AI trong chiến lược kinh doanh: không phải để làm ít đi
AI chiến lược kinh doanh là cách doanh nghiệp tích hợp trí tuệ nhân tạo vào cấu trúc tổ chức, quy trình ra quyết định và mô hình tạo giá trị, coi AI như một năng lực cốt lõi để mở rộng quy mô vấn đề có thể giải quyết, thay vì dùng nó chỉ để tăng tốc hay giảm chi phí cho những công việc sẵn có. Từ khẩu hiệu Human² mà một doanh nghiệp công nghệ lớn lựa chọn cho tuổi 22, CEO Kelly Wong đặt ra một phép thử khó: nếu AI chỉ giúp cần ít người hơn để tạo ra cùng khối lượng công việc, thì phương trình Human² không có ý nghĩa. Ông nhấn mạnh Human × AI phải dẫn đến việc mỗi người "làm chủ những bài toán lớn hơn", không phải bị rút gọn thành Human chia cho AI. Cách nhìn này khác hẳn tư duy coi AI là một lớp tự động hóa đặt lên quy trình cũ, và đặt lãnh đạo trước câu hỏi: mình dùng AI để thay người hay để nâng cấp tham vọng của tổ chức?
Kelly Wong: Lãnh đạo phải thay đổi trước khi nói về doanh nghiệp AI-native
Điều làm nổi bật tư duy lãnh đạo công nghệ Việt không nằm ở những bài thuyết trình đẹp, mà ở thói quen làm việc mỗi ngày. Kelly Wong cho biết ông dành khoảng sáu tiếng mỗi ngày trực tiếp làm việc với AI, bên cạnh một hệ thống AI agent đảm nhận từ phân tích, quản lý dự án đến truyền thông, trong đó có một agent hoạt động gần như "chánh văn phòng" riêng. Đây là câu nói có thể trích dẫn: "Khoảng sáu tiếng mỗi ngày là thời gian tôi trực tiếp ngồi làm việc với AI". Quan trọng hơn, ông mô tả việc viết trước cuộc họp và tranh luận với máy trước khi tranh luận với người như hai thay đổi rõ nét. Khi nút thắt về năng lực tạo ra công việc dần biến mất nhờ AI, nút thắt mới xuất hiện ở chất lượng câu hỏi và quyết định của chính lãnh đạo. Thông tin không còn khan hiếm, nên cái cớ "thiếu dữ liệu" bị gỡ bỏ; nếu việc bị trì hoãn, đó thường là vì lãnh đạo chưa dám quyết. AI, theo cách này, không giải phóng lãnh đạo khỏi trách nhiệm, mà buộc họ phải rõ ràng hơn về điều mình muốn.
Từ ứng dụng AI đến AI-native: tái thiết kế doanh nghiệp, không chỉ tăng hiệu suất
Khác biệt giữa ứng dụng AI doanh nghiệp và doanh nghiệp AI-native, theo Kelly Wong, không nằm ở việc dùng nhiều hay ít mô hình, mà ở chỗ AI được đặt vào đâu trong hệ thống vận hành. Phần lớn doanh nghiệp hiện nay đặt AI lên những quy trình vốn đã tồn tại, dùng nó để tóm tắt, kiểm tra hoặc tăng tốc công việc có sẵn. Đó vẫn chỉ là câu chuyện về hiệu suất – mà hiệu suất luôn có trần. AI-native là khi doanh nghiệp dám đụng vào lõi: cấu trúc tổ chức, KPI, hệ thống và cách đánh giá công việc. Khi đó, AI không chỉ giúp làm nhanh việc cũ, mà cho phép liên tục cải tiến, thậm chí hình dung lại cách công việc nên được tạo ra. Phép thử của ông rất thẳng: "Nếu tắt toàn bộ AI vào ngày mai, điều gì sẽ xảy ra?" Nếu doanh nghiệp "không thể vận hành được", nghĩa là AI đã trở thành năng lực trung tâm, chứ không chỉ là tiện ích. Đây là bức tranh khác hẳn với việc mua công cụ AI để hợp thức hóa một chiến lược không thay đổi.
Lê Hồng Minh: Người đi đầu AI sẽ gặt hái thành quả lớn hơn – nhưng phải biết để làm gì
Trong khi CEO nói về cách làm, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Lê Hồng Minh đặt câu hỏi về lý do. Ông cho rằng AI sẽ là công nghệ định hình thời đại với sức mạnh có thể vượt xa Internet và di động – hai làn sóng đã định hình một doanh nghiệp công nghệ trong suốt 22 năm. Theo ông, AI có thể đưa năng lực tạo ra của cải của nhân loại tiến xa hơn nữa và tạo ra một nguồn của cải khổng lồ trong 20 năm tới. Thông điệp đáng chú ý là: những cá nhân, doanh nghiệp và quốc gia đi đầu trong phát triển và ứng dụng AI có thể nắm bắt được những thành quả lớn hơn, từ nền tảng tài chính tốt hơn đến cơ hội rộng lớn hơn cho các thế hệ tiếp theo. Nhưng ông cảnh báo con người rất dễ quên mất mục đích của việc tạo ra của cải. Nếu sự giàu có trở thành mục tiêu duy nhất, chúng ta có thể "được" nhiều hơn về vật chất nhưng đánh mất những giá trị quan trọng nhất. Ở đây, AI tạo giá trị không chỉ được đo bằng lợi nhuận, mà bằng khả năng nâng chất lượng cuộc sống của những người gắn bó xung quanh chúng ta.
Tư duy chiến lược mới: AI tạo giá trị và tham vọng cạnh tranh dài hạn
Khi đặt câu chuyện AI vào bối cảnh rộng hơn, có thể thấy các lãnh đạo công nghệ Việt đang kéo doanh nghiệp đi trước đường lối quốc gia về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết 57 xác định đây là "đột phá quan trọng hàng đầu" để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại và thúc đẩy kinh tế – xã hội. Trên nền đó, họ không mơ sở hữu những frontier model trong 3–5 năm tới, mà chọn ba hướng thực tế hơn: hạ tầng, vị trí địa lý và năng lực chuyển hóa kinh nghiệm nội bộ thành sản phẩm cho doanh nghiệp khác. GreenNode là một lớp hạ tầng như vậy, nơi năng lực AI tích lũy được biến thành dịch vụ. Điểm cốt lõi của AI chiến lược kinh doanh ở đây là: AI cuối cùng phải tạo ra giá trị kinh doanh rõ ràng. Trong một số trường hợp, thời gian phát triển đã rút xuống còn khoảng 1/3 với đội ngũ ít người hơn. Nhưng các lãnh đạo không dừng lại ở con số năng suất; họ dùng AI để mở rộng phạm vi vấn đề có thể giải quyết, gia tăng năng suất quốc gia và đặt tham vọng cạnh tranh dài hạn, thay vì tóp lại thành "công cụ tự động hóa" như cảnh báo trong thông điệp của nhà sáng lập.
