Nhóm 'con ghét bố mẹ' là gì và vì sao đây là lời cảnh báo cho gia đình?
Nhóm “con ghét bố mẹ” là cộng đồng trên mạng xã hội nơi trẻ em và người trẻ chia sẻ tổn thương, tức giận và cảm giác bị bỏ rơi trong gia đình, bộc lộ khoảng cách cha mẹ con và nhu cầu được lắng nghe, thừa nhận cảm xúc khi đối thoại trực tiếp với bố mẹ bị đứt gãy hoặc thiếu an toàn. Theo dữ liệu hiển thị trên nền tảng, nhóm “I hate my parents” được lập từ năm 2021 với mô tả là nơi chia sẻ rắc rối gia đình và cảm giác “ghét bố mẹ”. Đáng chú ý, đến ngày 28-9 nhóm khoảng 50.000 thành viên, chỉ một ngày sau tăng vọt lên hơn 120.000 và tiếp tục tăng. Đây không còn là hiện tượng nhỏ lẻ, mà là tấm gương phản chiếu khủng hoảng đối thoại trong nhiều gia đình Việt. Thay vì chỉ hoảng hốt, phụ huynh cần coi sự bùng nổ của nhóm con ghét bố mẹ như một tín hiệu báo động để xây dựng lại đối thoại với con trên nền tảng tôn trọng và thấu hiểu.
Trẻ em đang tìm gì ở người lạ trên mạng xã hội trẻ?
Điều đáng nói là phần lớn nội dung trong nhóm không dừng ở những câu “con ghét bố mẹ” bột phát, mà là những câu chuyện dài về bị so sánh, bị phân biệt đối xử, áp lực học hành, chuyện tình cảm, bị xem nhẹ cảm xúc. Nhiều bạn trẻ thừa nhận họ đến đây vì không còn chỗ an toàn trong gia đình để nói về nỗi buồn. Các chuyên gia tâm lý trẻ em cho rằng, khi khó nói trực tiếp với bố mẹ, trẻ sẽ tìm đến người lạ có cùng trải nghiệm để cảm thấy bớt cô đơn. Ở tuổi 12–13, tâm lý và thần kinh trẻ đang phát triển, trải nghiệm sống ít nên chúng dễ cực đoan, dễ bị cộng hưởng cảm xúc tiêu cực. Nhóm con ghét bố mẹ trở thành nơi đặt tên cho cảm xúc, nhưng cũng là môi trường dễ tạo “cộng hưởng giận dữ”: càng đọc, càng bình luận, sự bực bội với bố mẹ càng được nuôi dưỡng, đặc biệt khi thuật toán mạng xã hội trẻ liên tục gợi ý nội dung xung đột gia đình.
Khoảng cách cha mẹ con: Đứt gãy đối thoại, không chỉ là khác biệt thế hệ
Một tiến sĩ giáo dục nhận định sự xuất hiện rầm rộ của các nhóm “con ghét bố mẹ” cho thấy đối thoại giữa cha mẹ và con cái đang bị đứt gãy, người lớn chưa bước được vào thế giới tâm lý trẻ em để hiểu xung đột. Khoảng cách cha mẹ con hiện nay không chỉ là khác nhau vài thói quen, mà là khoảng cách trong cách nhìn cuộc đời: bố mẹ ưu tiên “an toàn, ổn định, thành tích”, trong khi trẻ ưu tiên “được hiểu, được là mình, được tôn trọng quyền tự chủ”. Khi khoảng cách này không được nhận diện, mọi cuộc nói chuyện dễ biến thành buổi “giảng đạo”, còn trẻ thì đóng cửa, rút lui vào mạng xã hội trẻ. Đáng lo hơn, nội dung cá nhân hóa trên nền tảng khiến người dùng liên tục được đề xuất thêm bài viết về mâu thuẫn gia đình, tạo một “buồng vang” quan điểm tiêu cực. Nếu kéo dài, trẻ có thể nhìn quan hệ gia đình bằng lăng kính méo mó, dễ diễn dịch mọi hành vi của bố mẹ theo hướng kiểm soát, ác ý, khiến hòa giải ngày càng khó.
Nhận diện dấu hiệu sớm: Khi nào cần can thiệp trước khi khoảng cách tâm lý quá lớn?
Không phải mọi lần con vào nhóm con ghét bố mẹ đều là khủng hoảng, nhưng sự lặp lại và giọng điệu bài đăng là chỉ báo quan trọng. Các chuyên gia cho rằng nếu việc tham gia nhóm kéo dài, nội dung chia sẻ thể hiện tuyệt vọng, cô lập, bất lực, đó có thể là dấu hiệu con đang gặp khó khăn tâm lý hoặc xung đột quan hệ cần được chú ý hơn. Phụ huynh cũng cần để ý những tín hiệu khác: con thường xuyên lo âu, buồn bã, thu mình, rối loạn giấc ngủ, bỏ các sở thích trước đây, hoặc có suy nghĩ tự hại bản thân. Nhiều cha mẹ bị sốc khi vô tình đọc bài con viết, phản ứng bằng quát mắng, tra hỏi hoặc ép con rời nhóm. Cách phản ứng mạnh ấy thường xuất phát từ nỗi lo, tổn thương của chính cha mẹ, nhưng lại dễ làm con thu mình sâu hơn. Can thiệp hiệu quả không phải là “cắt internet” hay “cấm tham gia nhóm”, mà là sử dụng những dấu hiệu này như lời mời đối thoại: gia đình đang chạm tới ngưỡng cần trợ giúp chuyên nghiệp nếu mọi nỗ lực nói chuyện đều bế tắc.
Xây dựng lại đối thoại: Lắng nghe thực sự và không gian an toàn cho cảm xúc của con
Muốn kéo con ra khỏi tâm lý “con ghét bố mẹ”, điều tiên quyết không phải là chứng minh bố mẹ đúng, mà là tái lập cảm giác an toàn khi con bộc lộ cảm xúc. Các nhà tư vấn nhấn mạnh: điều trẻ cần trước hết không phải người lớn lập tức đưa ra giải pháp, mà là một người chịu lắng nghe và hiểu điều đang xảy ra với chúng. Vượt lên điểm số, hành vi hàng ngày, gia đình cần tạo cảm giác rằng khi con buồn, giận, thất vọng hoặc mắc sai lầm, vẫn có không gian an toàn để nói ra mà không bị phán xét tức thì. Khi phát hiện con tham gia nhóm, phụ huynh được khuyến nghị không chất vấn dồn dập, không yêu cầu rời nhóm ngay, mà hỏi: “Điều gì ở đó khiến con thấy được hiểu? Điều gì làm con đau?” rồi chủ động nối lại đối thoại bằng lời thấu cảm như: “Mẹ thấy con rất giận và mệt”. Việc khẳng định tình thương và sự quan tâm đúng lúc giúp xây dựng lại đối thoại và dần phục hồi niềm tin. Nếu sau khi chia sẻ, con thấy nhẹ lòng, hiểu mình hơn và biết cách cư xử khác, đó là kết nối lành mạnh; ngược lại, nếu sự tham gia khiến con thêm thù hận, ám ảnh, muốn cắt đứt mọi quan hệ, gia đình cần tìm đến chuyên gia để hỗ trợ.
