Điểm mới: hỗ trợ cả học sinh không ở bán trú
Đề xuất hỗ trợ bữa trưa là chính sách dự kiến dành cho một số học sinh tiểu học và THCS ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, giúp các em ăn tại trường trong ngày học hai buổi mà không bắt buộc phải ở lại bán trú. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về nội dung này trong dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 66/2025/NĐ-CP; vì vậy, đây chưa phải chế độ đã có hiệu lực.
Đây là thay đổi đáng chú ý vì nhu cầu ăn trưa không chỉ xuất hiện ở học sinh bán trú. Có em vẫn đi về nhà mỗi ngày nhưng khoảng nghỉ giữa hai buổi học khiến gia đình khó thu xếp việc đưa đón hoặc chuẩn bị bữa ăn. Nếu được thông qua, chính sách ăn trưa sẽ mở thêm một cách tiếp cận hỗ trợ, gắn với lịch học thực tế thay vì chỉ dựa vào việc học sinh có lưu trú tại trường hay không.
Hai nhóm học sinh dự kiến được xem xét
Dự thảo xác định hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất gồm học sinh tiểu học, THCS học tại cơ sở giáo dục thuộc xã khu vực III hoặc thôn đặc biệt khó khăn ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, nhưng chưa hưởng chế độ học sinh bán trú. Nhóm thứ hai là học sinh thuộc diện chính sách, thường trú tại xã khu vực I, khu vực II hoặc thôn thuộc vùng này và học tại cơ sở giáo dục đáp ứng các điều kiện của dự thảo.
Địa bàn cư trú và trường học vì thế đều quan trọng; không thể hiểu đề xuất là mọi học sinh ở miền núi đương nhiên được nhận hỗ trợ. Với nhóm thứ nhất, điểm mấu chốt là các em chưa được hưởng chính sách bán trú. Nhóm thứ hai phải thuộc diện chính sách và đáp ứng điều kiện liên quan đến nơi thường trú, cơ sở giáo dục. Gia đình nên theo dõi văn bản cuối cùng để xác định trường hợp cụ thể, thay vì dựa riêng vào tên gọi “vùng khó”.
Điều kiện tổ chức và mức hỗ trợ dự kiến
Theo dự thảo, chính sách chỉ thực hiện khi trường tổ chức dạy học hai buổi mỗi ngày và gia đình đăng ký cho học sinh ăn trưa tại trường. Mức hỗ trợ được dẫn chiếu đến Điều 3 Nghị định 339/2025/NĐ-CP: 450.000 đồng tiền ăn trưa và 8 kg gạo mỗi tháng, tính theo thời gian học thực tế, tối đa 9 tháng trong năm học.
Cần phân biệt khoản này với chế độ dành cho học sinh bán trú. Hỗ trợ bữa trưa được đề xuất cho cả học sinh chỉ ăn tại trường rồi về nhà; còn chính sách bán trú gắn với việc ăn, ở tại trường và điều kiện không thể đi học rồi trở về nhà trong ngày. Dự thảo nêu mức tiền ăn bán trú là 1,17 triệu đồng mỗi tháng, tối đa 9 tháng một năm học. Hai chế độ có phạm vi và mục đích khác nhau, không nên đánh đồng.
Tác động phụ thuộc vào khả năng tổ chức bữa ăn
Với gia đình có con học hai buổi nhưng không thuộc diện bán trú, đề xuất có thể giảm bớt gánh nặng chuẩn bị bữa trưa và giúp học sinh ở lại trường giữa ngày. Tuy nhiên, quyền lợi trên giấy chỉ có ý nghĩa khi trường đủ điều kiện tổ chức bữa ăn an toàn, phù hợp và có nơi phục vụ. Dự thảo cũng tính đến kinh phí hỗ trợ cơ sở vật chất, thiết bị và chi phí điện, nước để nhà trường tổ chức bữa trưa.
Đây là điểm cần được quan tâm song song với việc mở rộng đối tượng. Thực tế một số khu vực miền núi còn thiếu thốn điều kiện phục vụ bán trú, nên việc triển khai không thể chỉ dừng ở xác định học sinh nào đủ tiêu chuẩn. Đề xuất vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến, chưa trở thành quy định có hiệu lực. Kết luận hợp lý lúc này là cơ hội hỗ trợ có thể rộng hơn, nhưng gia đình cần chờ văn bản chính thức và hướng dẫn thực hiện trước khi xác định quyền lợi.
