Một triển lãm ảnh lịch sử Việt Nam nhìn lại 81 năm bằng ống kính
Triển lãm ảnh lịch sử Việt Nam “Rạng rỡ non sông Việt Nam” là hoạt động trưng bày 130 bức ảnh tư liệu chọn lọc, được chia theo các giai đoạn từ Cách mạng Tháng Tám 1945, Quốc khánh 2/9, hai cuộc kháng chiến cho đến hành trình đổi mới Việt Nam, nhằm tái hiện bằng hình ảnh tiến trình giành độc lập, bảo vệ non sông và hội nhập phát triển, qua đó khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của mỗi công dân với Tổ quốc. Điểm quan trọng của triển lãm không nằm ở số lượng 130 bức ảnh tư liệu, mà ở cách chúng được sắp xếp như một bản trường ca bằng hình ảnh: mở đầu bằng mùa Thu lịch sử, tiếp nối bằng những năm tháng chiến tranh gian khổ, và kết lại bằng một Việt Nam đổi mới, hội nhập, tự tin bước ra thế giới. Tổ chức tại Nhà triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng từ ngày 28/8 đến 10/10/2026, sự kiện kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 không chỉ là một hoạt động ảnh chuyên đề quốc khánh, mà là lời nhắc đầy hình ảnh về hành trình đã đi và con đường trước mắt.
Hào khí mùa Thu và lời thề bất tử trong ống kính tư liệu
Phần đầu tiên của triển lãm mang tên “Hào khí mùa Thu lịch sử” là trục xương sống cho toàn bộ câu chuyện: nếu không có mùa Thu 1945, sẽ không có những khung hình về đổi mới hôm nay. Những bức ảnh tư liệu về cuộc Tổng khởi nghĩa, những ngày sục sôi trên các đường phố, và đỉnh cao là khoảnh khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945, tạo nên một không gian gần như thiêng liêng. Bản sao Tuyên ngôn Độc lập soạn bằng máy đánh chữ được trưng bày như “nhân vật chính” của chuyên đề ảnh chuyên đề quốc khánh, nhắc người xem rằng mọi thành tựu sau này đều khởi nguyên từ lời thề bất tử về độc lập, tự do, hạnh phúc. Ở đây, nhiếp ảnh tư liệu không phải là sự minh họa khô khan cho lịch sử, mà là chứng nhân cho bước ngoặt: mỗi bức ảnh là một lát cắt của thời khắc dân tộc đổi số phận. Việc đặt phần này lên đầu cho thấy quan điểm rất rõ: muốn nói về hành trình đổi mới Việt Nam, phải bắt đầu từ thời điểm mà quốc gia lần đầu tự quyết định con đường phát triển của mình.
Từ gian khổ kháng chiến đến thành tựu đổi mới và hội nhập
Nếu “Hào khí mùa Thu lịch sử” là khởi phát tinh thần độc lập, thì phần “Bảo vệ nền độc lập và thống nhất non sông” là lời nhắc rằng tự do không tự nhiên mà có, cũng không tự nhiên mà giữ được. Các hình ảnh về hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ khắc họa một đất nước vừa chiến đấu, vừa xây dựng, với quân và dân cùng viết nên chặng đường gian khổ nhưng oanh liệt, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ. Điểm đáng chú ý là cách triển lãm không dừng ở chiến công, mà dẫn người xem đi tiếp sang phần “Việt Nam đổi mới, hội nhập và phát triển”. Những khung hình về thành tựu chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội, đối ngoại của đất nước và của Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn đổi mới kể câu chuyện một Việt Nam tự cường, ổn định chính trị và tăng trưởng kinh tế, đời sống nhân dân được nâng cao, vị thế quốc gia ngày càng được khẳng định trên trường quốc tế. Sự chuyển tiếp này cho thấy một quan điểm rất rõ ràng: độc lập không phải là trạng thái đứng yên, mà là nền tảng để vươn mình.
Ảnh tư liệu như lời mời đối thoại với quá khứ và trách nhiệm hôm nay
Điều làm nên giá trị của triển lãm không chỉ là bề dày tư liệu, mà là cách nó kích hoạt suy nghĩ của người xem về vai trò cá nhân trong dòng chảy lịch sử. Theo chia sẻ của đại diện cơ quan tổ chức, mục tiêu là “giúp công chúng hiểu thêm về ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, đồng thời khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc”. Những cảm xúc tự hào, xúc động của người tham quan ở nhiều lứa tuổi cho thấy triển lãm đã chạm được vào điều đó: nhìn lại để thấy đất nước đã đi xa đến đâu, nhưng cũng để tự hỏi mình đóng góp được gì cho chặng đường tiếp theo. Trong thời đại hình ảnh tràn ngập trên mạng, 130 bức ảnh tư liệu được lựa chọn kỹ lưỡng lại trở thành “khung đối thoại” hiếm có giữa quá khứ và hiện tại. Chúng nhắc rằng hành trình đổi mới Việt Nam không chỉ là các đồ thị tăng trưởng, mà là nỗ lực nối tiếp của nhiều thế hệ sau một lời tuyên ngôn được đọc giữa mùa Thu năm ấy. Kết lại triển lãm, thông điệp rõ ràng: lịch sử không ở đâu xa, lịch sử nằm trong thái độ của mỗi người Việt hôm nay với Tổ quốc.
