APEC biến Phú Quốc thành đại công trường hạ tầng
Hạ tầng APEC 2027 ở Phú Quốc là tổng thể các dự án giao thông, hàng không và trung tâm hội nghị được triển khai cấp tập nhằm bảo đảm đảo ngọc đủ năng lực tiếp đón hàng nghìn lãnh đạo và đại biểu quốc tế, đồng thời tạo nền tảng lâu dài cho phát triển du lịch, dịch vụ và đô thị biển đảo hiện đại. Chỉ còn chưa đầy một năm trước Tuần lễ Cấp cao APEC, các công trình trọng điểm đều bước vào giai đoạn nước rút, với hàng nghìn kỹ sư, công nhân làm việc nhiều ca xuyên ngày đêm để bám tiến độ. Đây không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian, mà còn là phép thử cho tham vọng đưa Phú Quốc trở thành điểm đến tầm cỡ khu vực về nghỉ dưỡng, thương mại và hội nghị quốc tế.
Tuyến LRT Phú Quốc: xương sống giao thông công cộng mới
Tuyến LRT Phú Quốc – tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 – đang là biểu tượng của cuộc tăng tốc hạ tầng APEC 2027. Dự án có tổng vốn đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, dài gần 18km, gồm 6 nhà ga, kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng hệ sinh thái du lịch Nam đảo An Thới. Công suất vận chuyển dự kiến hơn 4.500 hành khách mỗi giờ, hướng tới hình thành hệ thống giao thông công cộng thông minh, xanh và bền vững đầu tiên trên đảo. Đây là lựa chọn mang tính quan điểm: thay vì phụ thuộc vào xe cá nhân, Phú Quốc chọn đặt cược vào LRT như xương sống di chuyển cho khách APEC lẫn du khách dài hạn.
Nhà đầu tư cho biết bệ trụ của tuyến LRT đạt khoảng 63%, thân trụ đạt 56%, trong khi phần nền đường đã hoàn thành đào nền, đào khuôn khoảng 97%, đắp cát 97% và đắp đất 79%. Một báo cáo khác cho thấy toàn bộ phần cọc cầu, cọc hầm đạt khoảng 97%, nhiều hạng mục nền đường tiến sát 100%, một số hạng mục như cầu km14 đã vượt kế hoạch đề ra. Dự kiến cuối tháng 8/2026 sẽ lắp đặt đoạn đường ray đầu tiên, hướng tới hoàn thành trong quý II/2027. Câu hỏi không còn là "có kịp hay không", mà là liệu tuyến tàu điện này có vận hành trơn tru, an toàn và đủ tin cậy để trở thành chuẩn mực hạ tầng mới của Phú Quốc.
Đường bộ ĐT.975 và mạng lưới giao thông: không chỉ phục vụ APEC
Nếu LRT là trục xương sống công cộng, thì các dự án giao thông Phú Quốc như đường tỉnh ĐT.975 là hệ mạch nuôi hạ tầng APEC 2027. Tuyến ĐT.975 kết nối từ Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đến Trung tâm Hội nghị APEC, dài 17,7km, lộ giới 62m, quy mô 10 làn xe, đặc biệt dành riêng quỹ đất cho tuyến tàu điện chạy song song. Đơn vị thực hiện đã giải ngân 778 tỷ đồng, tương đương khoảng 40% tổng vốn, với ba nhóm công việc chính gồm kết cấu bê tông cốt thép, hạ tầng kỹ thuật thoát nước và nền đường. Phần bê tông cốt thép đạt khoảng 35%, hào kỹ thuật và cống tròn thoát nước khoảng 60%, nền đường khoảng 40%.
Tuyến đường này không nên bị nhìn nhận thuần túy là công trình phục vụ một tuần lễ hội nghị. Khi hoàn thành, nó mở ra trục giao thông hiện đại, tạo điều kiện cho các khu đô thị du lịch hỗn hợp, trung tâm thương mại, dịch vụ công cộng và vui chơi giải trí phát triển dọc tuyến. Nói cách khác, ĐT.975 là cuộc đặt cọc dài hạn cho tương lai, từ việc giảm áp lực giao thông đường hiện hữu đến tăng sức cạnh tranh du lịch của Phú Quốc so với các điểm đến trong khu vực. Vấn đề còn lại là quản lý sử dụng đất hai bên trục và quy hoạch không gian đô thị, tránh biến một tuyến đường chiến lược thành dãy phố resort manh mún.
Sân bay, trung tâm hội nghị APEC và bài toán năng lực đón khách
Ở cửa ngõ hàng không, đường cất hạ cánh số 2 tại Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã hoàn thành sau 8 tháng thi công, dài 3.300m và đã thực hiện thành công chuyến bay hiệu chuẩn đầu tiên. Đây là hạng mục then chốt của dự án mở rộng sân bay phục vụ APEC 2027. Khi đường băng số 2 khai thác, ngành hàng không sẽ nâng cấp đường cất hạ cánh số 1 lên 3.500m, đồng bộ hệ thống thiết bị cả hai đầu đường băng. Theo tầm nhìn đến năm 2050, sân bay này có khả năng phục vụ khoảng 24 triệu lượt hành khách mỗi năm – một con số cho thấy Phú Quốc không giấu tham vọng trở thành trung tâm du lịch và trung chuyển của khu vực chứ không dừng ở một điểm nghỉ dưỡng mùa vụ.
Song song với sân bay, tổ hợp trung tâm hội nghị APEC và nhà hát APEC đang bước vào giai đoạn hoàn thiện. Kế hoạch đặt ra: hoàn thành toàn bộ mặt ngoài trước ngày 30/10/2026 và hoàn thiện nội thất vào cuối tháng 3/2027 để sẵn sàng phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC. Việc hai công trình biểu tượng này bám tiến độ là phép thử về năng lực tổ chức hội nghị, sự kiện quốc tế của Phú Quốc. Nếu hoàn thành kịp và vận hành tốt, đảo ngọc có cơ hội bước lên bản đồ MICE châu Á. Ngược lại, chỉ cần một mắt xích chậm trễ, hình ảnh về năng lực hạ tầng APEC 2027 sẽ bị đặt dấu hỏi ngay trong lần "ra mắt" quan trọng nhất.
Tiến độ vượt kế hoạch và những rủi ro còn bỏ ngỏ
Tiến độ công trình trên các dự án giao thông Phú Quốc cho APEC 2027 đang được đẩy cao. Trên nhiều công trường, hàng nghìn kỹ sư và công nhân thi công nhiều mũi, nhiều ca, tranh thủ mọi khoảng thời gian thuận lợi để bảo đảm tiến độ. Ở tuyến LRT đoạn 1, có hạng mục cầu đạt 27%, vượt kế hoạch; công trường tổ chức “3 ca, 4 kíp”, làm việc liên tục 24/24 giờ, huy động khoảng 160 công nhân cùng 25 máy móc thiết bị lớn thi công xuyên đêm. Nhà đầu tư xác định đây là "nhiệm vụ đặc biệt quan trọng" khi được lựa chọn tham gia hạ tầng phục vụ APEC, và đặt mục tiêu khép kín toàn tuyến trong quý II/2027.
Tuy vậy, đằng sau những con số đẹp về tiến độ là không ít rủi ro: phụ thuộc logistics khi hầu hết vật liệu phải vận chuyển từ đất liền ra đảo, ảnh hưởng của mưa gió kéo dài đến tổ chức thi công, hay áp lực an toàn lao động khi thi công liên ca dưới điều kiện nắng nóng, gió bụi. Công nghệ hiện đại, dây chuyền bê tông xi măng tiên tiến, cùng chế độ ăn ở cho công nhân là những nỗ lực giảm rủi ro. Nhưng nếu không đi kèm cơ chế giám sát độc lập, minh bạch chất lượng và kế hoạch vận hành sau APEC, Phú Quốc có nguy cơ rơi vào cái bẫy "đại công trường" xây xong nhưng khai thác chưa tương xứng.
