Từ 7 biên bản hợp tác ở Tokyo đến thông điệp chiến lược của Tây Ninh
Sự kiện Tây Ninh xúc tiến đầu tư tại Tokyo với 7 biên bản hợp tác được ký kết là một bước đi chiến lược nhằm thu hút đầu tư Nhật Bản vào các ngành công nghiệp giá trị cao, gắn với quy hoạch khu công nghiệp quy mô lớn và định hướng phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.
Ngày 22/10, tại trụ sở Đại sứ quán Việt Nam ở Tokyo, Tây Ninh phối hợp tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Tây Ninh tại Nhật Bản, tập trung giới thiệu tiềm năng và cơ hội hợp tác cho doanh nghiệp Nhật. Điểm nhấn không phải là một hội nghị ngoại giao xã giao, mà là 7 nội dung hợp tác được ký, trong đó 5 biên bản ghi nhớ tại Tokyo xoay quanh xúc tiến đầu tư, thương mại, nông nghiệp và các dự án sản xuất.
Đáng chú ý, các thỏa thuận không dàn trải mà gắn với định hướng công nghiệp và xử lý chất thải, như dự án nhà máy gạch không nung và nhà máy gia công cơ khí do một doanh nghiệp hạ tầng khu công nghiệp của Tây Ninh ký với đối tác Nhật. Điều này cho thấy tỉnh đang dùng xúc tiến đầu tư Tokyo như một phép thử cho chiến lược chọn lọc dòng vốn, thay vì chạy theo số lượng dự án.
Tây Ninh đặt cược vào khu công nghiệp giá trị cao, không phải mở rộng ồ ạt
Tây Ninh đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: quy hoạch lớn không có nghĩa là thu hút đầu tư bằng mọi giá, mà là xây dựng hệ sinh thái khu công nghiệp giá trị cao gắn với nhà đầu tư Nhật. Theo quy hoạch đến năm 2030, tỉnh dự kiến phát triển 100 khu công nghiệp và 108 cụm công nghiệp với tổng diện tích hơn 37.500 ha, tập trung ở khu vực giáp Thành phố Hồ Chí Minh.
Trong số này, hơn 1.400 ha đất sạch đã sẵn sàng cho các dự án mới – một lợi thế hiếm có trong bối cảnh nhiều địa phương phía Nam đang thiếu quỹ đất công nghiệp quy mô lớn. Nhưng thay vì đẩy mạnh các ngành thâm dụng lao động, Tây Ninh ưu tiên công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, chế biến sâu nông sản, logistics, chuyển đổi xanh và những ngành có giá trị gia tăng cao.
Cách tiếp cận này cho thấy tỉnh muốn xây dựng các khu công nghiệp giá trị cao, nơi hạ tầng, nhân lực và chính sách được thiết kế để đón dòng vốn chất lượng, đặc biệt là đầu tư Nhật Bản Tây Ninh, thay vì trở thành điểm đến cho những dự án gia công chi phí thấp.
Vì sao Tây Ninh chọn Nhật Bản làm đối tác trọng tâm?
Việc tập trung xúc tiến đầu tư Tokyo không phải ngẫu nhiên, mà dựa trên cả nền tảng quan hệ song phương lẫn thực tế dòng vốn hiện hữu. Nhật Bản hiện có 177 dự án tại Tây Ninh với tổng vốn đăng ký hơn 1,4 tỷ USD, đứng thứ 4 về số dự án và thứ 5 về vốn trong hơn 40 quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư vào tỉnh.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản đang tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Cùng với đó, khảo sát của Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản cho thấy hơn một nửa doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam có kế hoạch mở rộng hoạt động trong 1–2 năm tới. Đây là “cửa sổ cơ hội” mà Tây Ninh đang chủ động nắm lấy.
Thực tế, kinh nghiệm của các doanh nghiệp Nhật đang hoạt động tại địa phương – từ chế biến gỗ đến sản xuất đồ uống – cho thấy khi chính quyền đồng hành, nhà đầu tư Nhật sẵn sàng gắn bó lâu dài và nâng cấp chuỗi giá trị. Điều Tây Ninh cần làm là biến những câu chuyện thành công này thành thông điệp nhất quán trong chiến lược hợp tác Việt Nhật.
Tăng trưởng 10,3% và bài toán cạnh tranh vùng trong thu hút FDI
Trong 9 tháng đầu năm, kinh tế Tây Ninh tăng trưởng 10,3%, dẫn đầu khu vực phía Nam. Con số này không chỉ là thành tích, mà là “vốn chính trị” để tỉnh bước vào cuộc cạnh tranh thu hút FDI với các địa phương lân cận như Bình Dương, Đồng Nai hay Long An. Nhưng nếu chỉ dựa vào tăng trưởng và vị trí kết nối Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long và Campuchia, Tây Ninh sẽ khó tạo khác biệt bền vững.
Điểm khác biệt mà tỉnh đang cố xây dựng nằm ở cam kết cải cách hành chính, hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn. Nếu các cam kết này được thực thi nhất quán, Tây Ninh có thể biến lợi thế địa lý thành lợi thế cạnh tranh thực chất trong mắt nhà đầu tư Nhật.
Tuy vậy, quy hoạch 100 khu công nghiệp và 108 cụm công nghiệp cũng là áp lực lớn: nếu không thu hút được đủ dự án chất lượng, nguy cơ lãng phí đất đai và hạ tầng là có thật. Bài toán của Tây Ninh không chỉ là kéo được vốn, mà là kéo đúng loại vốn để giữ vững đà tăng trưởng mà không đánh đổi môi trường và chất lượng sống.
Từ biên bản đến nhà máy: Tây Ninh cần làm gì tiếp theo?
Các biên bản hợp tác ký tại Tokyo mới là bước khởi đầu; các bên sẽ tiếp tục hoàn thiện phương án triển khai, thống nhất điều kiện hợp tác và đưa thỏa thuận vào thực tế. Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản khẳng định sẽ phối hợp với tỉnh và các tổ chức liên quan của Nhật trong kết nối đối tác, tổ chức khảo sát và thúc đẩy triển khai đề xuất hợp tác cụ thể.
Về phía địa phương, lãnh đạo Tây Ninh cam kết tiếp tục cải cách thủ tục, nâng cấp hạ tầng và đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt vòng đời dự án. Nếu những cam kết này được cụ thể hóa thành quy trình nhanh, minh bạch và đội ngũ hỗ trợ chuyên nghiệp cho nhà đầu tư Nhật, các khu công nghiệp giá trị cao của tỉnh sẽ có cơ hội “lấp đầy” bằng những dự án đúng định hướng.
Kết luận, chuyến xúc tiến đầu tư Tokyo cho thấy Tây Ninh đang chọn con đường khó nhưng đúng: ưu tiên chất lượng hơn số lượng, chọn nhà đầu tư Nhật Bản cho các ngành công nghiệp giá trị cao, và dùng quy hoạch khu công nghiệp lớn làm “sân khấu” cho chiến lược đó. Thành công hay không sẽ được đo không phải bằng số biên bản ký, mà bằng số nhà máy công nghệ cao đi vào hoạt động trong thập kỷ tới.
