APEC là “phép thử” hạ tầng, và Phú Quốc không được phép chậm
Các dự án giao thông Phú Quốc phục vụ APEC là chuỗi công trình hạ tầng trọng điểm, gồm mở rộng sân bay, tuyến tàu điện đô thị và trục đường mới, được triển khai dồn lực trong giai đoạn nước rút trước Tuần lễ Cấp cao APEC, nhằm bảo đảm năng lực đón hàng nghìn đại biểu và du khách quốc tế đồng thời tạo nền tảng phát triển đô thị du lịch dài hạn. Việc Phú Quốc có kịp hoàn thiện APEC 2027 hạ tầng hay không sẽ quyết định hình ảnh một “đảo Ngọc” đang lên hạng hay một điểm đến bỏ lỡ thời cơ vàng. Ở góc độ chiến lược, đây không còn là chuyện hoàn thành vài công trình, mà là bài kiểm tra khả năng tổ chức, điều phối và kiên định với mục tiêu trở thành đô thị biển đảo hiện đại.
Tàu điện Phú Quốc: Trục xương sống kết nối sân bay, hội nghị, du lịch
Tuyến tàu điện Phú Quốc không chỉ là một dự án giao thông mới; nó là lời tuyên bố về cách Phú Quốc muốn đón khách quốc tế trong tương lai. Tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 có tổng vốn đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, do một tập đoàn tư nhân đầu tư theo hình thức BOT, kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC và hệ sinh thái du lịch Nam đảo An Thới. Tuyến dài gần 18km, gồm 6 nhà ga, công suất vận chuyển dự kiến hơn 4.500 hành khách/giờ, được định hình như hệ thống giao thông công cộng thông minh, xanh và bền vững đầu tiên trên đảo. Nếu vận hành đúng hẹn, đây sẽ là cú nhảy vọt về trải nghiệm di chuyển: khách đáp xuống sân bay có thể lên tàu điện thẳng đến trung tâm hội nghị hoặc khu nghỉ dưỡng, bỏ qua cảnh tắc đường và khói bụi.
Tiến độ xây dựng Phú Quốc: Thi công xuyên đêm, nhiều hạng mục vượt kế hoạch
Điểm đáng chú ý nhất lúc này là tiến độ xây dựng Phú Quốc cho APEC không nằm trên giấy. Trên nhiều công trường, hàng nghìn kỹ sư, công nhân chia ca thi công liên tục để đảm bảo tiến độ. Với tuyến tàu điện Phú Quốc, bệ trụ đã đạt khoảng 63%, thân trụ 56%, nền đường đào và đắp cát xấp xỉ 97%, đắp đất 79%; đoạn ray đầu tiên dự kiến lắp đặt vào cuối tháng 8/2026 – một cột mốc then chốt nếu muốn kịp hoàn thành trong quý II/2027. Trên công trường cầu km14 và hầm km17, các tổ đội thi công “3 ca, 4 kíp” xuyên đêm, giúp hạng mục cầu đạt 27%, vượt tiến độ, với kế hoạch bàn giao sớm hơn mốc 30/12. Đây là kiểu “chạy nước rút” hiếm thấy, cho thấy địa phương và nhà đầu tư đã hiểu rõ áp lực thời gian APEC 2027 hạ tầng đang đặt ra.
Sân bay và đường ĐT.975: Khóa trục hạ tầng chiến lược cho APEC
Trong bức tranh APEC 2027, tàu điện chỉ là một mắt xích. Đường cất hạ cánh số 2 của Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã hoàn thành sau 8 tháng thi công, dài 3.300m và đã đón chuyến bay hiệu chuẩn đầu tiên, mở đường cho khai thác thương mại. Khi cả hai đường băng được nâng cấp theo quy hoạch, sân bay được kỳ vọng có năng lực phục vụ khoảng 24 triệu lượt hành khách mỗi năm, biến Phú Quốc thành một trong những cửa ngõ hàng không lớn của cả nước. Song song đó, dự án giao thông Phú Quốc quan trọng khác là tuyến đường tỉnh 975 dài khoảng 17,7km, lộ giới 62m, quy mô 10 làn xe, dành sẵn quỹ đất cho tàu điện chạy song song, đang thi công nền đường, kết cấu bê tông cốt thép và hệ thống thoát nước. Khi hoàn thiện, đây sẽ là trục xương sống mặt đất nối sân bay với Trung tâm Hội nghị APEC, giảm tải áp lực cho mạng lưới đường hiện hữu.
Cú hích dài hạn: Từ áp lực APEC đến bứt phá hạ tầng và du lịch
Nếu coi APEC là đích đến duy nhất, Phú Quốc sẽ bỏ lỡ cơ hội lớn. Các công trình trọng điểm hiện nay – từ sân bay mở rộng, tuyến tàu điện, đến đường ĐT.975 – đang tạo nền tảng hạ tầng hiện đại để đảo Ngọc phát triển mạnh hơn về du lịch và khẳng định vị thế điểm đến tầm cỡ quốc tế. Khi tàu điện Phú Quốc vận hành, dọc tuyến sẽ xuất hiện không gian cho các khu đô thị du lịch hỗn hợp, trung tâm thương mại, dịch vụ công cộng và giải trí, đẩy Phú Quốc tiến gần hình ảnh đô thị biển đảo hiện đại, trung tâm nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe của khu vực. Điều Phú Quốc cần lúc này là một chương trình hành động rõ ràng để tận dụng hạ tầng APEC sau hội nghị, thay vì để những tuyến đường và nhà ga trở nên vắng vẻ. APEC là phát súng xuất phát, không phải vạch đích.
