Kết nghĩa phải đi xa hơn nghi thức
Kết nghĩa biên giới là sự phối hợp có cam kết giữa chính quyền, lực lượng làm nhiệm vụ và các tổ chức xã hội nhằm gắn bảo vệ chủ quyền với chăm lo đời sống cộng đồng tại địa bàn biên giới. Giá trị của những thỏa thuận này không nằm ở buổi ký kết, mà ở việc biến quan hệ thành trao đổi thường xuyên, hỗ trợ cụ thể và trách nhiệm lâu dài.
Chiều 28/10, UBND xã Quảng Sơn phối hợp với Đồn Biên phòng Đắk Dang, đơn vị đứng chân trên địa bàn xã Quảng Trực, tổ chức lễ ký thỏa thuận kết nghĩa. Hai bên thống nhất tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp tuyên truyền để người dân chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật và nâng cao trách nhiệm tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới.
Đây là kiểu kết nối đặt năng lực phối hợp tại chỗ làm trọng tâm. Chính quyền cơ sở hiểu nhu cầu địa bàn; bộ đội biên phòng có nhiệm vụ và hiện diện thường xuyên ở tuyến biên giới. Khi hai bên cùng tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, vận động quần chúng và tổ chức an sinh, bảo vệ biên cương không còn là việc riêng của một lực lượng.
Từ bảo vệ biên giới đến chăm lo đời sống
Thỏa thuận giữa Quảng Sơn và Đồn Biên phòng Đắk Dang cũng hướng đến các phong trào thi đua, hoạt động an sinh và chăm lo đời sống người dân, gắn phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì an ninh bền vững cần sự tin cậy của cộng đồng, còn niềm tin được củng cố qua những việc người dân cảm nhận trong đời sống thường ngày.
Khi thông tin được chia sẻ và người dân được vận động tham gia, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền có thể gắn với việc xây dựng cơ sở vững mạnh và hỗ trợ sinh kế, phúc lợi. Thỏa thuận kết nghĩa vì vậy nên được xem như khung phối hợp để duy trì công việc đều đặn, thay vì một sự kiện mang tính biểu trưng.
Điểm cần theo dõi là cách hai đơn vị duy trì trao đổi, lựa chọn hoạt động sát nhu cầu và đánh giá kết quả. Lễ ký đã tạo nền tảng; hiệu quả sẽ thể hiện qua mức độ người dân tham gia, các hoạt động an sinh được triển khai và sự phối hợp thực chất trong quản lý địa bàn.
Thanh niên đưa nguồn lực đến xã biên giới Thanh Hóa
Một hướng kết nối khác được thể hiện trong chương trình Nghĩa tình biên giới: Tỉnh đoàn Ninh Bình ký kết nghĩa với Đảng ủy bảy xã biên giới Thanh Hóa gồm Sơn Điện, Pù Nhi, Mường Chanh, Quang Chiểu, Sơn Thủy, Mường Mìn và Tam Chung. Chương trình đặt mục tiêu phối hợp, huy động nguồn lực và tổ chức công trình, phần việc đồng hành với người dân, thanh thiếu nhi trong giai đoạn 2026-2030.
Tại Sơn Điện, các hỗ trợ được nêu có tổng trị giá 520 triệu đồng; gồm công trình “Thắp sáng đường biên”, nhà nhân ái, sân chơi thiếu nhi, tuyến đường hoa, xi măng làm 1,5 km đường nội đồng và 20 suất quà cho học sinh khó khăn. Những hạng mục này cho thấy tổ chức thanh niên có thể kết nối nguồn lực ngoài địa phương với nhu cầu cụ thể, từ hạ tầng đến học tập và vui chơi.
Trong dịp này, Tỉnh đoàn Thanh Hóa cũng trao nguồn lực đồng hành cho năm xã biên giới; các đại biểu khởi công, khánh thành và bàn giao một số công trình tại Sơn Điện. Đại diện xã khẳng định địa phương sẽ quản lý, khai thác hiệu quả các công trình để phục vụ người dân và tạo thêm điều kiện học tập, vui chơi cho thanh thiếu nhi.
Hai mô hình bổ sung cho nhau
So sánh hai cách làm cho thấy khác biệt nằm ở trọng tâm, không phải ở mục tiêu. Quan hệ giữa chính quyền Quảng Sơn và Đồn Biên phòng Đắk Dang thiên về phối hợp tại chỗ: chia sẻ thông tin, tuyên truyền, củng cố cơ sở và gắn nhiệm vụ bảo vệ biên giới với an sinh. Mô hình của Tỉnh đoàn Ninh Bình lại nhấn mạnh kết nối liên tỉnh và huy động nguồn lực cho công trình, hoạt động hướng đến người dân và thanh thiếu nhi.
Một bên giúp duy trì sự hiện diện và phối hợp thường xuyên; bên kia có thể bổ sung nguồn lực, mở rộng hoạt động cộng đồng. Nếu được gắn kết, các tổ chức thanh niên có thể tham gia cùng chính quyền và bộ đội biên phòng để xác định nhu cầu, còn địa phương chịu trách nhiệm tiếp nhận, bảo quản và duy trì công trình. Đây là cách biến kết nghĩa biên giới thành quan hệ có ích thay vì dừng ở nghi thức.
Kết luận, hai chương trình gợi ra một hướng đi đáng tin cậy: lấy phối hợp bảo vệ biên giới làm nền, lấy lợi ích thiết thực của người dân làm thước đo. Thành công sẽ không được quyết định bởi số lễ ký, mà bởi việc các cam kết tiếp tục thành hoạt động cụ thể, được duy trì và phục vụ đúng cộng đồng.
