Từ lợi thế sẵn có đến giá trị mới
Đổi mới sáng tạo Cà Mau là cách chuyển tài nguyên, bản sắc và những vấn đề thực tế của địa phương thành sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh có giá trị cao hơn. Đây không nên chỉ là khẩu hiệu tại một ngày hội, mà là hướng đi để lợi thế tự nhiên tạo ra sinh kế và năng lực cạnh tranh lâu dài. Sáng 30/10, tỉnh khai mạc Ngày hội khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo năm 2026, CamaUP’26, với chủ đề “Con nước mới”; chương trình do Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức và kéo dài đến hết ngày 31/10 tại phường Bạc Liêu. Ngày hội tập trung vào tư duy phát triển dựa trên nguồn lực địa phương, kết nối tiềm năng Cà Mau với tri thức, công nghệ và kinh nghiệm bên ngoài. Tỉnh có tôm, cua, rừng ngập mặn, tài nguyên biển, năng lượng tái tạo và chiều sâu văn hóa phương Nam. Nhưng những lợi thế ấy chỉ thành động lực khi được tổ chức, ứng dụng khoa học và đưa đến đúng thị trường.
Thước đo không phải số lượng ý tưởng
CamaUP’26 nối tiếp cuộc thi khởi nghiệp bắt đầu từ năm 2019. Qua các kỳ, Cà Mau ghi nhận gần 800 lượt ý tưởng và dự án; riêng cuộc thi năm 2026 có 132 đề xuất được đánh giá có tính thực tiễn và khả thi. Đó là nền tảng đáng kể, nhưng số lượng ý tưởng không tự bảo đảm tăng trưởng. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Luân đặt đúng câu hỏi: bao nhiêu ý tưởng thành sản phẩm có khách hàng, bao nhiêu dự án phát triển thành doanh nghiệp có thể lớn mạnh? Đây mới là phép thử của hệ sinh thái khởi nghiệp. Với con tôm, giá trị cao hơn đòi hỏi giống tốt, kiểm soát dịch bệnh, dữ liệu nuôi, chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc; với rừng, sinh kế mới phải đi cùng gìn giữ hệ sinh thái. Nếu thiếu vốn, năng lực tổ chức, công nghệ và đầu ra, đổi mới sáng tạo khó vượt khỏi sân khấu sự kiện. Mục tiêu tăng trưởng Cà Mau vì thế phải được đánh giá bằng năng suất, chất lượng và thu nhập người dân.
Festival Tôm cần nối được cả chuỗi
Festival Tôm Cà Mau lần thứ II dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến 25/11, với chủ đề “Tôm Cà Mau – Vươn tầm thế giới”. Sự kiện hướng đến quảng bá ngành hàng, mở thị trường, thu hút đầu tư, tăng liên kết chuỗi giá trị tôm và nâng sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương. Quy mô dự kiến khoảng 350 gian hàng: 150 gian ngành tôm, 156 gian OCOP, 20 gian ẩm thực và 24 gian tư vấn, giới thiệu việc làm. Điểm đáng chú ý không chỉ là trưng bày. Hội nghị kết nối cung cầu và giao thương ngày 21/11 được thiết kế để gặp gỡ doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất khẩu với đơn vị cung ứng, nhà phân phối, siêu thị, sàn thương mại điện tử, nhà nhập khẩu, hợp tác xã và cơ sở nuôi. Các cuộc trao đổi về tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số có thể giúp tháo gỡ điểm nghẽn giữa ao nuôi và người mua. Nếu kết nối ấy tạo ra hợp tác thực chất, Festival mới góp phần nâng thương hiệu tôm thay vì chỉ tạo tiếng vang ngắn hạn.
Tăng trưởng phải chạm đến đời sống
CamaUP’26 và Festival Tôm cùng đặt ra một bài toán: biến tiềm năng thành năng suất, thị trường và thu nhập, thay vì dừng ở hoạt động quảng bá hay cuộc thi ý tưởng. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra nhanh và khoa học, công nghệ ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh, Cà Mau có lý do để kết nối nguồn lực bản địa với tri thức và thị trường rộng hơn. Nhưng kết nối chỉ có ý nghĩa khi doanh nghiệp, hợp tác xã và người nuôi tiếp cận được công nghệ, thông tin tiêu chuẩn và đầu ra ổn định. Lợi ích cũng cần lan đến người dân qua việc làm, đào tạo nghề và cơ hội lập nghiệp tại địa phương; Festival dự kiến có hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm. Tỉnh kỳ vọng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ nâng năng suất, chất lượng, quy mô kinh tế và thu nhập. Đó là mục tiêu đúng, nhưng kết quả phải được đo bằng doanh nghiệp hình thành, sản phẩm bán được và sinh kế được cải thiện. “Con nước mới” chỉ thành dòng chảy tăng trưởng khi ý tưởng có người mua và chuỗi sản xuất cùng tiến lên.
