Hoàn thành chỉ tiêu chỉ là bước đầu
Cung ứng điện là quá trình bảo đảm nguồn và lưới điện đáp ứng liên tục, an toàn nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt, đồng thời đủ năng lực phục vụ tăng trưởng trong tương lai. Vì thế, hoàn thành chỉ tiêu ngành điện không thể chỉ được đo bằng sản lượng hay tiến độ công việc: thước đo cuối cùng là khách hàng có điện ổn định khi phụ tải tăng và thời tiết bất lợi.
Hưng Yên cho thấy áp lực đang đến từ chính đà phát triển: nhu cầu điện tăng tại các khu, cụm công nghiệp trong khi nắng nóng kéo dài và nguy cơ mưa bão làm công tác vận hành phức tạp hơn. Trong 9 tháng đầu năm, sản lượng điện thương phẩm đạt 8,85 tỷ kWh, tăng 10,72% so với cùng kỳ. Công ty Điện lực Hưng Yên đã tăng kiểm tra đường dây, trạm biến áp, xử lý khiếm khuyết và phối hợp điều độ; nay đặt mục tiêu hoàn thành các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh năm 2026.
Điểm đáng chú ý là tăng sản lượng mà vẫn giảm tổn thất và hạn chế gián đoạn mới phản ánh chất lượng điều hành. Tỷ lệ tổn thất điện năng thương phẩm của Hưng Yên đạt 2,56%, thấp hơn mức kế hoạch năm 0,74 điểm phần trăm. Công nghệ sửa chữa Hotline cũng giúp bảo dưỡng lưới điện mà không phải cắt điện theo phương án thông thường; đơn vị dự kiến tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng các phiên thi công để về đích kế hoạch.
Thanh Hóa cần điện đi trước mục tiêu tăng trưởng
Với Thanh Hóa, cung ứng điện ổn định không phải nhiệm vụ hậu cần đứng sau tăng trưởng mà là điều kiện để doanh nghiệp mở rộng sản xuất và dự án đầu tư phát huy hiệu quả. Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, trong khi nhu cầu điện tăng theo công nghiệp hóa, đô thị hóa và tập trung mạnh ở các khu công nghiệp, Khu kinh tế Nghi Sơn. Năm 2020, sản lượng điện thương phẩm hơn 5,75 tỷ kWh; đến cuối năm 2026, con số dự kiến vượt 9,6 tỷ kWh.
Quy mô đầu tư phần nào phản ánh khoảng cách cần lấp: đến ngày 30/10/2026, Công ty Điện lực Thanh Hóa triển khai danh mục 227 dự án, gồm các hạng mục chuyển tiếp, bổ sung và kế hoạch cho những năm tiếp theo. Các dự án hướng tới tăng năng lực lưới trung, hạ áp và 110 kV, giảm quá tải cục bộ, cải thiện khả năng điều chuyển phụ tải. Nhưng danh mục lớn chỉ có ý nghĩa khi được thi công đúng tiến độ, phối hợp nhịp nhàng với đơn vị quản lý dự án và sớm đưa công trình vào vận hành.
An ninh năng lượng vì thế phải được nhìn như năng lực chuẩn bị cho giai đoạn phát triển kế tiếp, không chỉ là đáp ứng phụ tải hiện tại. Dự báo năm 2027, công suất tăng trưởng của tỉnh cần thêm trên 350 MW so với năm 2026; nguồn điện và lưới truyền tải phải tăng tương ứng. Nếu đầu tư chậm hơn nhu cầu, điện sẽ trở thành điểm nghẽn thay vì nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng.
Điều hành và phối hợp quyết định độ tin cậy
Kết quả của EVNCPC cho thấy tiến độ và độ tin cậy có thể được cải thiện song song, nhưng cũng nhắc rằng phần việc còn lại không nhỏ. Sau 9 tháng, điện thương phẩm đạt hơn 22.543 triệu kWh, tăng 9,79%; thời gian mất điện trung bình của khách hàng là 106,89 phút, giảm 15,84% so với cùng kỳ. Đơn vị hoàn thành 282 dự án, tương đương 58,63% kế hoạch năm, và đóng điện 15 công trình lưới 110 kV.
Các tháng cuối năm đòi hỏi EVNCPC tập trung nguồn lực xử lý phần việc tồn đọng, đẩy nhanh đầu tư, dự báo thời tiết cực đoan và chuẩn bị kịch bản ứng phó sự cố thiết bị. Sau sáp nhập, việc điều hành hiệu quả càng phụ thuộc vào phối hợp giữa cấp tổng công ty, công ty thành viên, điện lực cơ sở và ban quản lý dự án. Trao đổi về cung ứng điện, độ tin cậy lưới, tiến độ công trình và chất lượng dịch vụ cần dẫn tới đầu mối trách nhiệm rõ ràng, thay vì chỉ dừng ở khâu nhận diện vấn đề.
Áp lực vận hành không chỉ nằm ở những chỉ số nội bộ. Khi sửa chữa, nâng cấp lưới điện, người dân và doanh nghiệp cần được thông tin kịp thời về lịch ngừng, giảm cung cấp điện; khi xảy ra sự cố, phối hợp nhanh sẽ giúp rút ngắn gián đoạn. Với khách hàng, độ tin cậy còn thể hiện qua khả năng tiếp cận dịch vụ: EVNCPC báo cáo thời gian giải quyết trung bình yêu cầu dịch vụ điện là 1,78 ngày. Hiệu quả điều hành phải được cảm nhận trong sinh hoạt và hoạt động sản xuất, không chỉ trên báo cáo.
Nguồn điện phải theo kịp nhịp kinh tế
Ba trường hợp cùng chỉ ra một yêu cầu: chỉ tiêu ngành điện chỉ có ý nghĩa khi chuyển thành năng lực cung ứng thực tế. Hưng Yên cần duy trì chất lượng vận hành giữa phụ tải và thời tiết khó lường; Thanh Hóa phải biến kế hoạch đầu tư thành công trình đóng điện đúng lúc; EVNCPC cần điều hành thống nhất và ứng phó chủ động trên địa bàn rộng. Mỗi đơn vị có bài toán riêng, nhưng phụ tải không chờ tiến độ xử lý thủ tục hay sự phối hợp chậm trễ.
Muốn bảo đảm an ninh năng lượng, đầu tư lưới điện, nâng năng lực truyền tải, phát triển nguồn và sử dụng điện tiết kiệm cần được tính đồng bộ. Cùng lúc, công tác bảo dưỡng, cảnh báo phụ tải, quản lý sự cố và thông tin khách hàng phải gắn kết giữa các đơn vị điện lực địa phương. Đây là cách giảm nguy cơ quá tải và gián đoạn mà không đánh đổi độ an toàn để chạy theo con số hoàn thành.
Kết luận không nằm ở việc đơn vị nào báo cáo thành tích cao hơn, mà ở chỗ nguồn cung có theo kịp đà tăng trưởng hay không. Hoàn thành kế hoạch năm là mốc cần đạt; nền tảng bền vững phải là lưới điện đủ linh hoạt, công trình về đích đúng hạn và các cấp vận hành phối hợp hiệu quả. Nếu thiếu những điều đó, mục tiêu kinh tế cao hơn sẽ nhanh chóng bộc lộ giới hạn của hệ thống điện.
