Thông tư 85/2026 giáo dục: Đặt lại khung cho hoạt động tăng cường
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT là văn bản quy định chi tiết việc tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông, bao gồm nguyên tắc, nội dung, hình thức tổ chức, yêu cầu chất lượng, cơ chế tài chính, trách nhiệm quản lý, thanh tra, kiểm tra, thi đua, khen thưởng và xử lý vi phạm. Đây không phải một điều chỉnh kỹ thuật nhỏ, mà là sự tái định nghĩa cách các trường phổ thông được phép mở rộng hoạt động giáo dục ngoài chính khóa. Bộ GDĐT đã ban hành Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ ngày 15.11, trực tiếp chi phối mọi cơ sở thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông. Nói thẳng, từ thời điểm này, bất cứ hoạt động tăng cường nào trong trường phổ thông đều phải soi chiếu vào Thông tư 85, nếu không muốn rơi vào vùng rủi ro pháp lý.
Hoạt động giáo dục tăng cường: Bổ sung, không phải dạy thêm trá hình
Cốt lõi của Thông tư 85 là làm rõ khái niệm hoạt động giáo dục tăng cường và tách bạch khỏi dạy thêm, học thêm. Hoạt động giáo dục tăng cường được định nghĩa là hoạt động giáo dục do cơ sở giáo dục tổ chức ngoài thời lượng chính khóa, nhằm bổ sung nội dung cần thiết, tăng cường thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức, phát triển phẩm chất, năng lực người học theo mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông. Điều 6 nhấn mạnh đây là hoạt động tiếp nối chính khóa, bảo đảm mọi học sinh được tiếp cận nội dung giáo dục toàn diện, nhưng không làm phát sinh môn học mới và không làm tăng yêu cầu cần đạt của chương trình. Quan trọng hơn cả, hoạt động giáo dục tăng cường phải được tổ chức trong khung dạy học 2 buổi/ngày hoặc theo lộ trình 2 buổi/ngày, và không được thu tiền của người học. Nói cách khác, nếu trường dùng giờ tăng cường để ôn tập, luyện thi hay dạy lại nội dung chương trình rồi thu phí, đó là vi phạm trực diện tinh thần Thông tư.
Hoạt động theo nhu cầu người học: Không thể gán mọi thứ vào "nhu cầu"
Thông tư 85 mở một đường riêng cho hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, nhưng đồng thời đặt ranh giới rất rõ. Đây là hoạt động do cơ sở giáo dục tổ chức ngoài thời gian chính khóa và tăng cường, nhằm đáp ứng nhu cầu, năng khiếu, sở thích theo định hướng phát triển cá nhân, trên cơ sở tự nguyện của người học và cha mẹ hoặc người giám hộ. Hoạt động này mang tính mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu, đáp ứng sự khác biệt về nhu cầu và năng lực. Tuy nhiên, Thông tư cấm tuyệt đối việc tổ chức hoạt động theo nhu cầu đối với những nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước theo Chương trình giáo dục phổ thông. Nghĩa là trường không thể “đẩy” các nội dung lẽ ra phải dạy miễn phí sang dạng câu lạc bộ, lớp năng khiếu để thu thêm. Hoạt động theo nhu cầu phải diễn ra ngoài thời gian chính khóa và tăng cường, dựa trên lựa chọn tự nguyện, chứ không phải sự “ép buộc mềm” qua lịch học dày đặc.
Quy định nhà trường mới: Trách nhiệm, bình đẳng và không thu tiền giờ tăng cường
Với Thông tư 85, Bộ GDĐT 2026 đặt ra một bộ quy định nhà trường mới cho hoạt động ngoài chính khóa. Hoạt động giáo dục tăng cường phải ưu tiên nội dung giáo dục cần thiết, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, tăng cường thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và phát triển phẩm chất, năng lực người học. Đồng thời, trường phải bảo đảm mọi học sinh được tiếp cận nội dung tăng cường trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày hoặc theo lộ trình 2 buổi/ngày, không được thu tiền, bảo đảm bình đẳng về cơ hội tiếp cận, lựa chọn và tham gia. Một câu có thể trích dẫn nguyên văn là: "Hoạt động giáo dục tăng cường... không được thu tiền của người học;... không dạy trước, dạy lại nội dung chương trình các môn học, không ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức như hoạt động dạy thêm, học thêm". Cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, đội ngũ nhân sự và yêu cầu bảo đảm chất lượng. Điều này chấm dứt tình trạng "khoán trắng" cho giáo viên hoặc đối tác bên ngoài mà không có kiểm soát chất lượng.
Lịch trình hiệu lực và việc phải làm ngay của trường, phụ huynh
Thông tư số 85 có hiệu lực từ ngày 15.11, nghĩa là các trường phổ thông không còn nhiều thời gian để điều chỉnh kế hoạch năm học. Từ góc độ quản lý, việc đầu tiên các cơ sở giáo dục cần làm là rà soát toàn bộ hoạt động ngoài chính khóa: phân loại rõ đâu là giáo dục tăng cường, đâu là hoạt động theo nhu cầu, đâu là dạy thêm, học thêm – vì dạy thêm, học thêm được điều chỉnh bởi một khung pháp lý khác và không thuộc phạm vi Thông tư 85. Tiếp đó, trường phải thiết kế lại nội dung tăng cường theo đúng tinh thần: cơ bản, nền tảng, cần thiết và mang tính thực hành, trải nghiệm, STEM, giáo dục toàn diện, ngoại ngữ, hướng nghiệp, kỹ năng… như Điều 6 mô tả. Về phía phụ huynh, cần chủ động đọc kỹ thông tin trường cung cấp, phân biệt giờ tăng cường (miễn phí, bắt buộc trong khung 2 buổi/ngày) với hoạt động theo nhu cầu (tự nguyện, ngoài giờ). Nếu trường “gộp” tất cả vào một gói, phụ huynh có quyền đặt câu hỏi và yêu cầu minh bạch.
