt huy chương vàng sân khấu – hiện sống trong căn nhà nhỏ, đồ đạc ngổn ngang, chỉ đủ kê một chiếc giường. Đỗ Ẩn không còn đứng sân khấu mà mưu sinh bằng nghề bán vé số để trang trải cuộc sống. Tay chân Kim Lệ Thủy yếu, sinh hoạt hằng ngày phải nhờ chồng hỗ trợ. Họ đã bên nhau 55 năm, chia sẻ mọi thăng trầm của nghề và đời. Thoạt nghe, đó là bức tranh buồn. Nhưng chính cách hai người đón nhận thực tại mới đáng suy ngẫm. Khi nhóm đồng nghiệp đến thăm, bà vui mừng, vẫn dí dỏm, liên tục nói lời cảm ơn. Với nữ nghệ sĩ, sự sẻ chia của đồng nghiệp và tình cảm khán giả là nguồn động viên quý giá, giúp bà giữ tinh thần lạc quan trong hoàn cảnh thiếu thốn. Câu chuyện này đặt ra câu hỏi cho xã hội: chúng ta đã đủ trân trọng các nghệ sĩ cải lương tuổi 80 và cận U80 – những người gìn giữ ký ức văn hóa – hay chưa? Nhưng đồng thời cũng cho thấy sức bật kỳ lạ của họ: từ khổ đau, họ vẫn kéo ra được niềm vui.
Kiều Mai Lý: nụ cười U80 vẫn chạy show đều
Nếu Kim Lệ Thủy là hình ảnh người nghệ sĩ gắn chặt với hồi ức sân khấu, thì Kiều Mai Lý lại là minh chứng sống cho việc nghệ sĩ cải lương tuổi 80 vẫn có thể hoạt động năng nổ. Ở tuổi gần 80, bà vẫn giữ nụ cười tươi và đều đặn đóng phim, tham gia gameshow, chương trình truyền hình, mê những vai phản diện sắc sảo. Hơn 60 năm gắn bó với nghề, từ các đoàn Minh Cảnh, Dạ Lý Hương đến Trần Hữu Trang, bà kinh qua đủ loại vai đào thương, đào lẳng, đào độc trước khi gây dấu ấn với Chuyện cổ Bát Tràng, Bàn thờ tổ của một cô đào và tiết mục hài Người chồng bất đắc dĩ đoạt giải nhất Tiếng cười sân khấu. Đáng chú ý hơn cả là thái độ của "bé Lý" với tuổi già. Bà bằng lòng với cuộc sống hiện tại, vui vì dù tuổi đã cao vẫn "chạy show đều đều", vẫn được khán giả trẻ yêu thích và nhớ đến. Không có lịch quay, bà tự tổ chức văn nghệ cho riêng mình, hát ca khúc yêu thích và đăng lên mạng, dặn khán giả đừng so sánh mình với ca sĩ chuyên nghiệp vì giờ hát là để vui. Đó là bài học thẳng thắn về việc không còn phải chứng minh gì với nghề, nhưng vẫn làm nghề bằng tất cả sự hứng khởi.
Sống lạc quan tuổi xế chiều: bài học từ hai người đàn bà sân khấu
Điều làm người ta nhớ về Kim Lệ Thủy và Kiều Mai Lý không chỉ là những vai diễn, mà là cách họ chọn sống lạc quan tuổi xế chiều. Kiều Mai Lý thích đi chùa để "cảm" thay vì cầu xin, thích tụ tập bạn nghề, ăn uống rôm rả và trêu rằng ở tuổi này không cần giữ eo nữa. Bà mê du lịch, nhất là những nơi có tuyết; chuyến lưu diễn châu Âu năm xưa vẫn được bà kể lại với sự háo hức như một người trẻ, bảo mình "mê lạnh" nên gặp tuyết như cá gặp nước. Có lẽ đó mới là vai diễn đẹp nhất của Kiều Mai Lý: một nghệ sĩ sống hết lòng với nghề và luôn mỉm cười với cuộc đời. Kim Lệ Thủy thì mơ ngày được đứng lại trên sân khấu, ngân nga câu vọng cổ cho thỏa nỗi nhớ nghề. Bà có thể không còn đi xa, nhưng tâm trí vẫn hướng về ánh đèn, về những đồng nghiệp đã cùng mình đi qua thời hoàng kim. Được tiếp tục làm nghề, được khán giả nhớ đến, được đồng nghiệp ghé thăm, đối với họ là niềm vui giản dị nhưng bền vững. Hai người đàn bà sân khấu ấy cho thấy đam mê sân khấu truyền thống có thể nuôi dưỡng tinh thần mạnh hơn cả những tiện nghi, và đó là giá trị mà thế hệ trẻ không nên coi thường.
