An toàn phải đi trước thống kê thiệt hại
Mưa lũ Lào Cai là đợt mưa lớn gây ngập úng và sạt lở đất tại các xã vùng cao, làm ảnh hưởng nhà ở, giao thông, sản xuất và đặt người dân trước nguy cơ thiên tai tiếp diễn. Từ đêm 6 đến sáng 7/11, mưa lớn xảy ra tại tám xã: Bắc Hà, Bảo Nhai, Bản Liền, Cao Sơn, Lùng Phình, Si Ma Cai, Văn Bàn và Võ Lao. Trước tình hình đó, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương khẩn trương ứng phó, khắc phục hậu quả theo phương châm “Bốn tại chỗ”. Đây là thứ tự ưu tiên đúng: bảo vệ người dân trước, rồi mới tính đến khôi phục tài sản và hạ tầng. Các xã phải huy động lực lượng, phương tiện, kiên quyết di dời người khỏi khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở và bố trí nơi ở tạm khi cần. Tỉnh cũng yêu cầu rà soát, thống kê thiệt hại chính xác để hỗ trợ đúng đối tượng, kịp thời.
Thiệt hại cho thấy rủi ro không chỉ nằm trên đường
Thiệt hại mưa lũ được ghi nhận ở cả nhà cửa, sinh kế và hạ tầng thiết yếu; vì vậy, việc đánh giá không thể dừng ở khối lượng đất đá cần dọn. Toàn tỉnh có 57 nhà, hộ gia đình bị ảnh hưởng, 3,55 ha cây trồng bị thiệt hại đã xác định, trong khi tổng thiệt hại sơ bộ ước trên 2,8 tỉ đồng. Bắc Hà là địa bàn chịu ảnh hưởng nặng nhất, với mức thiệt hại ước khoảng 1 tỉ đồng. Tại xã này, 42 nhà dân bị ảnh hưởng: 39 hộ ngập nhà, hai hộ bị sạt đất và một hộ sập tường; mưa lũ còn làm ảnh hưởng 3,7 ha rau màu và khiến 10 con lợn chết. Nước dâng, đất đá tràn xuống làm hư hỏng một số tuyến đường, cản trở việc đi lại. Những con số ấy nhắc rằng khắc phục phải gắn với hỗ trợ hộ dân và phục hồi sinh kế, không chỉ thông đường.
Bắc Hà huy động lực lượng, Sín Chéng xử lý đường sạt
Ở Bắc Hà, chính quyền xã đã tổ chức họp đánh giá thiệt hại, kiểm tra các điểm bị ảnh hưởng, thăm hỏi người dân và phối hợp lực lượng chức năng cùng bà con xử lý hậu quả. Đến nay, nước ở các khu vực ngập đã rút; các điểm sạt lở trên tuyến đường bị ảnh hưởng được xử lý, bước đầu bảo đảm thông tuyến. Đây là tiến triển thiết thực, nhưng chưa phải dấu hiệu để hạ cảnh giác khi các hộ dân vẫn cần khắc phục thiệt hại còn lại. Tại Sín Chéng, mưa lớn làm xuất hiện điểm sạt lở trên sáu tuyến đường, với khoảng 2.000 m³ đất đá; địa phương tập trung dọn đất đá, rác tràn ra mặt đường để bảo đảm an toàn đi lại. Những việc làm tại cơ sở cho thấy khắc phục mưa lũ hiệu quả cần kết hợp giữa chỉ đạo, lực lượng tại chỗ và sự tham gia của người dân.
Theo dõi nguy cơ và ổn định đời sống là chặng tiếp theo
Sạt lở Lào Cai không chỉ là việc đất đá chắn đường: các khu dân cư và công trình thiết yếu cũng cần được kiểm tra để phát hiện nguy cơ trước khi mưa tiếp diễn. Tỉnh yêu cầu các địa phương duy trì trực 24/24 giờ, theo dõi dự báo thời tiết, chủ động ứng phó lũ ống, lũ quét và sạt lở; đồng thời rà soát, cập nhật thiệt hại và triển khai chính sách hỗ trợ theo quy định. Công tác khắc phục hiện ưu tiên xử lý điểm sạt lở, bảo đảm giao thông và kiểm tra khu dân cư có nguy cơ mất an toàn. Các sở, ngành và lực lượng chức năng được giao phối hợp hỗ trợ địa phương khi cần. Kết quả sau mưa lũ không nên chỉ đo bằng tuyến đường đã thông, mà còn bằng việc người dân có chỗ ở an toàn, được hỗ trợ đúng lúc và sớm trở lại sinh hoạt, sản xuất. Giữ cảnh giác song song với phục hồi là cách thiết thực nhất để hạn chế rủi ro tiếp theo.
