Chính sách công nghệ số gắn với thay đổi chất lượng đầu tư
Công nghiệp công nghệ số là hướng phát triển kết nối nghiên cứu, sản xuất, ứng dụng và đào tạo nhân lực, nhằm đưa công nghệ thành năng lực sản xuất và đổi mới của địa phương. Tại hội thảo ở Bắc Ninh, đại diện cơ quan quản lý đã phổ biến các nội dung trọng tâm của Luật Công nghiệp công nghệ số cùng văn bản hướng dẫn thi hành. Đây không chỉ là buổi cập nhật pháp lý: doanh nghiệp cần xem chính sách như tín hiệu về loại hình năng lực mà tỉnh muốn thu hút và nuôi dưỡng. Bắc Ninh đang chuyển trọng tâm từ số lượng dự án sang chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa. Với doanh nghiệp, điều đó có nghĩa là kế hoạch công nghệ, nghiên cứu và liên kết với đối tác trong nước ngày càng quan trọng, bên cạnh năng lực triển khai sản xuất.
Hội thảo cũng giới thiệu quy định về phát triển nhân lực công nghệ số theo Nghị định 353/2025/NĐ-CP và hướng dẫn doanh nghiệp về điều kiện, quy trình, hồ sơ vay vốn từ Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia. Đây là những nội dung thiết thực: doanh nghiệp nên rà soát nhu cầu đào tạo và khả năng đầu tư đổi mới công nghệ, thay vì chờ chính sách chỉ tạo thuận lợi về thủ tục. Tỉnh có nền tảng công nghiệp điện tử và các dự án bán dẫn, nhưng mục tiêu nâng cấp không thể đạt được nếu doanh nghiệp vẫn chỉ dựa vào gia công, lắp ráp. Chính sách Bắc Ninh đáng chú ý nhất ở chỗ gắn phổ biến luật với bài toán tiếp cận nguồn lực, nhân lực và chuyển dịch sang hoạt động có hàm lượng công nghệ cao hơn.
Mục tiêu FDI lớn đi kèm tiêu chuẩn lựa chọn khắt khe hơn
Bắc Ninh đặt mục tiêu thu hút mới và mở rộng khoảng 15–20 tỷ USD vốn FDI đến năm 2030; vốn thực hiện dự kiến đạt 10–15 tỷ USD. Nhưng con số đáng chú ý không chỉ là quy mô vốn: tỉnh muốn chuyển sang dòng vốn có công nghệ, nghiên cứu và tác động lan tỏa. Các lĩnh vực ưu tiên gồm công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo, thân thiện với môi trường, có giá trị gia tăng lớn và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trên 80% dự án FDI mới dự kiến thuộc các ngành trọng điểm như điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao, vật liệu mới và năng lượng sạch. Với nhà đầu tư, đây là lời nhắc rõ ràng: hồ sơ dự án cần thể hiện đóng góp thực chất, không chỉ quy mô đăng ký.
Tỉnh dự kiến đánh giá nhà đầu tư theo trình độ công nghệ, năng lực R&D, chuyển giao công nghệ, giá trị gia tăng, hiệu quả sử dụng đất và mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước. Đồng thời, Bắc Ninh hướng tới thu hút 3–6 trung tâm nghiên cứu, thiết kế và đổi mới sáng tạo của các tập đoàn đa quốc gia, cũng như phát triển khoảng 300 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước tham gia chuỗi cung ứng. Đây là định hướng có ý nghĩa với cả doanh nghiệp FDI lẫn nhà cung ứng nội địa: cơ hội lớn hơn sẽ đến với những đơn vị có thể cùng phát triển năng lực, tiêu chuẩn và công nghệ. Ngược lại, dự án thâm dụng lao động, ít liên kết hoặc gây áp lực môi trường có thể không còn phù hợp với ưu tiên của tỉnh.
Doanh nghiệp nên biến chính sách thành kế hoạch hành động
Bắc Ninh đã nêu các biện pháp hỗ trợ như đào tạo nhân lực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp số, giảm tiền thuê lại đất cho doanh nghiệp, cùng các mô hình “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%” để rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục. Tuy nhiên, thuận lợi hành chính chỉ là một phần của năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp nên chuẩn bị rõ nhu cầu vốn cho đổi mới công nghệ, hồ sơ đáp ứng điều kiện vay từ Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, kế hoạch phát triển nhân lực và bằng chứng về hiệu quả môi trường. Doanh nghiệp muốn tham gia chuỗi cung ứng cũng cần chủ động nâng tiêu chuẩn sản xuất, khả năng truy xuất và năng lực phối hợp với các tập đoàn lớn. Đó là cách cụ thể để biến chính sách thành cơ hội kinh doanh thay vì chỉ xem hội thảo như một buổi cập nhật quy định.
Kết luận, định hướng công nghiệp công nghệ số của Bắc Ninh và mục tiêu thu hút FDI công nghệ cao đang cùng hướng tới chất lượng tăng trưởng, thay vì mở rộng công nghiệp bằng mọi giá. Doanh nghiệp nên theo dõi văn bản hướng dẫn, đánh giá mức độ phù hợp của dự án với ưu tiên công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo và môi trường, đồng thời chuẩn bị năng lực nghiên cứu, nhân lực và liên kết nội địa. Với nhà đầu tư, tín hiệu chính sách là rõ: vốn vẫn được chào đón, nhưng lợi thế sẽ nghiêng về dự án tạo giá trị gia tăng và đóng góp dài hạn. Với doanh nghiệp trong nước, đây là lúc nâng năng lực để trở thành đối tác trong chuỗi cung ứng, không chỉ đứng ngoài quan sát dòng vốn mới.
