Từ bữa tiệc thời trang trong MV Thầy Dùi đến cáo buộc đạo nhái
Vụ việc chiếc áo croptop đính tai nghe trong MV Thầy Dùi của Hoàng Thùy Linh bị thương hiệu Thụy Sĩ Omar Amor công khai nghi ngờ đạo nhái trên mạng xã hội là một tranh chấp bản quyền thiết kế thời trang, nơi yếu tố sáng tạo, cách sử dụng chất liệu và thông điệp nghệ thuật giao nhau, buộc giới thời trang Việt phải đối diện câu hỏi khó về tính nguyên bản và trách nhiệm pháp lý trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng dày đặc. Tối 15/10, Hoàng Thùy Linh tái xuất với MV Thầy Dùi sau 4 năm vắng bóng, sản phẩm nhanh chóng vượt mốc 400 nghìn lượt xem chỉ sau một ngày phát hành. Phần thời trang với hơn 11 tạo hình mang tinh thần dân gian được xem là điểm nhấn thị giác nổi bật. Nhưng chưa đầy một ngày sau, Look 02 với chiếc croptop đính hàng trăm tai nghe lại bất ngờ trở thành tâm điểm tranh cãi đạo nhái thiết kế thời trang trên mạng xã hội.
Chiếc croptop tai nghe và màn đối chất trực tiếp của Hoàng Ku
Tâm điểm lùm xùm là chiếc croptop đính tai nghe trong Look 02, tạo hình "Giáo sư" với ý tưởng khi AI trở thành "thầy dùi" của thời đại mới. Thiết kế này được NTK Đỗ Phúc Quyền custom từ hàng trăm chiếc tai nghe, sau đó được Hoàng Ku tinh chỉnh phom dáng để phù hợp concept MV, tạo nên cấu trúc mang hơi hướng futuristic và ẩn dụ về "hàng trăm lời nói, lời khuyên" trong xã hội số. Trong khi đó, Omar Amor – nhà thiết kế tại Geneva theo đuổi thời trang nghệ thuật từ rác thải điện tử – đã gây tiếng vang với bộ trang phục kết từ 750 chiếc tai nghe bằng kỹ thuật macramé thủ công. Khi tài khoản thương hiệu này nhiều lần bình luận yêu cầu ê-kíp Việt "lần sau hãy đặt bản gốc" cho thiết kế làm từ tai nghe, câu chuyện không còn là một hiểu lầm nhỏ mà trở thành màn đối chất công khai giữa Fashion Director Hoàng Ku và một nhà thiết kế quốc tế về ranh giới giữa cảm hứng và đạo nhái thiết kế thời trang.
Tranh chấp bản quyền thiết kế trong bối cảnh thời trang Việt Nam quốc tế
Điều đáng chú ý là MV Thầy Dùi chủ trương tôn vinh thời trang Việt Nam quốc tế bằng cách ưu tiên hợp tác với các nhà thiết kế và thương hiệu trẻ trong nước, chỉ điểm xuyết vài thương hiệu xa xỉ nước ngoài. Chiếc croptop tai nghe vì thế được đặt trong một bức tranh sáng tạo Việt khá rõ ràng, với moodboard, câu chuyện tạo hình và thông điệp được Hoàng Ku công khai ngay sau khi MV ra mắt. Ở chiều ngược lại, Omar Amor là thương hiệu thời trang tái chế độc lập tại Geneva, nổi lên nhờ tư duy biến rác thải công nghệ thành thời trang avant-garde, trong đó các thiết kế từ tai nghe trắng đã xuất hiện công khai từ khoảng tháng 4 năm nay. Khi một bên nhấn mạnh tính bản địa và triết lý văn hóa, bên kia khẳng định quyền tác giả với chất liệu và cấu trúc từ tai nghe, tranh chấp bản quyền thiết kế không chỉ xoay quanh hình thức mà còn chạm tới câu hỏi: trong thời trang Việt Nam quốc tế, đâu là phần "ý tưởng chung" và đâu là "dấu ấn riêng" đủ mạnh để tránh bị hiểu là đạo nhái.
Vai trò mạng xã hội và quá trình xác minh giữa các bên
Sự việc bùng lên chủ yếu từ mạng xã hội: chỉ khoảng một ngày sau khi MV lên sóng, tài khoản Omar Amor đã để lại bình luận trực tiếp dưới bài đăng của Hoàng Ku, ám chỉ việc "học hỏi" thiết kế tai nghe của mình. Việc nhà thiết kế quốc tế can thiệp công khai như vậy khiến cộng đồng thời trang lập tức chia phe, tranh luận gay gắt về tính nguyên bản của chiếc áo. Khoảng ba tiếng sau, Hoàng Ku phản hồi bằng tiếng Anh, giải thích quy trình làm việc: anh là người giám tuyển, chọn thiết kế từ bộ sưu tập sẵn có của Đỗ Phúc Quyền vì thấy phù hợp tầm nhìn sáng tạo, rồi xin phép tác giả để chỉnh sửa. Bên cạnh phản hồi công khai, Hoàng Ku cho biết đang chủ động làm cầu nối, trực tiếp liên hệ và trao đổi với cả hai nhà thiết kế để làm rõ sự việc, vốn hiện vẫn chờ phản hồi cuối cùng từ các bên liên quan. Cách xử lý này cho thấy khi tranh chấp bản quyền thiết kế nổ ra, minh bạch quy trình và đối thoại trực tiếp là con đường ít tổn hại nhất cho hình ảnh thời trang Việt.
Kết luận: Bài kiểm tra về tính nguyên bản cho thời trang Việt
Nhìn rộng hơn, vụ croptop tai nghe trong Hoàng Thùy Linh MV Thầy Dùi là một bài kiểm tra khắt khe cho tham vọng đưa thời trang Việt Nam quốc tế. Khi một thiết kế Việt sử dụng chất liệu tương tự, xuất hiện trong cùng giai đoạn với một đồ án thạc sĩ được báo chí thời trang quốc tế ghi nhận, mọi điểm giống nhau đều dễ bị soi dưới lăng kính đạo nhái thiết kế thời trang. Dù kết luận cuối cùng về tranh chấp bản quyền thiết kế còn chờ các bên, câu chuyện đã gióng lên hồi chuông: nếu muốn bước ra thế giới, ê-kíp sáng tạo Việt phải chuẩn bị hồ sơ ý tưởng, mốc thời gian, quy trình hợp tác với nhà thiết kế rõ ràng, sẵn sàng đối chất khi bị đặt nghi vấn. Tính nguyên bản không chỉ nằm ở việc "khác biệt" mà còn ở khả năng chứng minh mình khác biệt một cách thuyết phục, bằng dữ liệu, bằng đối thoại và bằng thái độ chuyên nghiệp trước công chúng quốc tế.
